125 mln zł na odzysk ciepła ze ścieków w Warszawie. Rusza inwestycja na Żeraniu

Elektrociepłownia Żerań w Warszawie wzbogaci się o jeden z największych w Europie systemów odzysku ciepła ze spalin. Inwestycja, oparta na układzie kondensacji i pompach ciepła, stanowi kluczowy element modernizacji zakładu, który planuje całkowitą rezygnację z węgla do 2035 r.

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) zawarł umowę z Orlen Termika dotyczącą wsparcia budowy systemu odzysku ciepła ze ścieków w Przepompowni Żerań w Warszawa. Kwota dofinansowania wynosi 125,4 mln zł. Projekt ma charakter strategiczny i wpisuje się w działania związane z transformacją energetyczną oraz dostosowaniem do rosnących wymogów środowiskowych.

Ciepło dla tysięcy mieszkań

Planowana instalacja ma pozwolić na odzysk energii cieplnej o mocy do 50 MWt, co odpowiada zapotrzebowaniu około 20 tys. mieszkań. System będzie oparty na dwóch pompach ciepła wykorzystujących energię ze ścieków surowych pochodzących z przepompowni na Białołęce, należącej do Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kananalizacji (MPWiK).

REKLAMA

Odzyskane ciepło trafi do Elektrociepłowni Żerań, gdzie zostanie dostosowane do parametrów sieci, a następnie przekazane do warszawskiego systemu ciepłowniczego. Szacuje się, że dzięki tej inwestycji udział odnawialnych źródeł w stołecznym systemie wzrośnie o około 3 proc.

Element szerszego programu modernizacji

Minister klimatu i środowiska Paulina Hennig-Kloska wskazała, że projekt stanowi część większego planu inwestycyjnego, w ramach którego pierwsze instalacje o mocy 50 MW mają być początkiem rozbudowy systemu obejmującego kolejne lokalizacje, takie jak Siekierki i Czajka.

Inwestycja ma umożliwić jednoczesne wykorzystanie energii odpadowej ze ścieków i produkcję ciepła dla mieszkańców, co wpisuje się w model gospodarki o obiegu zamkniętym.

Wpływ na środowisko i energetykę

Prezes spółki Orlen Termika Andrzej Gajewski poinformował, że wdrożenie technologii odzysku ciepła pozwoli ograniczyć zużycie paliw kopalnych oraz dostosować działalność do rosnących wymogów środowiskowych.

Z danych przedstawionych przez inwestora wynika, że projekt umożliwi roczną produkcję ponad 320 tys. GJ energii ze źródeł odnawialnych oraz ograniczenie emisji CO2 o około 62,7 tys. ton, co oznacza spadek o ponad 3 proc. Jednocześnie przewiduje się zmniejszenie zużycia węgla o blisko 680 tys. GJ oraz gazu ziemnego o ponad 30 tys. GJ.

REKLAMA

Harmonogram i dalsze plany

Realizacja projektu zaplanowana jest na lata 2026–2029 i będzie prowadzona we współpracy z miejskim przedsiębiorstwem wodociągów. Kolejne inwestycje tego typu mają powstać w Elektrociepłowni Siekierki oraz oczyszczalniach ścieków „Pruszków” i „Czajka” do 2030 r.

Łączna moc instalacji w pierwszym etapie ma osiągnąć około 182 MWt, a po dalszej rozbudowie – planowanej do 2034 r. – wzrośnie do blisko 250 MWt. Według zapowiedzi będą to jedne z największych tego typu projektów w Europie.

Transformacja Elektrociepłowni Żerań

Budowa systemu odzysku ciepła stanowi część szerokiego programu modernizacji Elektrociepłowni Żerań, rozpoczętego w 2021 r. W jego ramach uruchomiono już blok gazowo-parowy oraz kotłownie gazowe. Celem jest całkowite odejście od wykorzystania węgla do 2035 r.

Modernizacja Elektrociepłowni Żerań obejmuje także budowę rekordowego w skali kontynentu akumulatora ciepła o pojemności około 61 tys. m3. System ten zoptymalizuje zarządzanie energią, pozwalając na jej magazynowanie poza szczytem i efektywne wykorzystanie w okresach wzmożonego pobytu. Głównym celem projektu jest podniesienie sprawności sieci ciepłowniczej stolicy oraz redukcja śladu węglowego. Więcej o tej technologii przeczytasz w tekście: Największy akumulator ciepła w Europie powstaje w Warszawie.

Wartość tej inwestycji przekracza 152 mln zł, a wsparcie ze środków NFOŚiGW wynosi ponad 129 mln zł.

Tak polskie miasta dekarbonizują ciepłownictwo

Odzysk ciepła odpadowego nie jest już tylko teorią, lecz realną praktyką w polskich miastach. Podczas gdy Warszawa przygotowuje się do uruchomienia jednej z najnowocześniejszych instalacji w Europie na Żeraniu, inne ośrodki nie zostają w tyle.

• Poznań: Miasto łączy odzysk ze spalin z synergią przemysłową. Dzięki współpracy z fabryką Volkswagena, ciepło odpadowe z produkcji trafia do miejskiej sieci.
• Wrocław: Dolny Śląsk stawia na dużą pompę ciepła – Wrompę. To pionierski projekt, w którym dolnym źródłem ciepła są ścieki komunalne. Szerzej na ten temat w artykule: Do Wrocławia przyjechała największa pompa ciepła w Polsce. Waży 100 ton.
• Kraków: PGE Energia Ciepła wykorzystuje kondensację spalin z kotłów gazowych i węglowych, co bezpośrednio przekłada się na wyższą sprawność i niższą emisję CO2.
• Opole: Energetyka Cieplna Opolszczyzny (ECO) prowadzi budowę nowoczesnej kotłowni elektrycznej o mocy cieplnej 16 MW. Inwestycja opiera się na dwóch wysokosprawnych kotłach elektrodowych, z których każdy będzie dysponował mocą 8 MWt. Więcej na ten temat w artykule: Kotły elektrodowe ogrzeją mieszkańców Opola. Inwestor wskazuje na potrzebę dostosowania prawa.
• Łódź: Veolia Energia Łódź uruchamia w elektrociepłowni EC4 projekt HeatUp! obejmujący instalację odzysku ciepła dla kotła na biomasę. Więcej na ten temat: Para nie idzie w gwizdek. Łódź stawia na innowacyjny odzysk ciepła.
• Gdańsk: Port Czystej Energii od roku wspiera dekarbonizację lokalnego ciepłownictwa poprzez termiczne przekształcanie odpadów nienadających się do recyklingu w zieloną energię. Pozwoliło to na wprowadzenie do gdańskiej sieci miejskiej blisko 500 tys. GJ ekologicznego ciepła. Więcej na ten temat: Ze śmieci do sieci. Gdańsk od roku produkuje energię z odpadów.