Cztery instalacje w Estonii, teraz kolej na Polskę. Elenger inwestuje w biometan
Grupa Elenger, koncern energetyczny pochodzenia estońskiego, podpisała umowę finansowania z mBankiem oraz Bankiem Pekao na rozbudowę infrastruktury gazowej oraz rozwój projektów biometanowych w Polsce. To kolejny etap realizacji długofalowej strategii firmy związanej z transformacją energetyczną i rozwojem lokalnych źródeł energii odnawialnej w krajach bałtyckich, Finlandii oraz w Polsce.
Spółka córka Elenger Polska rozwija projekty biometanowe przede wszystkim w regionach, w których posiada własną sieć gazową, budując lokalny model współpracy z sektorem rolniczym oparty na gospodarce obiegu zamkniętego (GOZ). Substraty rolnicze, takie jak obornik czy gnojowica, wykorzystywane są do produkcji biometanu, a powstający w procesie poferment wraca do gospodarstw jako naturalny nawóz – o niższej uciążliwości zapachowej i łatwiejszy w magazynowaniu niż tradycyjny obornik. Spółka planuje współpracę przede wszystkim z dużymi gospodarstwami rolnymi i hodowlanymi, w szczególności producentami bydła, trzody chlewnej i drobiu, dysponującymi substratami takimi jak obornik, gnojowica czy resztki pożniwne.
Rozwiązanie to ma ograniczać emisję metanu i zmniejszać ślad węglowy gospodarstw rolnych, jednocześnie tworząc dla rolników dodatkowe i bardziej przewidywalne źródło przychodów. „Rozwijamy projekty biometanowe przede wszystkim w regionach, w których posiadamy własną sieć gazową. Chcemy budować lokalny model współpracy z sektorem rolniczym, oparty na gospodarce obiegu zamkniętego” – wskazuje spółka.
Pierwsze stacje zatłaczania biometanu w Polsce
Potwierdzeniem kompetencji Elenger w obszarze biometanu są już realizowane w Polsce inwestycje infrastrukturalne. W 2025 r. spółka uzyskała dofinansowanie na budowę pierwszych w kraju stacji zatłaczania biometanu do dystrybucyjnej sieci gazowej wysokiego ciśnienia w województwach lubuskim i opolskim. Projekty te mają umożliwić odbiór bioCNG dostarczanego z biometanowni oraz jego wtłaczanie do sieci gazowej, odpowiadając na jedną z największych barier rozwoju rynku biometanu w Polsce – ograniczony dostęp do infrastruktury przyłączeniowej.
Projekt „Budowa stacji zatłaczania biometanu w gminach Gorzów Śląski i Rzepin” został wybrany do wsparcia w ramach II naboru programu „FENX.02.03-IW.02-001/24 – Dystrybucja gazu”, a inwestycja jest współfinansowana ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021-2027. Wartość całego przedsięwzięcia wynosi blisko 13,8 mln zł, z czego ponad 8,5 mln zł pochodzi z funduszy unijnych. Stacje umożliwią odbiór bioCNG dostarczanego transportem samochodowym z biometanowni oraz jego zatłaczanie do sieci gazowej, a ich techniczne zdolności pozwolą wprowadzić do sieci nawet 140 tys. MWh biometanu rocznie.
Grupa Elenger łączy doświadczenie w produkcji biometanu z dostępem do własnej infrastruktury gazowej, umożliwiającej odbiór i dystrybucję paliwa. Obecnie posiada cztery funkcjonujące instalacje biometanowe w Estonii i rozwija kompetencje związane z odbiorem, zatłaczaniem i dystrybucją tego paliwa.
Banki decydują się na wsparcie biometanu
„Finansowanie projektów biometanowych to przykład inwestycji, które łączą transformację energetyczną z gospodarką obiegu zamkniętego i rozwojem lokalnych źródeł energii” – ocenił Tomasz Niewola, dyrektor departamentu finansowania strukturalnego i mezzanine w mBanku. Z kolei wiceprezes Banku Pekao S.A. Łukasz Januszewski wskazał, że współpraca z Elenger ma stworzyć fundamenty do realizacji kolejnych projektów inwestycyjnych wspierających rozwój niskoemisyjnej infrastruktury energetycznej w Polsce, nazywając biometan segmentem o dużym potencjale wzrostu i kluczowym znaczeniu dla dekarbonizacji gospodarki.
Prezes zarządu Elenger Polska Krzysztof Noga podkreślił, że firma od ponad ćwierć wieku wspiera rozwój gospodarczy regionu poprzez inwestycje lokowane przy jej sieci gazowej. „Nadal chcemy kontynuować strategię naszego rozwoju opartą na bliskich więziach z regionem, wspierając postępy w dekarbonizacji gazu i rozwój instalacji biometanowych” – zaznaczył Noga. Prezes zarządu Elenger Group Margus Kaasik dodał, że spółka analizuje obecnie możliwości inwestycji w produkcję gazu odnawialnego w Polsce, oprócz dotychczasowej działalności w zakresie sprzedaży i dystrybucji gazu.
Spółka zapowiada również ścisłą współpracę z lokalnymi społecznościami i samorządami, koncentrując się na długoterminowych korzyściach dla regionów – nowych miejscach pracy, dodatkowych wpływach podatkowych dla gmin, ograniczaniu uciążliwości zapachowych związanych z gospodarką odpadami rolniczymi oraz zwiększaniu konkurencyjności lokalnego rolnictwa.
Niedawno informowaliśmy, że Bank Gospodarstwa Krajowego (BGK) zainwestował 25 mln euro w fundusz SWIFT 3 (SWEN Impact Fund for Transition 3), zarządzany przez francuską spółkę SWEN Capital Partners. Środki zostaną przeznaczone na rozwój projektów biogazowych i biometanowych, które powstaną m.in. w Polsce. SWIFT 3 to fundusz infrastrukturalny skupiający się na dekarbonizacji gospodarki, ze szczególnym uwzględnieniem sektorów wysokoemisyjnych, takich jak gazownictwo. Oprócz BGK fundusz pozyskał finansowanie od kilkunastu innych instytucji, w tym Europejskiego Funduszu Inwestycyjnego (EFI) oraz hiszpańskiej spółki publicznej COFIDES, zapewniającej wsparcie dla zagranicznych inwestycji hiszpańskich przedsiębiorstw. Zebrane środki mają zostać wykorzystane do budowy instalacji biogazowych i biometanowych w Europie oraz krajach OECD, które po zrealizowaniu będą w stanie produkować łącznie blisko 20 mln m³ biometanu rocznie.
Przypominamy, że Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) rozpoczął w maju 2026 r. pierwszy nabór wniosków w ramach programu „Poprawa bezpieczeństwa energetycznego poprzez wykorzystanie biometanu”. Celem programu jest rozwój sektora biometanu w Polsce oraz zwiększenie udziału odnawialnych źródeł energii w krajowym miksie energetycznym. W puli do rozdysponowania jest 300 mln zł pochodzących z Funduszu Modernizacyjnego, a całe przedsięwzięcie ma wspierać transformację energetyczną oraz rozwój gospodarki o obiegu zamkniętym.
Biometan a transformacja energetyczna
Rozwój sektora biometanu w Polsce nabiera znaczenia w kontekście rosnących wymagań unijnych dotyczących ograniczania emisji gazów cieplarnianych, w tym metanu i CO2, a także śladu węglowego produkcji rolnej. W miarę zaostrzania tych regulacji gospodarstwa rolne będą coraz częściej potrzebowały rozwiązań umożliwiających efektywne zagospodarowanie substratów rolniczych, takich jak obornik czy gnojowica, które dotychczas stanowiły głównie problem logistyczny i środowiskowy.
Biometan, jako gaz odnawialny możliwy do wtłaczania bezpośrednio do istniejącej infrastruktury gazowej, oferuje przy tym rzadką w energetyce odnawialnej cechę – „kompatybilność” z już istniejącymi sieciami przesyłowymi i dystrybucyjnymi, co odróżnia go od innych technologii OZE wymagających budowy zupełnie nowej infrastruktury. Ograniczony dostęp do punktów przyłączeniowych pozostaje jednak, jak wskazuje sama branża, jedną z głównych barier hamujących rozwój tego rynku w Polsce, co czyni inwestycje infrastrukturalne – takie jak budowane przez Elenger stacje zatłaczania – kluczowym elementem umożliwiającym skalowanie sektora biometanowego w kolejnych latach.
Polska Organizacja Biometanu opublikowała opracowanie autorstwa dr. inż. Bartosza Moszowskiego pt. „Analiza porównawcza skutków makroekonomicznych: import gazu ziemnego a krajowa produkcja biometanu”. Autorzy przeanalizowali wolumen 1 mld m³ gazu rocznie, odpowiadający ok. 10,16 TWh energii, czyli kilku procentom obecnego polskiego importu gazu ziemnego, przyjmując założenie, że o opłacalności danego rozwiązania decyduje nie tylko cena paliwa, ale również wpływ na bilans handlowy, aktywność gospodarczą, zatrudnienie, dochody publiczne oraz bezpieczeństwo dostaw energii. Według przyjętych w analizie danych średnia hurtowa cena gazu ziemnego w UE wynosiła w 2024 r. ok. 35 euro za MWh (149,55 zł za MWh), podczas gdy dla biometanu przyjęto cenę referencyjną na poziomie 545 zł za MWh. W efekcie koszt importu gazu odpowiadającego analizowanemu wolumenowi energii oszacowano na ok. 1,52 mld zł rocznie, podczas gdy wartość krajowej produkcji biometanu dla tej samej ilości energii wyniosłaby ok. 5,53 mld zł rocznie – różnica sięga więc ok. 4,02 mld zł na korzyść importu. W czysto rynkowym ujęciu biometan jest zatem obecnie ponad 3,5-krotnie droższy w produkcji niż importowany gaz ziemny.
Patrycja Rapacka, redaktor Gramwzielone.pl
patrycja.rapacka@gramwzielone.pl
© Materiał chroniony prawem autorskim. Wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy E-Magazyny Sp. z o.o.
