Taryfy dynamiczne? Ponad połowa Polaków nigdy o nich nie słyszała

Taryfy dynamiczne to rozwiązanie, które może pomóc w zmniejszeniu rachunków aktywnym odbiorcom energii i jednocześnie wspierać bezpieczeństwo krajowego systemu energetycznego. Chociaż taryfy dynamiczne to nie nowość na polskim rynku energii, to nadal większość obywateli naszego kraju nic nie wie o tym sposobie rozliczania poboru energii.

Mechanizm dynamicznych taryf dystrybucyjnych i cen prądu umożliwia pobór energii po niskich stawkach, które pojawiają się w okresach dużej podaży energii w systemie elektroenergetycznym. Ponieważ w kraju mamy coraz więcej zależnych pogodowo źródeł energii – zwłaszcza fotowoltaiki – okresy z bardzo niskimi cenami energii pojawiają się coraz częściej. Coraz większy potencjał polskiej fotowoltaiki sprawia, że spotowe ceny energii na polskiej giełdzie spadają prawie zawsze w godzinach południowych w słoneczne dni – szczególnie w weekendy i inne dni wolne od pracy, kiedy w kraju maleje zapotrzebowanie na prąd. Niskie ceny pojawiają się też w okresach dobrej wietrzności, gdy duże wolumeny energii krajowemu systemowi elektroenergetycznemu dostarczają elektrownie wiatrowe.

Z drugiej strony taryfy dynamiczne to także ryzyko wysokich cen w okresach niedoboru energii w systemie elektroenergetycznym. Dlatego z tej możliwości powinni korzystać przede wszystkim świadomi odbiorcy energii, którzy wiedzą kiedy i jak oszczędzić na tej formie rozliczeń.

REKLAMA

Wykorzystanie taryf dynamicznych nabiera sensu szczególnie, gdy możemy przesuwać swoje zużycie energii, a sprzyja temu korzystanie z magazynów energii czy aut elektrycznych. Mając magazyn energii, możemy ładować go w godzinach taniego prądu i wykorzystywać go do zasilenia domowych urządzeń, gdy prąd z sieci drożeje. Taryfy dynamiczne umożliwiają też ładowanie auta elektrycznego po niskich stawkach, dzięki czemu korzystanie z elektryka może być tańsze, niż gdybyśmy ładowali go, korzystając z tradycyjnych warunków rozliczeń.

Co Polacy wiedzą o taryfach dynamicznych i magazynach energii?

Mimo, że taryfy dynamiczne i sprzedaż energii po cenach dynamicznych są już od dłuższego czasu oferowane przez dystrybutorów i sprzedawców energii w Polsce, nadal wielu odbiorców nie ma pojęcia o takim sposobie rozliczeń energii. Pokazują to najnowsze wyniki badania zleconego przez porównywarkę cen energii OptimalEnergy.pl, która zapytała Polaków o znajomość taryf dynamicznych oraz warunki, które skłoniłyby ich do wyboru takiego sposobu rozliczeń. Badanie zostało zrealizowane przez agencję badawczą SW Research na ogólnopolskiej próbie 1500 respondentów.

Wyniki badania pokazują, że taryfy dynamiczne pozostają w Polsce słabo znane. Respondenci wskazali jednocześnie, jak duże oszczędności na rachunkach musiałaby zapewniać taryfa dynamiczna, aby zdecydowali się z niej skorzystać.

Na pytanie czy kiedykolwiek słyszeli o taryfie dynamicznej, 60,9 proc. uczestników badania odpowiedziało przecząco. Kolejne 27,3 proc. spotkało się z tą nazwą, ale nie wiedziało, na czym polega taki sposób rozliczeń. Jedynie 11,9 proc. respondentów zadeklarowało znajomość taryf dynamicznych.

Wiedzę osób deklarujących znajomość taryf dynamicznych zweryfikowano w dodatkowym pytaniu. Spośród respondentów należących do tej grupy aż 73,6 proc. prawidłowo wskazało, że cena 1 kWh zmienia się w każdej godzinie. Pokazuje to, że osoby, które zetknęły się już z tym rozwiązaniem i deklarują jego znajomość, w zdecydowanej większości poprawnie rozumieją mechanizm działania taryfy dynamicznej.

OptimalEnergy.pl podkreśla, że największym wyzwaniem stojącym na przeszkodzie popularyzacji taryf dynamicznych nie jest więc samo zrozumienie produktu, lecz dotarcie z rzetelną i przystępną informacją do osób, które dotąd o nim nie słyszały. To właśnie edukacja tej grupy może stać się jednym z najważniejszych czynników rozwoju taryf dynamicznych w Polsce.

Większość Polaków nie słyszała o taryfach dynamicznych

Wyniki pokazują wyraźną różnicę pomiędzy kobietami i mężczyznami. Znajomość taryf dynamicznych zadeklarowało 15,5 proc. mężczyzn i 8,4 proc. kobiet. Jednocześnie 69,6 proc. kobiet nigdy wcześniej nie słyszało o takim rozwiązaniu. Wśród mężczyzn odsetek ten wyniósł 51,7 proc.

