Zmiany w Czystym Powietrzu. Nie będzie obowiązkowej termomodernizacji?

Czy wymiana pieca bez ocieplenia domu może skończyć się wyższymi rachunkami za ogrzewanie? Taki scenariusz wskazują organizacje branżowe komentujące planowane zmiany w programie Czyste Powietrze.

Trwają prace nad możliwymi zmianami w programie Czyste Powietrze. Proponowane rozwiązania zakładają m.in. dopuszczenie sytuacji, w której możliwe byłoby uzyskanie dofinansowania na wymianę źródła ciepła bez jednoczesnego obowiązku przeprowadzenia pełnej termomodernizacji budynku.

Zmiany te będące obecnie na etapie konsultacji i analiz nie zostały jeszcze wdrożone do obowiązujących zasad programu, budzą jednak wątpliwości wśród organizacji branżowych zajmujących się efektywnością energetyczną budynków.

REKLAMA

Zakres proponowanych rozwiązań

W przedstawianych propozycjach pojawia się koncepcja wprowadzenia nowych kategorii przedsięwzięć, które umożliwiałyby modernizację systemów grzewczych w budynkach o średnim standardzie energetycznym, bez konieczności równoległego ocieplenia przegród budowlanych lub kompleksowej poprawy efektywności energetycznej. W skrócie – pojawia się możliwość uzyskania dotacji na wymianę kotła lub montaż pompy ciepła bez konieczności ocieplenia domu.

Według założeń, zmiany miałyby dotyczyć budynków o średnim standardzie energetycznym (z zapotrzebowaniem na energię użytkową do ogrzewania w przedziale 80–140 kWh/m2 rocznie) – czyli takich, które w Polsce stanowią ogromną część zasobu mieszkaniowego domów jednorodzinnych.

To właśnie ten punkt budzi największe emocje w branży.

Co na to branża?

MIWO (Stowarzyszenie Producentów Wełny Mineralnej: Szklanej i Skalnej) to organizacja branżowa zrzeszająca producentów materiałów izolacyjnych z wełny mineralnej. Jej działalność koncentruje się na promowaniu rozwiązań związanych z poprawą efektywności energetycznej budynków, w szczególności w zakresie izolacji termicznej przegród budowlanych, która ma kluczowe znaczenie dla ograniczania strat ciepła w budynkach mieszkalnych.

MIWO w swoim stanowisku odnosi się do proponowanych zmian, wskazując na znaczenie łączenia wymiany źródła ciepła z poprawą izolacyjności budynków.

Jednym z kluczowych elementów oceny energetycznej budynków jest wskaźnik EP (energia pierwotna), który często poprawia się po wymianie samego źródła ciepła. W analizach dotyczących programu wskazuje się jednak, że poprawa tego wskaźnika nie zawsze musi oznaczać rzeczywiste zmniejszenie zapotrzebowania budynku na energię, jeśli nie towarzyszy jej poprawa izolacyjności, szczelności i wentylacji budynku.

Przedstawiciele organizacji podkreślają, że w budynkach o niskiej efektywności energetycznej parametry pracy nowych urządzeń grzewczych, takich jak pompy ciepła, mogą różnić się od warunków osiąganych w obiektach poddanych kompleksowej modernizacji. Zwracają także uwagę na zmienność cen niektórych paliw, w tym pelletu drzewnego, jako jednego z elementów wpływających na koszty eksploatacyjne systemów grzewczych.

Jeśli program Czyste Powietrze ma rzeczywiście przynosić zakładane efekty, konieczna jest rezygnacja z nowej kategorii tzw. przedsięwzięcia 2a, która dopuszcza wymianę źródła ciepła bez obowiązkowej termomodernizacji budynku

REKLAMA

– podkreśla Henryk Kwapisz, przewodniczący zarządu MIWO.

Obecnie obowiązują stare zasady. Każdy, kto składa wniosek dzisiaj, musi poruszać się w dotychczasowych, bardziej rygorystycznych ramach – czyli dla domów o wysokim zużyciu energii ocieplenie jest wciąż obligatoryjnym elementem, jeśli chce się otrzymać pełne wsparcie na nowy piec czy pompę ciepła.

Stowarzyszenie domaga się wycofania z proponowanych zmian i utrzymania obowiązku termomodernizacji przy wymianie źródła ciepła.

Skala programu Czyste Powietrze

Program Czyste Powietrze pozostaje jednym z największych mechanizmów wsparcia modernizacji energetycznej w Polsce. Według danych z końca maja 2026 r. złożono w nim ponad 1,1 mln wniosków, a liczba zakończonych inwestycji przekroczyła 599 tys.

Celem programu jest poprawa jakości powietrza oraz zwiększenie efektywności energetycznej budynków jednorodzinnych poprzez wymianę nieefektywnych źródeł ciepła oraz działania modernizacyjne w zakresie ograniczenia strat energii.

Program wpisuje się w szersze ramy polityki klimatyczno-energetycznej Unii Europejskiej, w tym założenia Europejskiego Zielonego Ładu oraz zrewidowanych wymogów wynikających z dyrektywa EPBD, których celem jest stopniowa poprawa efektywności energetycznej budynków i redukcja emisji w sektorze budowlanym do 2050 r.

Status prac nad zmianami

Proponowane zmiany pozostają na etapie prac konsultacyjnych i analitycznych prowadzonych przez instytucje odpowiedzialne za realizację programu. Ostateczny kształt regulacji, w tym ewentualne nowe kategorie dofinansowania, nie został jeszcze formalnie przyjęty.

Obecnie obowiązujące zasady programu nadal wymagają spełnienia określonych standardów efektywności energetycznej, w tym realizacji szeroko zakrojonych działań termomodernizacyjnych. Jednak od lipca 2026 r. może się to zmienić.

I choć w praktyce oznaczałoby to szybszy dostęp do wsparcia dla właścicieli domów, jednocześnie – jak podkreśla organizacja – może stanowić  zagrożenie eksploatacją nowych urządzeń w budynkach, które nadal mogą mieć wysokie straty energii.