Mazowsze liderem walki o Czyste Powietrze. 23 gminy w krajowej czołówce

Województwo mazowieckie ponownie dominuje w ogólnopolskim rankingu aktywności gmin w programie Czyste Powietrze. Choć zwycięzcą tegorocznego rankingu została gmina Głuchołazy z województwa opolskiego, to w długoterminowym zestawieniu niezmiennym liderem pozostaje mazowiecki Lutocin.

Polski Alarm Smogowy (PAS) opublikował najnowszy ranking realizacji programu Czyste Powietrze w polskich gminach za 2025 r. Zestawienie pokazuje, w których regionach kraju mieszkańcy najczęściej korzystają z dotacji na wymianę starych pieców oraz termomodernizację domów.

W rankingu za ubiegły rok najlepiej wypadły gminy z województwa mazowieckiego. W pierwszej setce najbardziej aktywnych samorządów znalazły się aż 23 gminy z tego regionu. Na kolejnych miejscach uplasowały się województwa: podlaskie (14 gmin) oraz kujawsko-pomorskie (10 gmin).

REKLAMA

– Największa liczba starych kotłów w Polsce znajduje się na Mazowszu, dlatego cieszy nas utrzymująca się pierwsza pozycja tego województwa. Od 1 stycznia 2023 r. obowiązuje tam zakaz użytkowania pozaklasowych kotłów. To kolejny rok, w którym mieszkańcy mazowieckich gmin najaktywniej w Polsce wymieniają piece i ocieplają domy – podkreśla Piotr Siergiej, rzecznik Polskiego Alarmu Smogowego.

Głuchołazy zwycięzcą roku 2025

Najbardziej aktywną gminą w Polsce pod względem ubiegania się o środki z programu Czyste Powietrze w 2025 r. okazały się Głuchołazy w województwie opolskim. To właśnie tam mieszkańcy szczególnie intensywnie korzystali z dofinansowania na wymianę przestarzałych źródeł ciepła oraz modernizację budynków.

Jednak w zestawieniu obejmującym cały okres działania programu zdecydowanym rekordzistą pod względem zaangażowania w wymianę przestarzałych źródeł ogrzewania i termomodernizację budynków okazał się mazowiecki Lutocin.

Jak podkreśla Polski Alarm Smogowy, skala zaangażowania mieszkańców tej niewielkiej gminy jest imponująca. Na 1060 domów jednorodzinnych złożono tam aż 483 wnioski o dofinansowanie. Oznacza to, że prawie połowa właścicieli domów zdecydowała się skorzystać z programu.

W czołówce wieloletniego zestawienia znalazły się także podkrakowska gmina Igołomia-Wawrzeńczyce oraz śląskie gminy Radlin i Jejkowice, położone w pobliżu Rybnika. Jak wylicza PAS, w tych samorządach liczba wniosków również sięga niemal połowy wszystkich budynków jednorodzinnych.

Aktywne gminy zmieniają postawy mieszkańców

Eksperci z Polskiego Alarmu Smogowego zwracają uwagę, że wysokie wyniki w rankingu są zwykle efektem aktywnej polityki lokalnych władz oraz działań edukacyjnych skierowanych do mieszkańców.

REKLAMA

Przykładem jest Radlin, który dwukrotnie uczestniczył w kampanii Polskiego Alarmu Smogowego „Zobacz, czym oddychasz”, czy Jejkowice, gdzie działa straż międzygminna kontrolująca sposób ogrzewania domów.

Na Mazowszu podobną rolę odgrywa program „Mazowsze bez smogu”, w ramach którego w ponad stu gminach działają specjalni doradcy wspierani przez Urząd Marszałkowski.

– Pracownicy programu edukują mieszkańców i pomagają w składaniu wniosków, co wyraźnie przekłada się na większe zainteresowanie dotacjami i zmianę podejścia do jakości powietrza – zaznacza Piotr Siergiej.

Śląsk nadal w ścisłej czołówce

Wieloletni ranking pokazuje również silną pozycję gmin z województwa śląskiego. W pierwszej trzydziestce zestawienia obejmującego cały okres działania programu znalazło się aż 15 gmin z tego regionu.

Jak podkreśla PAS, nie powinno być to zaskoczeniem: Śląsk od lat zmaga się z jednym z najwyższych poziomów zanieczyszczenia powietrza w Polsce, co skłania samorządy i mieszkańców do intensywnego korzystania z programów wsparcia.

Ranking dostępny publicznie

Pełny ranking gmin uczestniczących w programie Czyste Powietrze za 2025 r. dostępny jest na stronie Polskiego Alarmu Smogowego.

Ranking opiera się na wskaźniku liczby wniosków złożonych w programie w przeliczeniu na 1000 budynków jednorodzinnych w danej gminie. Dane wykorzystane w analizie pochodzą z Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW).