Polska gotowa na zimę. Będzie bezpieczniej? Magazyny gazu napełnione niemal do pełna
Poziom napełnienia magazynów gazu ziemnego zarządzanych przez Gas Storage Poland, spółkę z Grupy Kapitałowej Gaz-System, wyniósł na koniec doby gazowej 15 września 98 proc. Na początku września napełnienie przekroczyło 90 proc., co oznacza, że zakładany na ten termin cel 80 proc. został zrealizowany ze znaczną nadwyżką.
Według stanu na 15 września w instalacjach magazynowych znajdowało się około 36,2 TWh gazu ziemnego, co odpowiada w przybliżeniu 3,3 mld m sześc. paliwa gazowego.
Na wolumen ten składają się dwie kategorie zapasów. Pierwsza to zapasy obowiązkowe — strategiczna rezerwa państwa, do której utrzymywania prawnie zobowiązane są podmioty importujące gaz do Polski, w wysokości zależnej od skali ich importu. Zgodnie z ustawą o zapasach ropy naftowej, produktów naftowych i gazu ziemnego, cały zapas obowiązkowy musi dać się dostarczyć do krajowego systemu przesyłowego lub dystrybucyjnego w czasie nieprzekraczającym 40 dni. Obecnie pojemność spełniająca ten wymóg wynosi około 1,3 mld m sześc.
Drugą kategorię stanowią zapasy handlowe, magazynowane przez uczestników rynku na własne potrzeby biznesowe.
Spółka szykuje rozbudowę pojemności magazynowych
Prezes Gas Storage Poland Karina Szostak wskazała, że wysoki poziom napełnienia to efekt przygotowań do sezonu zimowego, ale zwróciła też uwagę na perspektywę średnioterminową.
– Nasze prognozy wskazują, że już za kilka lat zapotrzebowanie na usługi magazynowe istotnie wzrośnie. Zgodnie z naszą strategią, ale też obowiązkiem wynikającym z Prawa Energetycznego, Gas Storage Poland przygotowuje projekty inwestycyjne dotyczące rozwoju kawernowych instalacji magazynowania gazu. Ponieważ Gas Storage Poland jest operatorem systemu magazynowania, a nie jest właścicielem instalacji magazynowych, wymaga to dodatkowych uzgodnień, co wpływa na sprawność i tempo całego procesu – powiedziała Karina Szostak, prezes zarządu Gas Storage Poland.
Z wypowiedzi prezes wynika istotny, choć łatwy do przeoczenia szczegół strukturalny. Gas Storage Poland zarządza magazynami, lecz nie jest ich właścicielem, co komplikuje i wydłuża proces decyzyjny wokół nowych inwestycji rozbudowujących pojemności kawernowe.
Zapowiedź rozbudowy pojemności kawernowych wpisuje się jednocześnie w szerszy trend widoczny w całej Unii Europejskiej – rosnącą rolę magazynów gazu jako elementu stabilizującego rynek w warunkach malejących, choć wciąż istotnych, dostaw spoza UE oraz rosnącej zmienności zapotrzebowania. Sygnalizowany przez prezes Szostak wzrost popytu na usługi magazynowe w najbliższych latach sugeruje, że o inwestycjach w tym sektorze — i o barierach regulacyjnych, na jakie natrafia operator niebędący właścicielem infrastruktury — usłyszymy jeszcze pewnie niejednokrotnie.
Jak Polska wypada na tle innych krajów?
Według danych Gas Infrastructure Europe (AGSI) na dzień 15 września 2026 r. średni poziom zapełnienia magazynów gazu w Unii Europejskiej wynosił 68,5 proc. Najwyżej w rankingu plasuje się Polska (98,2 proc.), a tuż za nią Portugalia (94,0 proc.), Włochy (84,8 proc.) i Chorwacja (80,4 proc.) — te kraje mają magazyny niemal pełne przed sezonem zimowym.
Większość państw Europy Środkowej i Południowej (m.in. Dania, Francja, Rumunia, Czechy, Hiszpania, Węgry, Bułgaria, Szwecja i Austria) utrzymuje zapełnienie w okolicach 65–78 proc., czyli blisko unijnej średniej. Wyraźnie niżej znajdują się Belgia, Niemcy, Holandia i Słowacja (53–59 proc.), a najniższe wskaźniki notują Łotwa (47,1 proc.), Ukraina (35,1 proc.) oraz Wielka Brytania (31,3 proc.). Ten ostatni kraj tradycyjnie utrzymuje niewielkie zapasy magazynowe ze względu na inną strukturę bezpieczeństwa dostaw gazu.
Szczegółowe dane dotyczące poziomu zapełnienia gazu na dzień 15 września przedstawia poniższy wykres.
Dlaczego poziom napełnienia magazynów ma tak duże znaczenie?
Poziom napełnienia magazynów gazu to jeden z podstawowych wskaźników bezpieczeństwa energetycznego kraju przed sezonem grzewczym – im wyższy, tym większy bufor na wypadek mrozów, ograniczeń w dostawach czy nagłych skoków cen na rynku hurtowym. Wynik 98 proc. na połowę września stawia Polskę w komfortowej sytuacji wyjściowej do nadchodzącej zimy, znacznie powyżej minimalnych progów bezpieczeństwa stosowanych zwykle w tej części roku.
Znaczenie tego wskaźnika wykracza jednak poza samo ciepłownictwo i bezpieczeństwo dostaw gazu do gospodarstw domowych – ma on bezpośrednie przełożenie także na sektor odnawialnych źródeł energii. Gaz w polskim systemie elektroenergetycznym pełni dziś głównie rolę mocy regulacyjnej, uzupełniającej produkcję z niestabilnych, uzależnionych od pogody źródeł, takich jak fotowoltaika i energetyka wiatrowa. To elektrownie gazowe najczęściej równoważą spadki generacji OZE w okresach bezwietrznej lub pochmurnej pogody, zwłaszcza wieczorami i w miesiącach zimowych.
Wysoki poziom napełnienia magazynów oznacza więc niższe ryzyko gwałtownych wzrostów cen gazu, a tym samym stabilniejsze i bardziej przewidywalne ceny energii elektrycznej wytwarzanej w elektrowniach gazowych pełniących funkcję bilansującą, co ma znaczenie dla rentowności projektów OZE korzystających z rynkowych mechanizmów sprzedaży energii, w tym umów cPPA.
Dodatkowo stabilna sytuacja na rynku gazu zmniejsza presję na powrót do droższych i bardziej emisyjnych źródeł węglowych w sytuacjach kryzysowych, co wspiera długoterminowy kierunek transformacji energetycznej. Komfortowy poziom zapasów gazu może więc pośrednio ułatwiać integrację rosnącego wolumenu energii z OZE z systemem elektroenergetycznym, ograniczając ryzyko, że w sytuacji niedoborów surowca priorytetem stanie się wyłącznie utrzymanie ciągłości dostaw energii, kosztem dalszego rozwoju źródeł odnawialnych.
Patrycja Rapacka
patrycja.rapacka@gramwzielone.pl
© Materiał chroniony prawem autorskim. Wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy E-Magazyny Sp. z o.o.
