Zmiany w Czystym Powietrzu. Nie będzie obowiązkowej termomodernizacji?
Czy wymiana pieca bez ocieplenia domu może skończyć się wyższymi rachunkami za ogrzewanie? Taki scenariusz wskazują organizacje branżowe komentujące planowane zmiany w programie Czyste Powietrze.
Trwają prace nad możliwymi zmianami w programie Czyste Powietrze. Proponowane rozwiązania zakładają m.in. dopuszczenie sytuacji, w której możliwe byłoby uzyskanie dofinansowania na wymianę źródła ciepła bez jednoczesnego obowiązku przeprowadzenia pełnej termomodernizacji budynku.
Zmiany te – będące obecnie na etapie konsultacji i analiz – nie zostały jeszcze wdrożone do obowiązujących zasad programu, budzą jednak wątpliwości wśród organizacji branżowych zajmujących się efektywnością energetyczną budynków.
Zakres proponowanych rozwiązań
W przedstawianych propozycjach pojawia się koncepcja wprowadzenia nowych kategorii przedsięwzięć, które umożliwiałyby modernizację systemów grzewczych w budynkach o średnim standardzie energetycznym, bez konieczności równoległego ocieplenia przegród budowlanych lub kompleksowej poprawy efektywności energetycznej. W skrócie – pojawia się możliwość uzyskania dotacji na wymianę kotła lub montaż pompy ciepła bez konieczności ocieplenia domu.
Według założeń, zmiany miałyby dotyczyć budynków o średnim standardzie energetycznym (z zapotrzebowaniem na energię użytkową do ogrzewania w przedziale 80–140 kWh/m2 rocznie) – czyli takich, które w Polsce stanowią ogromną część zasobu mieszkaniowego domów jednorodzinnych. To właśnie ten punkt budzi największe emocje wśród ekspertów z firm i instytucji związanych z efektywnością energetyczną.
Co na to branża?
MIWO (Stowarzyszenie Producentów Wełny Mineralnej: Szklanej i Skalnej) to organizacja branżowa zrzeszająca producentów materiałów izolacyjnych z wełny mineralnej. Jej działalność koncentruje się na promowaniu rozwiązań związanych z poprawą efektywności energetycznej budynków, w szczególności w zakresie izolacji termicznej przegród budowlanych, która ma kluczowe znaczenie dla ograniczania strat ciepła w budynkach mieszkalnych.
MIWO w swoim stanowisku odnosi się do proponowanych zmian, wskazując na znaczenie łączenia wymiany źródła ciepła z poprawą izolacyjności budynków.
Jednym z kluczowych elementów oceny energetycznej budynków jest wskaźnik EP (energia pierwotna), który często poprawia się po wymianie samego źródła ciepła. W analizach dotyczących programu wskazuje się jednak, że poprawa tego wskaźnika nie zawsze musi oznaczać rzeczywiste zmniejszenie zapotrzebowania budynku na energię, jeśli nie towarzyszy jej poprawa izolacyjności, szczelności i wentylacji budynku.
Przedstawiciele organizacji podkreślają, że w budynkach o niskiej efektywności energetycznej parametry pracy nowych urządzeń grzewczych, takich jak pompy ciepła, mogą różnić się od warunków osiąganych w obiektach poddanych kompleksowej modernizacji. Zwracają także uwagę na zmienność cen niektórych paliw, w tym pelletu drzewnego, jako jednego z elementów wpływających na koszty eksploatacyjne systemów grzewczych.
Jeśli program Czyste Powietrze ma rzeczywiście przynosić zakładane efekty, konieczna jest rezygnacja z nowej kategorii tzw. przedsięwzięcia 2a, która dopuszcza wymianę źródła ciepła bez obowiązkowej termomodernizacji budynku
– podkreśla Henryk Kwapisz, przewodniczący zarządu MIWO.
Obecnie obowiązują stare zasady. Każdy, kto składa wniosek dzisiaj, musi poruszać się w dotychczasowych, bardziej rygorystycznych ramach – czyli dla domów o wysokim zużyciu energii ocieplenie jest wciąż obligatoryjnym elementem, jeśli chce się otrzymać pełne wsparcie na nowy piec czy pompę ciepła.
Stowarzyszenie domaga się wycofania z proponowanych zmian i utrzymania obowiązku termomodernizacji przy wymianie źródła ciepła.
Skala programu Czyste Powietrze
Program Czyste Powietrze pozostaje jednym z największych mechanizmów wsparcia modernizacji energetycznej w Polsce. Według danych z końca maja 2026 r. złożono w nim ponad 1,1 mln wniosków, a liczba zakończonych inwestycji przekroczyła 599 tys.
