Nowelizacja ustawy o OZE: szykują się ważne zmiany dla wytwórców biometanu i biogazu

Projekt nowelizacji ustawy o OZE, który trafił pod obrady Stałego Komitetu Rady Ministrów, może znacznie poprawić sytuację producentów biometanu i biogazu w Polsce. Wśród najważniejszych propozycji zmian znalazł się zapis o organizacji aukcji dla instalacji biometanu powyżej 1 MW, uproszczeniu budowy gazociągów bezpośrednich i obniżeniu minimalnego progu dostarczania energii w aukcjach dla biogazu i biomasy.

Projekt nowelizacji ustawy o odnawialnych źródłach energii autorstwa Ministerstwa Klimatu i Środowiska (MKiŚ) jest na ostatnich etapach uzgodnień w rządzie. Zawarte w nim przepisy mogą wpłynąć m.in. na sytuację wytwórców biometanu, biogazu i biomasy, deweloperów farm wiatrowych, spółdzielni energetycznych oraz prosumentów. Z założenia mają one zniwelować problemy zgłaszane przez reprezentantów tych grup wynikające z dotychczas obowiązujących przepisów ustawy o OZE, a także umożliwić rozwój nowych sektorów produkcji energii odnawialnej, w tym rynku biometanu.

System aukcyjny dla wytwórców biometanu

Najważniejszą zmianą dla producentów biometanu jest wprowadzenie nowego systemu wsparcia dla instalacji biometanowych o mocy zainstalowanej powyżej 1 MW. Jak podkreśla MKiŚ, do tej pory system ten – w postaci dopłat do ceny rynkowej (feed-in-premium, FIP) – dotyczył jedynie instalacji o mocy do 1 MW. Projekt nowelizacji rozszerza go także na biometanownie o większej mocy, przy czym w ich przypadku zastosowany zostanie system aukcyjny analogiczny do aukcji dla energii elektrycznej z OZE. Biorący w nich udział wytwórcy biometanu będą mogli uzyskać kontrakt różnicowy (Cotract for Difference, CfD) na okres maksymalnie 20 lat – pod warunkiem rozpoczęcia produkcji biometanu w ciągu 4 lat od rozstrzygnięcia aukcji.

REKLAMA

Co więcej, udział w aukcji będzie można łączyć z innymi formami wsparcia, takimi jak dotacje czy pożyczki z Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) – przy założeniu, że kwota na kontrakcie uzyskanym w aukcji zostanie obniżona o kwotę wsparcia pozyskanego z innego źródła.

Resort klimatu i środowiska szacuje, że wprowadzenie systemu aukcyjnego przyczyni się do wzrostu produkcji biometanu o ok. 300 mln m3 rocznie (tyle ma wynieść szacowany udział roczny w akcji), co przekłada się na budowę ok. 50 nowych instalacji o średniej mocy 2,8 MW.

Prostsze zasady budowy gazociągów

Rozwojowi tego rynku sprzyjać ma również uproszczenie zasad budowy gazociągów bezpośrednich do transportu biogazu lub biometanu. Według obecnie obowiązujących przepisów budowa taka wymaga uzyskania zgody Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki (URE) w formie decyzji administracyjnej – jeszcze przed uzyskaniem pozwolenia na budowę. MKiŚ wskazuje jednak, że rozwiązanie takie znacznie ogranicza możliwość przesyłu tych surowców i nie stanowi zachęty do budowy tego typu instalacji.

Dlatego projekt nowelizacji znosi ten zapis, a w jego miejsce wprowadza zasadę, że inwestor budujący gazociąg bezpośredni będzie musiał jedynie poinformować URE o rozpoczęciu dostarczania paliwa w ciągu 30 dni od rozpoczęcia przesyłu oraz o likwidacji gazociągu w ciągu 14 dni od zaistnienia tego faktu. Zdaniem resortu klimatu i środowiska może to w kolejnych latach doprowadzić do powstania kilkunastu nowych instalacji tego typu o łącznej mocy kilkudziesięciu MW.

REKLAMA

Rozliczanie przesyłu biometanu według licznika

Producenci biometanu mają zyskać także klarowne narzędzia rozliczania ilości biometanu przesyłanego siecią gazową. Resort klimatu zaznacza, że do tej pory kwestia ta nie była jasno uregulowana, dlatego w nowelizacji ustawy o OZE poświęcono jej trzy nowe zapisy: ustępy 112–114 w artykule 92. W myśl tych regulacji rozliczenie z operatorem systemu gazowego będzie się odbywało na podstawie wskazań liczników biometanu, jeśli zaś jest on wzbogacany innymi gazami, operator uwzględni różnicę między ilością wprowadzonego biometanu a pozostałych gazów.

Zmiany w aukcjach dla biogazu

Sporo miejsca w projekcie nowelizacji ustawy o OZE poświęcono także biogazowi i biomasie, w tym biogazowniom rolniczym. Najważniejsza zmiana dotyczy obniżenia minimalnego progu dostarczania energii w akcjach dla źródeł paliwowych – z 85 proc. do 65 proc. MKiŚ liczy na to, że liberalizacja systemu aukcyjnego zachęci do udziału w nim także tych wytwórców, którzy wcześniej obawiali się kar URE z tytułu niedostarczenia zakontraktowanej energii elektrycznej – ze względu na dużą dynamikę cen surowców wykorzystywanych w instalacjach biogazu i biomasy. Ministerstwo szacuje, że zmiana ta umożliwi powstanie dodatkowych 40–50 MW mocy wytwórczych w biogazie i/lub biomasie.

Sprzyjać temu ma także rozszerzenie możliwości lokalizacji biogazowni rolniczych na podstawie uchwały rady gminy także na wszystkie instalacje o mocy powyżej 1 MW. Do tej pory z przywileju tego na mocy art. 4 ust. 1 ustawy o ułatwieniach w przygotowaniu i realizacji inwestycji w zakresie biogazowni rolniczych oraz ich funkcjonowaniu z 2023 r. mogły korzystać jedynie biogazownie rolnicze do 1 MW mocy elektrycznej, powiązane z działalnością rolniczą o charakterze lokalnym i spełniające określone wymagania środowiskowe i planistyczne (m.in. w zakresie odległości, oddziaływania zapachowego czy zgodności z lokalnym ładem przestrzennym).

W zakresie biogazu rolniczego projekt nowelizacji wprowadza dodatkowo zapis umożliwiający Operatorowi Rozliczeń Energii Odnawialnej (OREO) weryfikację danych wytwórców tego biogazu w krajowym systemie ewidencji producentów, gospodarstw rolnych i płatności prowadzonym przez Agencję Rozwoju i Modernizacji Rolnictwa.

Uchyla również nieaktualne lub sprzeczne przepisy dotyczące wydawania świadectw pochodzenia biogazu rolniczego zawarte w innych ustawach: ustawie o promowaniu energii elektrycznej z wysokosprawnej kogeneracji, ustawie Prawo zamówień publicznych oraz ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych.