Tauron wprowadzi miesięczne rozliczenia dla prosumentów. Ministerstwo przyznaje: nikt nie analizował skutków

Tauron wprowadzi miesięczne rozliczenia dla prosumentów. Ministerstwo przyznaje: nikt nie analizował skutków
Fot. Shutterstock

Od 1 września 2026 r. wszyscy prosumenci przyłączeni do sieci Tauron Dystrybucja będą rozliczani wyłącznie w cyklu miesięcznym – niezależnie od tego, czy dotychczas korzystali z okresu 2-, 6- czy 12-miesięcznego. Jak wynika z odpowiedzi Ministerstwa Klimatu i Środowiska na interpelację poselską, ani resort, ani Urząd Regulacji Energetyki nie prowadziły żadnych analiz skutków tej zmiany dla samych prosumentów – mimo że dotyczy ona setek tysięcy gospodarstw domowych z instalacjami fotowoltaicznymi.

Podstawą zmiany jest nowa Taryfa dystrybucyjna TAURON Dystrybucja na 2026 rok, zatwierdzona przez Prezesa URE decyzją nr DRE.WRE.4211.28.7.2025.ASa1/TG. Zmodyfikowano w niej zapisy punktu 2.3 „Okresy rozliczeniowe stosowane w rozliczeniach z odbiorcami i ogólne zasady rozliczeń” (podpunkty 2.3.1 i 2.3.1a), wprowadzając wyłącznie miesięczny okres rozliczeniowy dla wszystkich prosumentów.

Zgodnie z ustawą Prawo energetyczne to przedsiębiorstwo energetyczne samo ustala taryfę i proponuje okres jej obowiązywania, a Prezes URE jedynie ją zatwierdza albo odmawia zatwierdzenia, jeśli stwierdzi niezgodność z przepisami. Projekty taryf nie podlegają przy tym uzgodnieniu ani opiniowaniu przez ministra w toku postępowania taryfowego – decyzja pozostaje w wyłącznej kompetencji regulatora.

REKLAMA
REKLAMA

Dlaczego nikt nie zbadał skutków dla prosumentów?

Odpowiadając na interpelację posła Andrzeja Gawrona i grupy posłów, Ministerstwo Klimatu i Środowiska wyjaśnia, że system taryfowy w Polsce nie przewiduje mechanizmu do takiej analizy. Koszty przedsiębiorstw energetycznych są kalkulowane i alokowane wyłącznie na ogólne grupy taryfowe (A, B, C, G), a nie na podgrupy odbiorców – prosumenci jako kategoria nie są w tym systemie wyodrębniani.

Prezes URE nie prowadził wyliczeń dotyczących wpływu zmiany na tę konkretną grupę klientów, ponieważ przepisy nie nakładają takiego obowiązku. W postępowaniu administracyjnym regulator bierze pod uwagę interes publiczny rozumiany jako interes ogółu odbiorców, a nie określonej grupy. Ministerstwo powołuje się tu na wyrok Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z 27 czerwca 2001 roku. W efekcie resort nie dysponuje też danymi o liczbie prosumentów objętych zmianą ani o szacunkowych dodatkowych przychodach, jakie Tauron może uzyskać z tytułu częstszego fakturowania.

Jak zmiana wygląda w praktyce?

Z informacji publikowanych przez samą spółkę wynika, że wdrożenie nowego cyklu nastąpi na dwa sposoby, w zależności od sytuacji klienta:

  • jeśli dotychczasowy okres rozliczeniowy kończy się 31 sierpnia 2026 roku – nowy, miesięczny cykl zacznie obowiązywać automatycznie od kolejnego okresu;
  • jeśli dostosowanie do cyklu miesięcznego wymaga przerwania dłuższego, wciąż trwającego okresu – Tauron wystawi rozliczenie na dzień 31 sierpnia 2026 roku niezależnie od pierwotnego terminu jego zakończenia.

W obu przypadkach klienci otrzymają rozliczenie na 31 sierpnia 2026 r. wraz z pismem informującym o przejściu na miesięczny cykl fakturowania od września. Spółka zastrzega przy tym, że wraz ze skróceniem okresu rozliczeniowego wygasa podstawa prawna do pobierania opłat ustalonych na podstawie prognozowanego zużycia energii. Tauron wprost instruuje klientów, by nie płacili rozliczeń prognozowych dotyczących okresów przypadających po 31 sierpnia 2026 r., jeśli takie zostały już wystawione.

Wyższa opłata abonamentowa

Zmiana częstotliwości rozliczeń oznacza też zmianę wysokości opłaty abonamentowej dystrybutora. Po przejściu na cykl miesięczny stawka wyniesie 5,61 zł brutto miesięcznie, a w grupie taryfowej C2x – 11,69 zł brutto miesięcznie.

