Więcej czasu na uchwalenie planów ogólnych. Ważne zmiany dla sektora OZE

Nowe przepisy doprecyzują zasady stosowania uproszczonego postępowania przy sporządzaniu zintegrowanych planów ogólnych dla instalacji odnawialnych źródeł energii. Gminy zyskają więcej czasu na sporządzenie planów ogólnych – cyfrowych dokumentów planistycznych, które zastąpią dotychczasowe studia uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego.

W kwietniu br. 2026 r. Sejm przyjął ustawę o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (druk sejmowy druk nr 2459), a teraz podpisał ją prezydent. Nowe przepisy oczekują obecnie na publikację w Dzienniku Ustaw. Wejdą w życie w chwili ogłoszenia aktu.

Nowa regulacja odpowiada na postulaty samorządów zgłaszane w związku z wdrażaniem reformy planowania przestrzennego. Najważniejsza zmiana to przesunięcie terminu obowiązywania studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin do 31 sierpnia 2026 r. Dzięki temu gminy będą miały więcej czasu na uchwalenie planów ogólnych, których regulacje mają ostatecznie zastąpić dotychczasowe studia. Tomasz Lewandowski, podsekretarz stanu w Ministerstwie Rozwoju i Technologii (MRiT), poinformował w jednej z interpelacji, że resort na bieżąco śledzi wydawane przez urzędy wojewódzkie rozstrzygnięcia nadzorcze unieważniające uchwalone plany ogólne gmin. W styczniu br. zorganizowano spotkanie ze służbami nadzorczymi dotyczące planów ogólnych gmin, podczas którego zostały wyjaśnione zgłaszane wątpliwości.

REKLAMA

Ustawa wprowadza również zmiany uelastyczniające i usprawniające procedurę sporządzania zintegrowanego planu inwestycyjnego (ZPI) – szczególnej formy planu miejscowego, wprowadzonej w ramach reformy systemu planowania przestrzennego.

Ważne zapisy dla sektora OZE

Sprawniejsze zarządzanie przestrzenią i lepsze wykorzystanie danych przestrzennych mają również znaczenie dla planowania inwestycji infrastrukturalnych, w tym związanych z energetyką odnawialną i transformacją energetyczną, których realizacja na poziomie lokalnym zależy w dużej mierze od aktualności i dostępności dokumentów planistycznych gmin.

Jak czytamy w uzasadnieniu do ustawy, nowelizacja doprecyzowuje zasady stosowania uproszczonego postępowania przy sporządzaniu ZPI dla instalacji odnawialnych źródeł energii. Dotychczasowy przepis art. 37ec ust. 6 upzp wskazywał, że uproszczona procedura może być zastosowana, gdy ZPI dotyczy wyłącznie lokalizacji instalacji OZE innych niż elektrownie wiatrowe. Taki zapis budził jednak wątpliwości interpretacyjne w najpowszechniejszej praktyce – sytuacji, w której ZPI sporządzany dla instalacji OZE jako inwestycji głównej obejmuje jednocześnie inwestycję uzupełniającą, zgodną z katalogiem z art. 2 ust. 5a upzp, niebędącą jednak instalacją odnawialnego źródła energii. Nie było jasne, czy w takim przypadku uproszczone postępowanie wciąż ma zastosowanie. Aby usunąć tę niejasność, w przepisie zastąpiono dotychczasowe odniesienie do „zintegrowanego planu inwestycyjnego” pojęciem „inwestycja główna” – uproszczona procedura będzie więc stosowana w odniesieniu do charakteru inwestycji głównej, niezależnie od dodatkowych, uzupełniających elementów ZPI.

W planie cyfryzacja procesu planistycznego

Nowelizacja wprowadza zmiany dotyczące tzw. newslettera planistycznego – systemu, który ma umożliwić szybkie i efektywne elektroniczne przekazywanie informacji o ważnych wydarzeniach w procesie tworzenia planów zagospodarowania przestrzennego.

REKLAMA

Projekty planów zagospodarowania przestrzennego i innych dokumentów będą mogły być udostępniane w Biuletynie Informacji Publicznej (BIP) przez dodatkowe trzy miesiące po uruchomieniu Rejestru Urbanistycznego, czyli do 1 października 2026 r. Ma to ułatwić gminom przystosowanie się do korzystania z nowego narzędzia informacyjnego.

Jednocześnie przesunięto o trzy lata – do 1 lipca 2029 r. – termin wejścia w życie przepisu rozszerzającego zakres danych przestrzennych dla miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego oraz termin udostępniania tych danych w Rejestrze Urbanistycznym.

Zmiany w decyzjach o warunkach zabudowy i obszarach śródmiejskich

Nowe przepisy umożliwią przenoszenie obszarów zabudowy śródmiejskiej, wyznaczanych zgodnie z reformą w planach ogólnych, do miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego oraz do decyzji o warunkach zabudowy.

Wprowadzono również ograniczenia w wydawaniu decyzji o warunkach zabudowy – będą one mogły być wydawane tylko dla osób mających prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Terminy wejścia w życie

Większość przepisów ustawy wejdzie w życie 1 lipca 2026 r. – informuje MRiT. Pozostałe regulacje, w tym przesunięcie terminu obowiązywania studiów uwarunkowań do 31 sierpnia 2026 r., zaczną obowiązywać z dniem ogłoszenia ustawy w Dzienniku Ustaw.