Znicze fotowoltaiczne. Jak działają, ile naprawdę świecą i na co uważać przed zakupem?
Znicze fotowoltaiczne (lub inaczej solarne) to coraz częstszy widok na cmentarzach. Zamiast wkładu i płomienia mają mini moduł PV, akumulator i diodę LED, która włącza się po zmroku. Dla jednych to wygoda i brak stosowania otwartego ognia, dla innych kwestia tradycji, ale ich faktyczne działanie zależy od światła, pogody i jakości wykonania. Sprawdzamy więc, jak takie znicze działają, ile realnie świecą, na co uważać przy zakupie i co zrobić z nimi po sezonie.
Znicze solarne szybko zyskują na popularności przed Wszystkimi Świętymi. Według danych platformy handlowej Erli znicze solarne i LED odpowiadały od 1 września do 19 października 2026 r. za 36,3 proc. wartości sprzedaży artykułów nagrobnych na tej platformie. Rok wcześniej było to ok. 25,5 proc., a w 2024 r. – 19,3 proc.
Tradycyjne znicze miały w tym roku 31,1 proc., a wartość sprzedaży samych zniczy solarnych wzrosła według Erli o blisko 46 proc. rok do roku. Należy zwrócić uwagą, że są to dane jednego sklepu internetowego, więc pokazują kierunek zmian, a nie dokładny udział w całym rynku.
Skoro coraz więcej osób sięga po „światło fotowoltaiczne”, warto wiedzieć, jak to działa, czego można od takiego znicza oczekiwać i co zrobić z nim po sezonie.
Jak działa znicz solarny?
Zasada jest prosta i opisują ją podobnie różni sprzedawcy. Według poradnika sieci Leroy Merlin za dnia mały panel słoneczny ładuje akumulator, a czujnik zmierzchu włącza diodę LED po zachodzie słońca. W modelach opisanych przez firmę Znicze Fenix w środku są akumulatorki niklowo-wodorkowe (NiMH) typu AA lub AAA, a jedynym „paliwem” jest światło dzienne. W środku są więc cztery elementy:
- moduł fotowoltaiczny (w opisanych modelach w górnej części pokrywy),
- akumulator (w opisach modeli Znicze Fenix – NiMH),
- dioda LED – świecąca ciągle lub migocząca jak płomień,
- czujnik zmierzchu i włącznik.
Producenci rozróżniają dwa typy. Znicz zmierzchowy świeci po zmroku, a całodobowy – przez całą dobę. Różnica ma znaczenie dla czasu pracy (patrz niżej): model zmierzchowy ma w ofertach podany czas 6–8,5 godziny, a całodobowy – „całą dobę”.
Ile świeci znicz solarny? Co obiecują firmy
Tu trzeba uważać, bo deklaracje są bardzo różne i dotyczą różnych warunków:
- Znicze Fenix: model zmierzchowy z jednym akumulatorkiem NiMH 300 mAh świeci według producenta 6–8,5 godziny po pełnym naładowaniu a model całodobowy z dwoma akumulatorkami AAA 300 mAh jest opisany jako świecący całą dobę. Lampion z trzema akumulatorkami AA 300 mAh ma deklarowane 24 godziny świecenia i klasę szczelności IP44; producent zaznacza, że akumulatory są wymienne.
- Solaris (zniczonline.pl): wybrane modele mają panel, ładowanie przez USB-C, akumulator o pojemności ok. 6000 mWh i – według opisu sklepu – do 24 godzin świecenia po pełnym naładowaniu.
- Sklep Wklady24: modele z akumulatorem 600–800 mAh mają świecić 8–12 godzin, a sam znicz – według sklepu – przez 3–5 lat przy minimalnej konserwacji.
- Leroy Merlin: zimą znicze świecą krócej – według poradnika mrozy obniżają sprawność akumulatora o ok. 30 proc., a przy gęstym zachmurzeniu daje to zwykle 4–6 godzin pracy diody. Sieć rekomenduje akumulator o pojemności 600–1000 mAh.
Jak to porównać? Pojemność akumulatora podaje się w miliamperogodzinach (mAh) albo miliwatogodzinach (mWh). Z naszego przeliczenia: jeden akumulatorek 1,2 V i 300 mAh to ok. 0,36 Wh, więc trzy takie ogniwa to ok. 1,1 Wh, a 6000 mWh to 6 Wh, czyli kilka razy więcej.
