Baterie żelazowo-sodowe zasilą centrum serwerowe
Obecnie sektor data centre opiera się głównie na bateriach litowo-jonowych w systemach UPS, a także na generatorach diesla wykorzystywanych jako źródło zasilania awaryjnego. Oba rozwiązania mają jednak istotne ograniczenia.
Amerykański startup Inlyte Energy oraz szwajcarski operator centrów danych NTS Colocation AG ogłosili partnerstwo dotyczące wdrożenia systemu magazynowania energii opartego na bateriach żelazowo-sodowych (iron-sodium) w infrastrukturze centrum danych w Szwajcarii.
Inlyte Energy to amerykańska firma rozwijająca systemy magazynowania energii oparte na chemii żelazowo-sodowej, przeznaczone przede wszystkim do długotrwałego magazynowania energii (long-duration energy storage, LDES). Z kolei NTS Colocation AG należy do szwajcarskiej grupy NTS i operuje centrami danych m.in. w Bernie i Zurychu. Obiekty te są zasilane w 100 proc. energią odnawialną i wykorzystują systemy odzysku ciepła odpadowego z infrastruktury IT do ogrzewania budynków.
Od pilotażu do większej skali
Pierwszym etapem współpracy będzie pilotażowa instalacja magazynu energii o pojemności 600 kWh w centrum danych NTS w Bernie. Uruchomienie systemu planowane jest na koniec 2026 r. Instalacja ma posłużyć jako test technologiczny i operacyjny w rzeczywistym środowisku centrum danych, gdzie kluczowe znaczenie ma stabilność zasilania i niezawodność infrastruktury energetycznej. W ramach projektu analizowana będzie integracja baterii z istniejącą infrastrukturą elektryczną i systemami sterowania obiektu.
Jeżeli testy zakończą się pomyślnie, technologia ma zostać wdrożona szerzej w portfelu obiektów NTS. Firmy uzgodniły plan rozbudowy instalacji do łącznej mocy około 2 MW do 2028 r., co miałoby uczynić magazyny energii Inlyte Energy jednym z elementów długoterminowej strategii energetycznej operatora.
Ograniczenia rozwiązań konwencjonalnych
Według przedstawicieli NTS rozwój centrów danych oraz rosnące wymagania klientów dotyczące niezawodności infrastruktury powodują konieczność budowy bardziej zróżnicowanej architektury energetycznej. Obecnie sektor data center opiera się głównie na bateriach litowo-jonowych w systemach UPS oraz generatorach diesla wykorzystywanych jako źródło zasilania awaryjnego. Oba rozwiązania mają jednak istotne ograniczenia.
Systemy litowo-jonowe w obiektach infrastruktury krytycznej mogą wiązać się z dodatkowymi wymaganiami bezpieczeństwa pożarowego oraz złożonymi procedurami uzyskiwania pozwoleń, szczególnie w przypadku instalacji wewnątrz budynków. Z kolei generatory diesla generują hałas, emisje lokalnych zanieczyszczeń i wymagają utrzymywania zapasów paliwa oraz regularnej obsługi serwisowej.
Inlyte twierdzi, że rozwijana przez firmę technologia baterii iron-sodium może pełnić jednocześnie kilka funkcji w infrastrukturze energetycznej centrów danych. System ma umożliwiać codzienne wyrównywanie obciążeń sieci, zapewniać wielogodzinny lub wielodniowy zapas energii w sytuacjach awaryjnych oraz pełnić rolę systemu UPS zapewniającego natychmiastowe podtrzymanie zasilania.
Zapotrzebowanie na energię elektryczną wzrośnie
Partnerstwo powstaje w czasie gwałtownego wzrostu globalnego zapotrzebowania na energię ze strony sektora centrów danych. Rozwój usług chmurowych, infrastruktury cyfrowej oraz systemów sztucznej inteligencji powoduje szybki wzrost zużycia energii przez tego typu obiekty. Według różnych prognoz globalny popyt na energię elektryczną ze strony centrów danych i infrastruktury AI może nawet ponad dwukrotnie wzrosnąć do 2026 r.
W Europie operatorzy centrów danych działają dodatkowo w warunkach rosnących wymagań regulacyjnych i kosztowych. W Szwajcarii znaczącą rolę odgrywają wysokie opłaty sieciowe, ograniczona dostępność gruntów pod nowe obiekty oraz restrykcyjne procedury administracyjne. Dodatkowo zaktualizowana dyrektywa UE w sprawie efektywności energetycznej (EED 2024/1791) zobowiązuje operatorów centrów danych do raportowania zużycia paliw kopalnych, w tym diesla wykorzystywanego w generatorach awaryjnych.
W tym kontekście operatorzy infrastruktury cyfrowej coraz częściej analizują alternatywne technologie magazynowania energii, które mogłyby zastąpić część tradycyjnych systemów zasilania awaryjnego i jednocześnie zwiększyć elastyczność energetyczną obiektów. Wdrożenie pilotażowego systemu iron-sodium w Bernie ma pokazać, czy tego typu rozwiązania mogą stać się jednym z elementów przyszłej architektury energetycznej centrów danych.
Warto na koniec wspomnieć, że rozwój projektów pilotażowych w Europie wpisuje się w szerszy proces komercjalizacji technologii iron-sodium rozwijanej przez Inlyte. W grudniu 2025 r. firma poinformowała o zakończeniu testu fabrycznego (factory acceptance test) pierwszego pełnoskalowego systemu magazynowania energii w swoim zakładzie w pobliżu Derby w Wielkiej Brytanii. Test został przeprowadzony w obecności przedstawicieli amerykańskiej spółki energetycznej Southern Company i obejmował walidację działania kompletnego systemu. Według firmy zastosowane moduły magazynowania energii mają pojemność przekraczającą 300 kWh każdy, a cały system osiągnął sprawność na poziomie około 83 proc., liczonym łącznie z systemami pomocniczymi.
Radosław Błoński
redakcja@gramwzielone.pl
© Materiał chroniony prawem autorskim. Wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy E-Magazyny Sp. z o.o.
