Przyciągają inwestorów, ale budowa idzie wolno. Ile biometanowni ma Polska?

W Polsce przybywa projektów biometanowych, ale przejście od planów do budowy wciąż pozostaje wyzwaniem. Z najnowszego raportu Polskiej Organizacji Biometanu wynika, że spośród co najmniej 280 zidentyfikowanych inwestycji pozwolenie na budowę uzyskały 23. Produkcję biometanu prowadzą natomiast zaledwie dwa zakłady.

Potencjał produkcyjny wszystkich rozpoznanych przedsięwzięć biometanowych w Polsce liczony jest w miliardach metrów sześciennych rocznie. Takie dane ukazuje III edycja raportu „Stan i perspektywy rozwoju instalacji biometanowych w Polsce”.

Autorzy wstępu, dyrektor generalny POB Michał Tarka oraz członek zarządu organizacji i autor raportu dr inż. Bartosz Moszowski, wskazują, że wyniki potwierdzają duży potencjał sektora, ale ujawniają również trudności związane z procedurami administracyjnymi oraz z przejściem od planowania do realizacji inwestycji. Jak podkreślają, kluczowe jest teraz stworzenie warunków, które pozwolą przełożyć ten potencjał na rzeczywiste inwestycje.

REKLAMA

REKLAMA

Liczba projektów biometanowych wzrosła ponad dwukrotnie

W raporcie zidentyfikowano co najmniej 280 instalacji na różnych etapach przygotowania i realizacji. W poprzednim opracowaniu, opublikowanym w grudniu 2025 r., wykazano 122 projekty. Oznacza to wzrost o 158 przedsięwzięć, czyli o 129,5 proc.

Badanie obejmowało okres od 1 października 2025 r. do 14 października 2026 r. Informacje pozyskano przede wszystkim od jednostek samorządu terytorialnego, kierując do nich wnioski o udostępnienie informacji publicznej dotyczących postępowań środowiskowych i budowlanych.

Odpowiedzi udzieliło 70,6 proc. zapytanych jednostek gminnych oraz 71,6 proc. jednostek powiatowych. Dane zebrano ze wszystkich 16 województw. Organizacja zastrzega, że 280 to minimalna liczba rozpoznanych instalacji, ponieważ nie wszystkie odpowiedzi urzędów pozwalały na dokładne ustalenie liczby przedsięwzięć.

Najwięcej projektów zidentyfikowano w województwie wielkopolskim, gdzie jest ich 52. Na drugim miejscu znalazło się województwo mazowieckie z 32 inwestycjami, a na trzecim podlaskie z 26. Łącznie w tych trzech regionach zlokalizowano 110 projektów, czyli 39,3 proc. wszystkich ujętych w raporcie.

Dwie działające instalacje, 23 pozwolenia na budowę

Większa liczba rozpoznanych przedsięwzięć nie oznacza jeszcze, że rynek biometanu szybko przechodzi do fazy realizacji. Na 14 października 2026 r. pozwolenia na budowę potwierdzono dla 23 instalacji. W tej grupie sześć inwestycji miało takie pozwolenia już w poprzedniej edycji raportu.

Dla ośmiu instalacji potwierdzono wydanie pozwolenia w 2026 r., a dla kolejnych czterech – w okresie od 1 października 2025 r. do momentu udzielenia odpowiedzi przez urząd, bez wskazania dokładnej daty. Od pozwolenia dotyczącego jednej inwestycji wniesiono odwołanie.

Jednocześnie pozytywną decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach uzyskało 69 instalacji. W czterech przypadkach od tych rozstrzygnięć wniesiono odwołania. Dla 109 przedsięwzięć postępowanie środowiskowe pozostawało w toku, a w przypadku 35 inwestycji zostało zawieszone.

W pięciu sprawach wcześniejsze rozstrzygnięcia uchylono i przekazano je do ponownego rozpatrzenia. Dla siedmiu projektów odnotowano odwołanie lub skargę do sądu, ale do zakończenia badania nie ustalono wyniku tych postępowań.

Na koniec badanego okresu w Polsce działały dwie instalacje produkujące biometan – w Strzelinie i Komorowie. Drugi zakład, biometanownia Agro-Biogas, został uruchomiony we wrześniu 2026 r. Więcej na ten temat w artykule: W Komorowie ruszyła biometanownia rolnicza. To pierwsza instalacja wtłaczająca biometan do sieci.