Kobiety częściej wskazywały również obawy związane z koniecznością regularnego sprawdzania cen energii: 38,1 proc. wobec 32,4 proc. mężczyzn oraz potrzebą zmiany codziennych przyzwyczajeń, takich jak uruchamianie pralki, gotowanie czy prasowanie w godzinach, w których energia jest tańsza. Taką odpowiedź wybrało 41,1 proc. kobiet i 35 proc. mężczyzn.

Zróżnicowanie widać także ze względu na wielkość miejsca zamieszkania. Najwyższy odsetek osób deklarujących znajomość taryf dynamicznych odnotowano w miastach powyżej 200 tys. mieszkańców – 14,2 proc.

REKLAMA

Nie chodzi wyłącznie o to, czy konsument słyszał nazwę „taryfa dynamiczna”. Znacznie ważniejsze jest to, czy rozumie mechanizm jej działania i wie, od czego zależy ostateczny rachunek. W badaniu tylko 8,7% całej próby jednocześnie zadeklarowało znajomość rozwiązania i wskazało jego prawidłową definicję. To bardzo niewiele, szczególnie że taryfy dynamiczne mogą w przyszłości odgrywać istotną rolę w przesuwaniu zużycia na godziny, w których dostępna jest duża ilość tańszej energii, w tym energii pochodzącej z OZE

– zauważa Łukasz Czekała, prezes porównywarki cen energii OptimalEnergy.pl.

Polacy nie przejdą na taryfę dynamiczną dla niewielkiej oszczędności

Wyniki pokazują, że potencjalni użytkownicy taryf dynamicznych oczekują wyraźnej różnicy w kosztach. Oszczędność do 10 proc. skłoniłaby do zmiany tylko 9,1 proc. respondentów. Dla 25,7 proc. atrakcyjna byłaby obniżka rachunku wynosząca od 10 do 20 proc.

Największa grupa, obejmująca 29,2 proc. badanych, oczekuje oszczędności od 20 do 40 proc. Kolejne 16,4 proc. rozważyłoby skorzystanie z taryfy dynamicznej dopiero przy oszczędnościach przekraczających 40 proc. Łącznie 45,6 proc. ankietowanych oczekuje więc obniżenia kosztów o co najmniej jedną piątą.

Jednocześnie 19,6 proc. badanych zadeklarowało, że żaden poziom oszczędności nie przekonałby ich do skorzystania z taryfy dynamicznej. Taką odpowiedź częściej wybierały kobiety niż mężczyźni, odpowiednio 22,5 i 16,6 proc.

Interesująco wyglądają odpowiedzi mieszkańców największych miast. Aż 22 proc. osób z miejscowości powyżej 200 tys. mieszkańców oczekuje oszczędności przekraczających 40 proc. To najwyższy wynik ze wszystkich analizowanych grup miejscowości. Jednocześnie mieszkańcy największych miast najrzadziej odpowiadali, że żadna oszczędność nie przekonałaby ich do zmiany – taką deklarację złożyło 16,6 proc. z nich, wobec 21,9 proc. mieszkańców wsi.

Wzrost o 3,5 tys. proc. nie oznacza jeszcze masowej popularności

Dane Urzędu Regulacji Energetyki potwierdzają, że polski rynek umów z ceną dynamiczną znajduje się dopiero na początkowym etapie rozwoju. Gospodarstwa domowe mogą korzystać z takich ofert od 24 sierpnia 2024 r. Dane za 2024 r. obejmowały więc zaledwie okres od końca sierpnia do końca grudnia, w którym umowę z ceną dynamiczną posiadało 135 gospodarstw domowych.

Rok 2025 był pierwszym pełnym rokiem funkcjonowania tego rodzaju ofert. Na jego koniec korzystało z nich 4836 gospodarstw domowych. Oznacza to wzrost o blisko 3,5 tys. proc., jednak tak duża dynamika wynika przede wszystkim z bardzo niskiej wartości początkowej i nie powinna być interpretowana jako dowód masowego zainteresowania. Umowy z ceną dynamiczną nadal posiadało mniej niż 0,03 proc. gospodarstw domowych.

Co ciekawe, 4503 spośród 4836 umów, czyli 93 proc., zawarto ze sprzedawcami alternatywnymi, którzy nie byli ustawowo zobowiązani do oferowania takich produktów. Warunkiem skorzystania z taryfy dynamicznej jest posiadanie licznika ze zdalnym odczytem, a na koniec 2025 r. takie urządzenie miało 48 proc. gospodarstw domowych.

Piotr Pająk, redaktor Gramwzielone.pl

piotr.pajak@gramwzielone.pl

© Materiał chroniony prawem autorskim. Wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy E-Magazyny Sp. z o.o