Liczby u różnych firm nie są więc wprost porównywalne, a rekomendowane pojemności (300 mAh w ofercie jednych, 600–1000 mAh w zaleceniu innych) mocno się różnią.
Wniosek? Pytaj o typ pracy (zmierzchowy czy całodobowy), pojemność w mAh lub Wh oraz o warunki, dla których podano czas świecenia („do 24 h” to zwykle wartość maksymalna).
Dlaczego jesień i zima to dla zniczy PV wymagający okres?
Bo dni słonecznych jest po prostu mniej. Według raportu IMGW „Klimat Polski 2025” roczna suma usłonecznienia rzeczywistego wyniosła w 2025 r. od 1565 godzin w Suwałkach do 2192,7 godzin w Warszawie, a usłonecznienie względne – czyli stosunek czasu ze słońcem do możliwego – mieściło się między 36 proc. a 50 proc.. Raport podaje wartości roczne, a nie dla samego listopada, ale łatwo się domyślić, że w krótkie, pochmurne dni panel dostaje znacznie mniej światła niż latem.
Dlatego np. wytwórnia zniczy Rafała Abramowskiego zaznacza, że znicze solarne działają zimą, ale czas świecenia zależy od ilości światła słonecznego, które dociera do panelu. Należy też przeanalizować, gdzie potencjalnie będzie stał znicz i czy potencjalnie na niego pada dużo cienia (np. okolicznych drzew) w przypadku słonecznej pogody.
Na co więc zwrócić uwagę przy zakupie?
- Typ pracy. Zmierzchowy czy całodobowy? Pierwszy zwykle zużywa mniej energii, drugi świeci także w dzień.
- Akumulator. Zapytaj o rodzaj, pojemność i to, czy można go wymienić. Wklady24 podkreśla, że dobry znicz ma akumulator wymienny, bo po 2–3 latach jego pojemność spada. Wymienność ma też znaczenie prawne: od 18 lutego 2027 r. zacznie się stosować art. 11 unijnego rozporządzenia 2023/1542 w sprawie baterii, który co do zasady wymaga, by wbudowane w produkty baterie przenośne można było wyjąć i wymienić samodzielnie (od tej reguły są wyjątki, więc nie każdy znicz musi ją spełniać, a przepis dotyczy produktów wprowadzanych do obrotu po tej dacie).
- Szczelność. Producenci zniczy podają np. IP44; Wklady24 radzi szukać IP44 lub wyższego. Według powszechnie przyjętego znaczenia tej klasy oznacza to ochronę przed rozbryzgami wody, ale nie przed zalaniem.
- Panel i lokalizacja. Wklady24 pisze, że panele monokrystaliczne są wydajniejsze w pełnym słońcu, a amorficzne lepiej radzą sobie przy zachmurzeniu. To opinia sprzedawcy, warto ją potraktować jako wskazówkę, nie regułę.
- Stabilność. Leroy Merlin wskazuje, że szklane osłony zapewniają stabilność na nagrobku dzięki naturalnemu ciężarowi oraz odporność na wiatr.
- Dane producenta i dokumenty. Unijne rozporządzenie o ogólnym bezpieczeństwie produktów (2023/988) stosowane od 13 grudnia 2024 r. wprowadziło obowiązki dotyczące identyfikowalności produktów konsumenckich, w tym podawania nazwy i adresu producenta, także w ofercie internetowej (szczegółowe obowiązki zależą od kategorii produktu). Szukaj też oznaczenia przekreślonego kosza (symbol elektroodpadów) i informacji o gwarancji.
- Włącznik. Zarówno Leroy Merlin, jak i Znicze Fenix przypominają, by przed pierwszym użyciem przesunąć włącznik w pozycję ON i pozwolić zniczowi się naładować w słonecznym miejscu.
Jak dbać o znicz solarny na grobie?
- Ustaw go w miejscu, do którego dociera światło. Leroy Merlin w opisie uruchamiania znicza wskazuje ustawienie go w nasłonecznionym miejscu. O czasie świecenia decydują m.in. czystość panelu, stan akumulatora i ilość światła, która faktycznie do niego dotarła.
- Nie zasłaniaj panelu. Blog serwisu usług pogrzebowych zwraca uwagę, że stroik po Wszystkich Świętych, mokre liście i ciężka pokrywa potrafią zasłonić panel na wiele dni, przez co akumulator nie odzyskuje energii.
- Przecieraj moduł z kurzu. Jeden ze sklepów radzi robić to od czasu do czasu.