Zmiana cyklu rozliczeniowego oznacza również zmianę wysokości opłaty abonamentowej Dystrybutora, Źródło: Tauron Dystrybucja
Zmiana cyklu rozliczeniowego oznacza również zmianę wysokości opłaty abonamentowej Dystrybutora, Źródło: Tauron Dystrybucja

Prawa nabyte z ustawy o OZE pozostają nienaruszone

Kluczowe pytanie postawione w interpelacji dotyczyło zgodności zmiany z gwarancjami ustawy o odnawialnych źródłach energii, zapewniającymi prosumentom rozliczającym się w systemie opustów zachowanie tego systemu przez okres do 15 lat od przyłączenia instalacji, nie dłużej jednak niż do 2037 r.

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA

Ministerstwo odpowiada, że skrócenie okresu rozliczeniowego nie narusza praw nabytych wynikających z ustawy o OZE. Dotyczy to trzech uprawnień: możliwości rozliczenia energii wprowadzonej do sieci w ciągu 12 miesięcy od jej wprowadzenia (net-metering), możliwości wykorzystania depozytu prosumenckiego w ciągu 12 miesięcy od zaewidencjonowania kwoty (net-billing) oraz możliwości ilościowego rozliczania energii w ciągu 15 lat od pierwszego wytworzenia jej w mikroinstalacji. Sama spółka potwierdza, że system rozliczeń prosumenckich – net-billing lub net-metering – pozostaje bez zmian. Modyfikacji ulega wyłącznie częstotliwość wystawiania faktur.

Termin na sprzeciw już minął

Klienci, którzy nie akceptowali zmiany, mogli wypowiedzieć umowę z Tauron zgodnie z zasadami wskazanymi w umowie oraz ogólnych warunkach umowy. Oświadczenie o wypowiedzeniu należało jednak doręczyć spółce najpóźniej do 30 czerwca 2026 r. – termin ten minął, zanim nowy cykl rozliczeniowy w ogóle wszedł w życie. Dla prosumentów, którzy nie zdążyli złożyć wypowiedzenia w tym oknie, zmiana ma charakter obowiązkowy i bezalternatywny w ramach dotychczasowej umowy.

Argumentacja spółki i brak niezależnej weryfikacji

Tauron przedstawia zmianę jako korzystną dla klientów, wskazując na rozliczenia oparte na rzeczywistym zużyciu energii zamiast na prognozach, większą kontrolę nad wysokością rachunków dzięki częstszemu fakturowaniu oraz łatwiejsze zarządzanie wirtualnym magazynem energii. W wyjaśnieniach przekazanych Prezesowi URE spółka argumentowała, że celem zmiany jest przejście z rozliczeń prognozowanych na rozliczenia oparte na rzeczywistych danych z liczników zdalnego odczytu, co ma ograniczyć ryzyko powstawania znacznych niedopłat na koniec dłuższych okresów rozliczeniowych. Ministerstwo zauważa, że podobny model – z okresem 1- lub 2-miesięcznym –  stosuje od lat inny operator, Energa Operator.

Ministerstwo zapytane wprost, czy zamierza zweryfikować prawidłowość działań Prezesa URE w tej sprawie, odpowiada jednoznacznie: nie prowadzi obecnie takich działań, ponieważ zatwierdzanie taryf pozostaje w wyłącznej właściwości regulatora. Resort nie planuje też zmian legislacyjnych, które przywróciłyby prosumentom możliwość wyboru dłuższego okresu rozliczeniowego. Jedynym powiązanym działaniem jest projekt rozporządzenia Ministra Energii w sprawie kalkulacji taryf, obecnie na etapie uzgodnień międzyresortowych, który przewiduje jedynie obowiązek informowania klientów z licznikami zdalnego odczytu o możliwości przejścia na rozliczenie według rzeczywistych wskazań – nie dotyczy on jednak swobody wyboru częstotliwości rozliczeń.

Co to oznacza dla rynku prosumenckiego w Polsce?

Sprawa obnaża strukturalną lukę w nadzorze nad decyzjami operatorów dystrybucyjnych dotyczącymi prosumentów. System taryfowy w Polsce operuje na poziomie ogólnych grup odbiorców, nie wyodrębniając prosumentów jako kategorii wymagającej odrębnej oceny skutków – w efekcie decyzja dotycząca sposobu rozliczania setek tysięcy gospodarstw domowych z instalacjami fotowoltaicznymi mogła zostać zatwierdzona bez jakiejkolwiek analizy jej wpływu na tę konkretną grupę klientów, o ile formalnie mieściła się w granicach obowiązującego prawa.

Dla samych prosumentów kluczowe pozostaje to, że mechanizmy net-meteringu i net-billingu, gwarantowane ustawą o OZE na wiele lat, formalnie nie ulegają zmianie. Modyfikacji podlega wyłącznie częstotliwość rozliczeń i wysokość opłaty abonamentowej. Jednocześnie upowszechnienie liczników zdalnego odczytu, na które powołuje się Tauron, może skłonić kolejnych operatorów dystrybucyjnych do podobnych decyzji w najbliższych latach – przy braku systemowego wymogu wcześniejszej oceny skutków takich zmian dla odbiorców.

Patrycja Rapacka

patrycja.rapacka@gramwzielone.pl

© Materiał chroniony prawem autorskim. Wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy E-Magazyny Sp. z o.o.