Odwiert geotermalny na Podhalu gotowy. Wkrótce będzie wiadomo, ile ciepła dostarczy
Na Podhalu zakończyła się jedna z ważniejszych inwestycji związanych z rozbudową lokalnego systemu geotermalnego. Nowy odwiert produkcyjny w Bańskiej Niżnej jest już gotowy, a teraz rozpoczyna się etap, który pokaże, jakie możliwości wykorzystania wód termalnych rzeczywiście oferuje. Od wyników badań zależeć będzie jego znaczenie dla dalszego rozwoju sieci ciepłowniczej.
PEC Geotermia Podhalańska zakończyła wiercenie nowego odwiertu produkcyjnego Bańska PGP-7 w Bańskiej Niżnej. Otwór ma blisko 3,6 km głębokości pionowej, a jego całkowita długość przekracza 3,9 km. Po zakończeniu procedur administracyjnych i określeniu jego wydajności odwiert ma zostać włączony do systemu ciepłowniczego wykorzystującego energię geotermalną.
Prawie 4 km odwiertu
Prace przy odwiercie Bańska PGP-7 rozpoczęły się pod koniec grudnia 2025 r. Do jego wykonania wykorzystano urządzenie wiertnicze NOV CE-ATEX 2000 HP, które może osiągać głębokość do 8,5 km.
Celem inwestycji było wykonanie otworu produkcyjnego umożliwiającego pozyskiwanie wód termalnych z utworów mezozoicznych niecki podhalańskiej. Odwiert wykonano jako kierunkowy, a jego najgłębszy punkt znajduje się ponad 1100 metrów od miejsca rozpoczęcia wiercenia.
Po osiągnięciu zakładanej głębokości wykonano rurowanie otworu oraz przeprowadzono badania geofizyczne i prace techniczne. Wykonano między innymi zabieg intensyfikacji wydobycia oraz testy hydrodynamiczne, których wyniki mają pozwolić na określenie parametrów przyszłej eksploatacji.
Najważniejsza będzie wydajność odwiertu
Samo zakończenie wiercenia nie oznacza jeszcze rozpoczęcia eksploatacji. Konieczne jest określenie zasobów eksploatacyjnych odwiertu, w tym jego wydajności.
W tym celu zostanie przygotowana i zatwierdzona dokumentacja hydrogeologiczna. Dopiero na jej podstawie będzie można określić, ile wody termalnej będzie można pozyskiwać z Bańska PGP-7 i w jakim zakresie nowy odwiert zwiększy możliwości systemu ciepłowniczego.
Po zakończeniu prac technicznych zamontowano głowicę eksploatacyjną, która zabezpiecza odwiert przed samowypływem i umożliwia jego bezpieczne użytkowanie. Równolegle przygotowywana jest infrastruktura potrzebna do podłączenia odwiertu do systemu ciepłowniczego.
Geotermia ma zasilić system ciepłowniczy
Po uzyskaniu wymaganych decyzji administracyjnych i zakończeniu wszystkich prac Bańska PGP-7 ma zostać uruchomiony i włączony do eksploatacji. Nowy odwiert ma zwiększyć możliwości wykorzystania wód termalnych w systemie ciepłowniczym na Podhalu.
Inwestycja jest częścią większego projektu obejmującego nie tylko wykonanie odwiertu, lecz także dostawę i montaż wymienników ciepła w Ciepłowni Geotermalnej oraz budowę przyłączy i sieci ciepłowniczych.
System geotermalny ogrzewa niemal 2 tys. budynków
Geotermia ma na Podhalu szczególne znaczenie. System PEC Geotermia Podhalańska działa od ponad 30 lat i jest największym tego typu systemem w Polsce. Spółka dostarcza ciepło do blisko 2 tys. budynków w Zakopanem, Białym Dunajcu, Poroninie i Szaflarach.
W samym Zakopanem geotermia pokrywa około 40 proc. zapotrzebowania na ciepło. Wykorzystanie wód termalnych pozwala jednocześnie ograniczać wykorzystanie indywidualnych źródeł ciepła, w tym kotłów na paliwa stałe.
Według danych Geotermii Podhalańskiej w ciągu około trzech dekad funkcjonowania systemu udało się ograniczyć emisję CO2 o ponad 700 tys. ton. Odpowiada to redukcji zużycia węgla o blisko 400 tys. ton.
Geotermia i cyfrowe sterowanie
Rozbudowie źródeł ciepła towarzyszy modernizacja systemu zarządzania siecią. W Geotermii Podhalańskiej zastosowano system sterowania ABB Symphony Plus, który obejmuje proces od wydobycia wód geotermalnych, przez produkcję ciepła, aż po jego dystrybucję.
System integruje ciepłownię geotermalną w Bańskiej Niżnej oraz szczytową pompownię w Zakopanem. Monitorowane są między innymi temperatura, przepływ i ciśnienie, dzięki czemu możliwe jest dostosowywanie pracy instalacji do aktualnego zapotrzebowania.
Znaczenie takiego systemu wynika także z ukształtowania terenu. Różnice wysokości w obrębie sieci sięgają około 200 metrów, co wymaga odpowiedniego zarządzania parametrami pracy instalacji.
W ramach modernizacji wymieniono również serwery i stacje robocze oraz zaktualizowano system ABB Freelance w warstwie procesowej. Zmieniono także sposób komunikacji, zastępując połączenia GPRS stałym łączem. Więcej na ten temat w artykule: Geotermia na Podhalu: rozwój systemu i cyfrowe sterowanie siecią ciepłowniczą.
Geotermia wciąż ma niewielki udział w polskim ciepłownictwie
Warunki sprzyjające wykorzystaniu energii geotermalnej występują według szacunków na około połowie terytorium Polski. Mimo tego geotermia pozostaje niewielkim źródłem w krajowym bilansie ciepła systemowego – jej udział wynosi około 1 proc.
Podhale jest wyjątkiem na tle większości kraju, ponieważ rozwój geotermii rozpoczął się tam ponad trzy dekady temu. Rozbudowa odwiertów, sieci ciepłowniczej i infrastruktury technologicznej ma pozwolić na dalsze zwiększanie wykorzystania tego źródła.
W przypadku Bańska PGP-7 kluczowe znaczenie będzie miało teraz określenie rzeczywistej wydajności otworu. Po zatwierdzeniu dokumentacji hydrogeologicznej i uzyskaniu wymaganych decyzji administracyjnych odwiert ma zostać podłączony do systemu i rozpocząć pracę.
Projekt „Rozbudowa systemu geotermalnego Bańska PGP-7, dostawa i montaż wymienników ciepła na Ciepłowni Geotermalnej oraz budowa przyłączy i sieci ciepłowniczych” jest współfinansowany przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w ramach programu „Polska Geotermia Plus”.
Katarzyna Poprawska-Borowiec
katarzyna.borowiec@gramwzielone.pl
© Materiał chroniony prawem autorskim. Wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy E-magazyny.pl Sp. z o.o.
