Era elektrotechnologii już się zaczęła. Koniec dominacji paliw kopalnych?
Polska Organizacja Rozwoju Technologii Pomp Ciepła (PORT PC) opublikowała polską wersję raportu Ember „Electrotech Revolution”. Autorzy opracowania zauważają, że globalna transformacja energetyczna wchodzi w nową fazę – odchodząc od gospodarki opartej na spalaniu paliw kopalnych na rzecz systemu opartego na znacznie bardziej efektywnym wykorzystaniu energii elektrycznej. Przyszły system energetyczny będzie opierał się na energii elektrycznej, a nie na spalaniu paliw – podkreśla Paweł Lachman, prezes PORT PC.
Komisja Europejska (KE) zapowiada publikację Planu Elektryfikacji w drugiej połowie lipca 2026 r. Dokument ma przyspieszyć opłacalną i przyjazną dla systemu elektroenergetycznego elektryfikację obszaru konsumpcji energii w transporcie, przemyśle i budynkach. Elektryfikacja przestaje być dziś zagadnieniem sektorowym i staje się jednym z kluczowych kierunków europejskiej polityki energetycznej, przemysłowej i infrastrukturalnej, jednocześnie wpisując się w globalny trend efektywnej transformacji energetycznej.
Ember o rewolucji elektrotechnologicznej
Premiera publikacji odbyła się podczas XIV Kongresu PORT PC, który miał miejsce 17–18 czerwca 2026 r. w Mszczonowie. Raport Ember wyjaśnia logikę opisywanej zmiany jako przejście od systemu opartego na spalaniu paliw kopalnych do systemu bazującego na energii elektrycznej, efektywności, elastyczności i integracji sektorów (tzw. sector coupling). Dane są jednoznaczne – światowy system energetyczny oparty na paliwach kopalnych marnuje około dwóch trzecich energii pierwotnej, a związane z tym straty sięgają 4,6 bln dol. rocznie, czyli niemal 4 proc. globalnego PKB. W kluczowych zastosowaniach końcowych – takich jak ogrzewanie, transport czy rozwiązania przemysłowe – technologie elektryczne mogą być trzy- lub nawet czterokrotnie bardziej efektywne niż rozwiązania wykorzystujące spalanie paliw. Oznacza to, że transformacja energetyczna nie polega jedynie na zmianie źródeł energii, lecz na fundamentalnej zmianie sposobu jej wykorzystania.
Autorzy raportu proponują szersze spojrzenie na zachodzące procesy. Transformacja energetyczna nie jest opisywana wyłącznie jako element polityki klimatycznej ani jako proces odchodzenia od paliw kopalnych w wytwarzaniu energii. To przede wszystkim zmiana technologiczna napędzana przez fizykę, ekonomię i geopolitykę, która tworzy nowe możliwości rozwoju gospodarczego. Elektrotechnologie – takie jak fotowoltaika, energetyka wiatrowa, pompy ciepła, samochody elektryczne czy magazyny energii – rozwijają się dynamicznie, tanieją i kształtują nową logikę systemu energetycznego opartą na efektywności, elastyczności i zwiększonym bezpieczeństwie energetycznym. W tym ujęciu transformacja przestaje być wyłącznie kosztem, a zaczyna być szansą rozwojową.
Magazyny energii dynamizują transformację
Jednym z najbardziej widocznych przykładów postępu technologicznego są magazyny energii. Jak wskazują autorzy raportu Ember, koszt ogniw akumulatorowych spadł od 1991 r. o 99 proc., w tym aż 15-krotnie w ciągu ostatnich 15 lat, podczas gdy ich gęstość energetyczna wzrosła o około 350 proc. Skala tych zmian pokazuje, jak głęboka transformacja technologiczna dokonała się w ostatnich dekadach. W ocenie autorów raportu elektryfikacja – wspierana przez rozwój technologii, przemysłu, usług cyfrowych i nowych modeli zarządzania energią – może być traktowana jako szósta fala rewolucji przemysłowej.
– Przyszłość systemu energetycznego będzie oparta na elektronach, a nie na dalszym spalaniu paliw. (…) W kontekście zapowiadanego unijnego Planu Elektryfikacji Polska potrzebuje dziś nowego języka rozmowy o transformacji języka efektywności, elektryfikacji, bezpieczeństwa energetycznego i nowoczesnej polityki przemysłowej. Pompy ciepła i samochody elektryczne należą do kluczowych elementów tej zmian – komentuje Paweł Lachman, prezes zarządu PORT PC.
Istotna rola Polski
Wnioski płynące z raportu mają szczególne znaczenie dla Polski. Elektryfikacja końcowego zużycia energii wciąż nie została wprost wskazana jako jeden z głównych, mierzalnych filarów transformacji w krajowych dokumentach strategicznych, takich jak Krajowy Plan w dziedzinie Energii i Klimatu (KPEiK). Brak jasno określonych celów w tym zakresie utrudnia planowanie rozwoju sieci elektroenergetycznych, magazynów energii, taryf dynamicznych oraz rozwiązań zwiększających elastyczność popytu. Utrudnia także rozwój kluczowych technologii, takich jak pompy ciepła, elektromobilność czy nowoczesne budownictwo.
Budowa systemu energetycznego opartego na elektryfikacji może jednak przynieść wymierne korzyści. Pozwoli ograniczyć marnotrawstwo energii, obniżyć koszty dla gospodarstw domowych i przemysłu, zwiększyć bezpieczeństwo energetyczne oraz wzmocnić konkurencyjność gospodarki. Co równie istotne, umożliwi Polsce aktywne uczestnictwo w globalnym wyścigu technologicznym i przemysłowym, który – jak wskazuje raport Ember – już trwa.
Patrycja Rapacka, redaktor Gramwzielone.pl
patrycja.rapacka@gramwzielone.pl
© Materiał chroniony prawem autorskim. Wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy E-Magazyny Sp. z o.o.