Prawie 1,5 mld m3 biometanu rocznie w planach

Mimo że większość inwestycji pozostaje na etapie przygotowania, ich łączny potencjał produkcyjny jest znaczący. Według raportu roczną produkcję biometanu określono lub oszacowano dla 240 spośród 280 instalacji. Wynosi ona łącznie 1 491,98 mln Nm3 rocznie.

W poprzedniej edycji raportu prognozowana produkcja dla 122 projektów wynosiła 815,24 mln Nm3 rocznie. Obecny szacunek jest zatem większy o 676,74 mln Nm3, czyli o 83 proc.

Trzeba jednak pamiętać, że przedstawione wartości dotyczą potencjału planowanych inwestycji, a nie rzeczywistej produkcji biometanu w Polsce.

REKLAMA

REKLAMA

REKLAMA

Z raportu wynika również, że największą grupę stanowią instalacje o mocy ekwiwalentnej elektrycznej powyżej 1 do 5 MW. Taką wielkość określono dla 141 projektów. Kolejne 63 instalacje mają moc do 1 MW włącznie, a 36 – powyżej 5 MW. Dla 40 przedsięwzięć nie udało się ustalić mocy części przeznaczonej do produkcji biometanu.

Część projektów nadal czeka na decyzje środowiskowe

Raport POB pozwala również prześledzić, jak zmienił się stan przygotowania inwestycji opisanych w poprzedniej edycji. Szczegółowe porównanie objęło 99 przedsięwzięć, które można było jednoznacznie powiązać między oboma opracowaniami.

W II edycji raportu 66 instalacji pozostawało na etapie postępowania środowiskowego. W III edycji dla 18 z nich potwierdzono już wydanie pozytywnej decyzji środowiskowej, co stanowi 27,3 proc. tej grupy.

W przypadku 34 inwestycji postępowanie nadal trwało, a sześć spraw zostało zawieszonych. W pozostałych przypadkach odnotowano m.in. odmowy, umorzenia lub inne rozstrzygnięcia.

Łącznie wśród 99 porównywanych przedsięwzięć liczba instalacji z pozytywną decyzją środowiskową wzrosła z 25 do 42. Oznacza to przyrost o 17 inwestycji, czyli o 68 proc.

Nowe aukcje biometanu przed szansą dla inwestorów

Rozwój rynku biometanu będzie powiązany również z nowym systemem wsparcia. Nowelizacja ustawy o odnawialnych źródłach energii z 4 września 2026 r. przewiduje dwa koszyki aukcyjne dla instalacji biometanowych – o mocy poniżej 2 MW oraz o mocy wynoszącej co najmniej 2 MW, przeliczonej na moc elektryczną przy założeniu sprawności 41 proc.

Przepisy dotyczące aukcji biometanu mają wejść w życie 17 lutego 2027 r. Zastosowanie systemu wsparcia będzie jednak uzależnione również od rozstrzygnięcia Komisji Europejskiej w sprawie pomocy publicznej.

Najbardziej zaawansowaną grupę projektów stanowią instalacje posiadające pozwolenia na budowę. Wśród 21 inwestycji, dla których nie odnotowano odwołania od pozwolenia ani rozpoczęcia eksploatacji, w 11 przypadkach moc części biometanowej nie przekracza 2 MW. Ich łączną planowaną produkcję oszacowano na 16,19 mln Nm3 rocznie.

Kolejnych dziewięć instalacji ma moc co najmniej 2 MW, a ich potencjalna produkcja wynosi 71,68 mln Nm3 rocznie. Dla jednej inwestycji nie udało się ustalić przedziału mocy.

Udział w aukcji będzie wymagał m.in. uzyskania zaświadczenia Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki, prawomocnego pozwolenia na budowę i spełnienia warunków dotyczących przyłączenia do sieci gazowej, harmonogramu oraz parametrów instalacji.

Potencjał rośnie szybciej niż liczba realizowanych inwestycji

Trzecia edycja raportu POB pokazuje wyraźny wzrost liczby projektów biometanowych oraz prognozowanej produkcji tego paliwa. Jednocześnie liczba inwestycji, które przeszły już przez procedury administracyjne i uzyskały pozwolenia na budowę, pozostaje znacznie mniejsza od liczby przedsięwzięć znajdujących się w przygotowaniu.

Na koniec badanego okresu produkcję prowadziły tylko dwa zakłady. To właśnie przechodzenie od postępowań administracyjnych do budowy i uruchamiania kolejnych instalacji będzie decydowało o tym, w jakim stopniu prognozowany potencjał biometanu zostanie wykorzystany.

Źródło: Polska Organizacja Biometanu