Termomodernizacja wsi przyspiesza. 200 mln euro na walkę z „wampirami energetycznymi”

Na Pomorzu Zachodnim rusza pilotażowy program, który może stać się ogólnopolskim narzędziem walki z ubóstwem energetycznym. 100-procentowe dotacje, kompleksowe modernizacje i nawet 90 proc. oszczędności energii – to główne założenia projektu realizowanego przez Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Szczecinie we współpracy z Urzędem Marszałkowskim Województwa Zachodniopomorskiego.

Program modernizacji energetycznej budynków wielorodzinnych na terenach wiejskich wszedł w etap realizacji. Pięć pierwszych gmin podpisało umowy z wykonawcami, a projekty wykonawcze są na finiszu. Prace ruszą w miejscowościach: Pobłocie Małe (gmina Gościno), Wójcin (gmina Warnice), Krukowo (gmina Karlino), Czarnocin (gmina Stepnica) oraz przy ul. Osiedlowej w Rymaniu.

Zakres inwestycji obejmuje kompleksową termomodernizację budynków – od docieplenia przegród zewnętrznych, przez modernizację systemów wentylacyjnych, po wymianę źródeł ciepła na nowoczesne, niskoemisyjne instalacje. Obiekty mają być również zasilane zieloną energią, w tym rozwiązaniami opartymi na OZE.

REKLAMA

Docelowo program ma objąć 6 tys. lokali w 1000 budynków na terenie Pomorza Zachodniego.

100 proc. dotacji bez wkładu mieszkańców

Jednym z kluczowych elementów projektu jest pełne finansowanie inwestycji. Wspólnoty mieszkaniowe otrzymują dotację w wysokości 100 proc. kosztów kwalifikowanych, co oznacza brak konieczności angażowania środków własnych.

Szacowany budżet przedsięwzięcia wynosi około 200 mln euro. Finansowanie pochodzić ma z Funduszy Europejskich pozostających w dyspozycji Marszałka Województwa, Społecznego Funduszu Klimatycznego, Funduszu Modernizacyjnego oraz środków własnych WFOŚiGW w Szczecinie.

Jak tłumaczy Ministerstwo Klimatu i Środowiska (MKiŚ), tak skonstruowany montaż finansowy minimalizuje barierę wejścia dla wspólnot z obszarów wiejskich, które często nie dysponują zdolnością kredytową ani kapitałem na inwestycje modernizacyjne.

„Budynki starego typu są wampirami energetycznymi”

Program ma nie tylko wymiar infrastrukturalny, lecz także społeczny. Podczas konferencji w Szczecinie minister klimatu i środowiska Paulina Hennig-Kloska podkreślała znaczenie projektu w kontekście transformacji energetycznej:

– Realizujemy program podnoszenia efektywności energetycznej budynków wielomieszkaniowych na obszarach wiejskich – bardzo potrzebny z punktu widzenia wyzwań transformacji energetycznej. Chcemy uruchomić go na skalę krajową. Złożyliśmy wniosek o finansowanie do Funduszu Modernizacyjnego. Budynki starego typu są wampirami energetycznymi. Dobrze przeprowadzony proces termomodernizacji pozwala na zaoszczędzenie nawet do 90 proc. energii. Program, który chcemy realizować, jest skopiowany z pilotażu na pierwszych pięciu budynkach dofinansowanych przez WFOŚiGW w Szczecinie. Pilotaż pokazuje tak dobre efekty, że przenosimy go na skalę ogólnopolską. To nowe narzędzie w walce z ubóstwem energetycznym.

REKLAMA

Jak wskazuje resort klimatu, oszczędności na poziomie do 90 proc. w zużyciu energii pozwolą na radykalne obniżenie rachunków za ogrzewanie i energię elektryczną, a tym samym umożliwią realną poprawę sytuacji finansowej gospodarstw domowych.

Mniej emisji, czystsze powietrze

MKiŚ podkreśla, że równie istotne są korzyści środowiskowe płynące z realizacji programu. Likwidacja indywidualnych pieców węglowych i zastąpienie ich nowoczesnymi źródłami ciepła ograniczy bowiem emisję CO2 oraz pyłów zawieszonych, które są główną przyczyną smogu w mniejszych miejscowościach.

WFOŚiGW w Szczecinie prowadzi obecnie przetarg na przygotowanie audytów energetycznych dla niemal 400 kolejnych budynków wielorodzinnych. Audytorzy mają wskazać optymalne rozwiązania technologiczne, w tym potencjał wykorzystania odnawialnych źródeł energii, aby zapewnić maksymalną efektywność energetyczną po modernizacji.

Impuls dla lokalnej gospodarki

Program ma także wymiar rozwojowy dla regionu. Jak zaznacza Waldemar Miśko, prezes zarządu WFOŚiGW w Szczecinie:

– Budynki przejdą kompleksową modernizację, a po jej zakończeniu będą ogrzewane nowoczesnymi i ekologicznymi źródłami ciepła i zasilane zieloną energią. Udział w tworzeniu audytów, a później w samej realizacji inwestycji, to szansa dla firm z naszego regionu na zaangażowanie się w konkretną poprawę jakości życia mieszkańców, którzy najbardziej ucierpieli w wyniku transformacji z początku lat dziewięćdziesiątych.

Zdaniem Funduszu program zapewni zlecenia dla projektantów, audytorów energetycznych, firm budowlanych i instalacyjnych – a więc realne wsparcie lokalnego rynku pracy.

Model dla całego kraju?

Pomysłodawcy projektu zaznaczają, że jeśli zachodniopomorski pilotaż potwierdzi zakładane efekty – zarówno w zakresie redukcji zużycia energii, jak i poprawy sytuacji społecznej mieszkańców – może stać się fundamentem ogólnopolskiego systemu wsparcia dla budynków wielorodzinnych na terenach wiejskich.