Czechy przyspieszają zieloną transformację rolnictwa. Wydadzą 300 milionów koron na agrofotowoltaikę

Czeskie Ministerstwo Środowiska ogłosiło nowy nabór wniosków o dotacje na rozwój agrofotowoltaiki. Do dyspozycji beneficjentów oddano 300 milionów koron z Funduszu Modernizacyjnego.

Agrofotowoltaika umożliwia jednoczesne wytwarzanie energii elektrycznej i prowadzenie działalności rolniczej na tym samym obszarze. Dedykowany jej program ma wesprzeć w Czechach budowę nowoczesnych elektrowni fotowoltaicznych na gruntach rolnych – bez konieczności wyłączania ich z produkcji rolnej. Instalacje mogą być montowane nad sadami, winnicami, chmielnikami czy uprawami warzyw, co zwiększa efektywność wykorzystania gruntów i poprawia ich odporność na ekstremalne warunki pogodowe.

– Agrofotowoltaika stanowi ogromną szansę dla czeskiego rolnictwa i energetyki. Pozwala na jednoczesne wytwarzanie czystej energii z jednego obszaru i kontynuowanie jego wykorzystania do uprawy roślin – podkreśla ustępujący minister środowiska Petr Hladik w komunikacie dostępnym na stronie czeskiego Państwowego Funduszu Ochrony Środowiska.

REKLAMA

Fotowoltaika wchodzi na pola

Zgodnie z założeniami programu panele fotowoltaiczne mogą być instalowane nad uprawami trwałymi oraz gruntami ornymi z warzywami o wysokiej i bardzo wysokiej pracochłonności – co obejmuje zdecydowaną większość powszechnie uprawianych na terenie Czech warzyw.

Resort środowiska wskazuje, że rozwiązanie to przynosi wielowymiarowe korzyści: chroni uprawy przed ekstremalnymi zjawiskami pogodowymi, poprawia mikroklimat, zwiększa samowystarczalność energetyczną gospodarstw i generuje oszczędności.

– Kolejną ogromną korzyścią jest to, że zmniejsza presję na budowę farm słonecznych na odludnych lub ekologicznie wrażliwych terenach, ponieważ grunty pozostają rolne i mogą być nadal użytkowane – zaznacza Petr Hladik.

Agrofotowoltaika także z magazynami energii

Dotacje obejmą nowe instalacje agrofotowoltaiczne z pojedynczym punktem przyłączeniowym do systemu dystrybucyjnego lub przesyłowego. Program przewiduje również wsparcie dla magazynów energii, co ma zwiększyć elastyczność i bezpieczeństwo operacyjne projektów.

Łączna pula środków w ramach naboru wynosi 300 mln koron, tj. około 52 mln zł, z czego maksymalnie 200 mln koron może zostać przeznaczone na projekty obejmujące magazynowanie energii.

REKLAMA

– Każda instalacja musi mieć moc zainstalowaną co najmniej 10 kWp, a poziom wsparcia może sięgnąć do 30 proc. kosztów kwalifikowanych. Chcemy zmotywować wnioskodawców do rozwiązań, które przyniosą długoterminowe korzyści dla energetyki i rolnictwa – wyjaśnia Petr Valdman, dyrektor czeskiego Państwowego Funduszu Ochrony Środowiska.

Wnioski o dofinansowanie można składać elektronicznie do czeskiego Państwowego Funduszu Ochrony Środowiska w terminie od 15 stycznia 2026 r. do 30 października 2027 r. lub do wyczerpania dostępnej puli środków. Projekty spełniające kryteria, lecz przekraczające aktualny limit finansowy, trafią do tzw. puli wniosków. Realizacja dofinansowanych inwestycji musi zakończyć się nie później niż w ciągu trzech lat od wydania decyzji ministra o dofinansowaniu.

Nowelizacja przepisów otwiera drogę do nowych technologii

Ogłoszony nabór jest bezpośrednią konsekwencją listopadowej nowelizacji dekretu nr 463/2025 Dz.U., która znacząco rozszerzyła możliwości lokalizowania instalacji agrofotowoltaicznych w Czechach. Nowe regulacje dopuszczają m.in. włączenie do projektów agroPV systemów magazynowania energii oraz stosowanie pionowego montażu paneli, pozwalającego na lepsze doświetlenie upraw i ograniczenie ingerencji w glebę.

– Chcemy, aby czeskie rolnictwo było konkurencyjne, a jednocześnie odporne na wyzwania klimatyczne i energetyczne. Nowelizacja dekretu i nowy nabór wniosków o dofinansowanie dają rolnikom praktyczne narzędzia do stawienia czoła tym wyzwaniom – podkreśla minister Hladik.

Choć obecnie agrofotowoltaika w Czechach funkcjonuje głównie w ramach projektów pilotażowych, nowe przepisy i znacząca pula środków publicznych mogą istotnie przyspieszyć rozwój sektora. Połączenie produkcji energii elektrycznej z uprawą warzyw, sadownictwem czy winiarstwem może przełożyć się na budowę setek hektarów nowych instalacji.

Eksperci wskazują, że rozwój agrofotowoltaiki może jednocześnie zwiększyć udział odnawialnych źródeł energii w krajowym miksie energetycznym, zmodernizować systemy rolne oraz wzmocnić odporność czeskiego rolnictwa na zmiany klimatyczne i wahania gospodarcze.