- Sprawdź znicz przed wyjściem na cmentarz. Najłatwiej zauważyć wadę w sklepie lub w domu, a nie będąc już przy grobie.
Co zrobić ze zużytym zniczem solarnym?
To najczęściej pomijany temat, a ma znaczenie praktyczne i prawne. Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Poznaniu napisał, znicze LED i solarne to sprzęt elektryczny, a zużytych lub uszkodzonych zniczy elektronicznych oraz wkładów LED nie wrzucamy do pojemników na odpady zmieszane, szkło ani metale i tworzywa sztuczne.
Urząd miasta Warszawy podaje, że zwykłe znicze można wyrzucić do odpadów zmieszanych, ale ledowe powinny trafić do kontenera na elektroodpady lub do PSZOK-u, a zużyte ledowe znicze na baterie – do PSZOK-u lub mobilnego PSZOK-u.
Dodajmy, że Główny Inspektorat Ochrony Środowiska zaleca, by tradycyjne szklane znicze, których nie da się użyć ponownie, wrzucać do odpadów zmieszanych, a nie do pojemnika na szkło opakowaniowe oraz zwraca uwagę na zniczodzielnie – regały, na których zostawia się nieuszkodzone znicze do ponownego użycia.
Solarny znicz po latach pracy jest odpadem elektronicznym – oddaj go do PSZOK-u, do wyznaczonego pojemnika na cmentarzu (tam, gdzie jest) albo zapytaj w gminie o mobilną zbiórkę.
Solarny czy tradycyjny? Rzetelnie o plusach i minusach
Plusy według firm i instytucji:
- brak otwartego ognia – Znicze Fenix w swoim poradniku o bezpieczeństwie na cmentarzu wskazuje, że LED to rozsądna decyzja tam, gdzie otwarty ogień zwiększa ryzyko pożaru.
- brak wkładów i wosku – GIOŚ wskazuje w swoim komunikacie, że na cmentarzach pozostają tony niesegregowanych odpadów, a samo wdychanie parafiny z palących się świec wpływa negatywnie na układ nerwowy i oddechowy.
- wygoda dla osób, które nie mogą często odwiedzać grobów.
Minusy i zastrzeżenia:
- zależność od światła – zimą świecą krócej, a na zacienionym grobie panel może się nie naładować;
- to elektroodpad, który wymaga właściwej zbiórki;
- koszt – według Wklady24 solarny znicz kosztuje więcej od tradycyjnego, ale ma się zwrócić po kilku latach (to deklaracja sklepu, nie wyliczenie niezależne);
- kwestia symboliczna – Ogólnopolskie Stowarzyszenie Producentów Świec i Zniczy w swoim stanowisku postuluje, by produkty LED i solarne nazywać „oświetleniem nagrobnym”, a nie zniczami. Stowarzyszenie nie sprzeciwia się ich sprzedaży, ale zaznacza, że po zużyciu wymagają innego postępowania (baterie, elektronika).
Znicz solarny to praktyczne, ale nie zawsze „bezobsługowe” rozwiązanie. Wybierając, sprawdź typ pracy, pojemność i wymienność akumulatora, szczelność i dane producenta; postaw go w słonecznym miejscu i pamiętaj, że w listopadzie świeci krócej, niż obiecują maksymalne wartości z opisów. A gdy się zużyje – oddaj go do elektroodpadów, nie do zwykłego kosza.
Uwaga: Specyfikacje i czasy świecenia pochodzą z opisów firm i są ich własnymi deklaracjami; mogą zależeć od warunków pogodowych i stanu akumulatora.
Redakcja Gramwzielone.pl
redakcja@gramwzielone.pl
© Materiał chroniony prawem autorskim. Wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy E-Magazyny Sp. z o.o.
Źródła informacji:
- Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Poznaniu
- Główny Inspektorat Ochrony Środowiska
- Urząd Miasta Stołecznego Warszawy
- IMGW-PIB
- Rozporządzenie (UE) 2023/988 w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktów (GPSR)
- Rozporządzenie (UE) 2023/1542 w sprawie baterii i zużytych baterii (art. 11, stosowany od 18.02.2027):
- Znicze Fenix
- Solaris
- Wklady24
- Wytwórnia zniczy Rafała Abramowskiego
- Leroy Merlin
- Sprzątanie Grobów
- Erli (materiały prasowe) za Portalem Spożywczym
- Ogólnopolskie Stowarzyszenie Producentów Świec i Znicz
Obserwuj nas w Google News