Celem programu jest poprawa jakości powietrza oraz zwiększenie efektywności energetycznej budynków jednorodzinnych poprzez wymianę nieefektywnych źródeł ciepła oraz działania modernizacyjne w zakresie ograniczenia strat energii.
Program wpisuje się w szersze ramy polityki klimatyczno-energetycznej Unii Europejskiej, w tym założenia Europejskiego Zielonego Ładu oraz zrewidowanych wymogów wynikających z dyrektywa EPBD, których celem jest stopniowa poprawa efektywności energetycznej budynków i redukcja emisji w sektorze budowlanym do 2050 r.
Status prac nad zmianami
Ostateczny kształt warunków dofinansowania w programie Czyste Powietrze, który ma być efektem najnowszej reformy, nie został jeszcze formalnie przyjęty. Proponowane zmiany pozostają na etapie prac konsultacyjnych i analitycznych prowadzonych przez instytucje odpowiedzialne za realizację programu.
Obecnie obowiązujące zasady Czystego Powietrza nadal wymagają spełnienia określonych standardów efektywności energetycznej, w tym realizacji szeroko zakrojonych działań termomodernizacyjnych. Jednak od lipca 2026 r. może się to zmienić.
I choć w praktyce oznaczałoby to szybszy dostęp do wsparcia dla właścicieli domów, jednocześnie – jak podkreśla organizacja – może stanowić zagrożenie eksploatacją nowych urządzeń w budynkach, które nadal mogą mieć wysokie straty energii.
Katarzyna Poprawska-Borowiec, redaktor Gramwzielone.pl
katarzyna.borowiec@gramwzielone.pl
© Materiał chroniony prawem autorskim. Wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy E-Magazyny Sp. z o.o.
Niekoniecznie tak musi być, natomiast na pewno pomoże to osobom starszym których nie stać na termomodernizacje a sama wymiana starego kopuciucha znacznie poprawi ich komfort życia. Zamiast pełnej termomdenizacji mógłby byc wymóg redukcji energii użytkowej o co najmniej 10 procent, wtedy jaka termomodernizacja byłaby konieczna,taka która starsi ludzie sa w stanie udźwignąć finansowo,a pamiętajmy ze społeczeństwo się starzeje
A później płacz i zgrzytanie zębami, że pompa nie daje rady i firma oszukała
Jeżeli nie Jesteś osobą cierpliwą,odporną na stres,nawet nie składaj wniosku o dotację, 1 rok już czekam na pieniądze, dodam że ma najwyższy poziom dofinansowania, i mam operatora z urzędu, który pracuje w funduszu ochrony środowiska, to jest kontrola na kontroli, tysiące papierów, korekty co miesiąc,sprawdza to sztab ludzi, i co, ciągle pisma, jeżdżenie do funduszu, jak ktoś nie masz czasu, chodzisz do pracy, nie Dasz rady, to są tylko piękne reklamy, dostaniesz pieniądze na całość od państwa. Nie masz dochodu bo jesteś ubogi, a masz zapłacić VAT, to jest 15 tyś, kto ma takie pieniądze, proszę niech się ktoś tym zajmie, bo to woła o pomstę do nieba,karygodne zachowanie funduszu
Hit.
Kto odnosi wartości EP do rachunków jakie płaci się za ogrzewanie?
Przecież obecnie domy 80-140kWh mogą wymieniać samo źródło ogrzewania bez termo – to co to za zmiana?
Naszą rodzinę po prostu nie stać odrazu na wszystko. Ceny kosmos. Więc jak na mnie by pasowało najpierw pięć a potem wełna
@Mmm
A do czego chcesz odnosić koszty ogrzewania jak nie do EP? Przecież to oznacza zapotrzebowanie na energię i bez teg nie jesteś w stanie określić ile zapłacisz za ogrzewanie.
Obecne domy mogą wymienić tylko źródło, ale nie mogą się starać o dofinansowanie z programu Czyste Powietrze. Natomiast chyba rację ma branża mówiąc, że to będzie ryzykowne. Przy domu z 80kWh/m2 pompa ciepła to dobre rozwiązanie i właściciel nie odczuje bardzo różnicy w kosztach ogrzewania w porównaniu z domem nowo-wybudowanym z 50kWh/m2. Ale wartość 140kWh/m2 to już inna sprawa, tutaj porównując do nowych domów które maja coś około 50kWh/m2, to koszty ogrzewania mogą być trzykrotnie wyższe… Branża ma rację, jak klientowi się tego nie wyjaśni to na koniec będą sytuacje jak obecnie – pompa ciepła nie daje rady i koszty ogrzewania wzrosły, że nas nie stać ogrzać dom…