Giganty dla morskich wiatraków. Polska wykorzystuje nowoczesną logistykę XXL
W trakcie realizacji budowy morskiej farmy wiatrowej Baltic Power wykorzystano dwa nowe rozwiązania logistyczne opracowane przez holenderską firmę Mammoet. Technologie zostały zastosowane podczas transportu i obsługi fundamentów turbin wiatrowych o rekordowych parametrach, które zostały zainstalowane na wodach polskiej części Bałtyku.
Projekt realizowany jest wspólnie przez polski koncern Orlen oraz kanadyjski Northland Power. Farma znajduje się już w końcowej fazie budowy. Na morzu zainstalowano dotychczas 50 z 76 turbin, a całkowity postęp prac przekroczył 80 proc.
78 fundamentów dla farmy Baltic Power
Mammoet wspierał wykonawcę projektu, uznaną w branży morskiej firmę Van Oord, w obsłudze wszystkich 78 monopali przeznaczonych dla farmy Baltic Power.
Fundamenty należą do największych obecnie wykorzystywanych w światowym sektorze offshore wind. Każdy z nich waży nawet 1680 ton, ma długość do 86,3 m oraz średnicę sięgającą 9,1 m. Komponenty były transportowane drogą morską do portu Rønne na duńskiej wyspie Bornholm, gdzie prowadzono operacje przeładunkowe i magazynowe.
Po rozładunku monopale trafiały do tymczasowych miejsc składowania, następnie przechodziły proces przygotowania do instalacji, a później były ładowane na statek instalacyjny Svanen należący do Van Oord. Ostatecznie fundamenty zostały przetransportowane około 23 km od polskiego wybrzeża, na wysokości Choczewa i Łeby, gdzie powstaje farma Baltic Power.
Przy projekcie Baltic Power wykorzystano dwa nowe rozwiązania
Rozwój energetyki wiatrowej na morzu wymusza stosowanie coraz większych fundamentów. Turbiny są instalowane dalej od brzegu, gdzie warunki wiatrowe są lepsze, ale jednocześnie wymagają bardziej wytrzymałych konstrukcji wsporczych. Kluczową rolę w projekcie Baltic Power odegrały dwa nowe rozwiązania opracowane przez Mammoet z myślą o obsłudze najnowszej generacji fundamentów morskich farm wiatrowych. Pierwszym jest system XXL Monopile Transport System, który umożliwia transport, składowanie i przeładunek największych obecnie monopali wykorzystywanych w sektorze offshore wind. System wykorzystuje specjalne hydraulicznie rozkładane podpory montowane na zestawach transportowych SPMT. Po ustawieniu pojazdów w odpowiedniej pozycji podpory automatycznie obejmują monopal i podnoszą go z konstrukcji transportowej, na której przypłynął do portu. Dzięki dodatkowemu systemowi podnoszenia możliwe było unoszenie fundamentów o kolejne 0,6 m, co pozwalało bezpiecznie odkładać je na specjalnie przygotowanych wałach żwirowych oraz ponownie je z nich odbierać przed transportem do nabrzeża.
Istotnym elementem rozwiązania jest także ograniczenie skali prac infrastrukturalnych w porcie. Składane podpory pozwalają zmniejszyć wysokość i długość wałów magazynowych, na których tymczasowo składowane są fundamenty. W praktyce oznacza to mniejsze zużycie kruszywa, ograniczenie robót ziemnych oraz niższe koszty przygotowania placów składowych. Ma to szczególne znaczenie przy projektach offshore nowej generacji, gdzie pojedyncze fundamenty są coraz większe i wymagają znacznie większych powierzchni magazynowych.
Drugim rozwiązaniem wykorzystanym przy Baltic Power był nowy dźwig terminalowy MTC 1600 o udźwigu 1600 ton. Było to jego pierwsze komercyjne zastosowanie. Dwa takie urządzenia pracowały jednocześnie w porcie Rønne na Bornholmie, obsługując załadunek i rozładunek fundamentów. Początkowo monopale rozładowywano przy użyciu transportu samojezdnego SPMT, jednak w trakcie realizacji projektu procedurę zmieniono. Dzięki wysokiej wydajności nowych dźwigów fundamenty mogły być podnoszone bezpośrednio z barek transportowych. Pozwoliło to znacząco skrócić czas operacji portowych, ograniczyć konieczność balastowania jednostek pływających oraz usprawnić rotację komponentów między magazynem a nabrzeżem.
Według Mammoet połączenie obu technologii pozwoliło stworzyć swego rodzaju „linię produkcyjną” na rzecz obsługi monopali. Fundamenty były kolejno rozładowywane, transportowane w celu magazynowania, przygotowywane do instalacji poprzez montaż zaślepek i testy szczelności, a następnie przewożone na nabrzeże i przekazywane jednostce instalacyjnej Svanen. Rozwiązanie nie tylko przyspieszyło realizację projektu Baltic Power, ale ma również stanowić odpowiedź na rosnące potrzeby branży offshore wind, w której rozmiary fundamentów i turbin systematycznie wzrastają wraz z budową coraz większych farm wiatrowych na otwartym morzu.
Powiązanie z modernizacją statku Svanen
Projekt jest również powiązany z wcześniejszym kontraktem realizowanym przez Mammoet dla Van Oord. W 2024 r. firma uczestniczyła w modernizacji statku instalacyjnego Svanen, wyposażając jednostkę w nową konstrukcję typu A-Frame. Dzięki temu możliwości dźwigowe statku wzrosły do 3000 ton, co umożliwiło instalację fundamentów nowej generacji wykorzystywanych przy Baltic Power.
Jak podkreśla Jaap van der Riet, commercial manager w Mammoet, rozwój nowego sprzętu był odpowiedzią na potrzeby projektu oraz rosnące wymagania branży offshore wind.
Baltic Power przygotowuje się do testów
Sama inwestycja wkracza obecnie w jeden z najważniejszych etapów realizacji. Według najnowszych danych inwestorów zakończono już instalację wszystkich 78 fundamentów oraz 78 elementów przejściowych łączących monopale z wieżami turbin.
Na morzu zainstalowanych jest już 50 z planowanych 76 turbin wiatrowych. Trwają również instalacje kabli międzyturbinowych (inter-array) i eksportowych (farmy wiatrowej w stronę lądu).
Gotowe są już obie morskie stacje elektroenergetyczne oraz lądowa stacja elektroenergetyczna wraz z infrastrukturą kablową. Inwestor rozpoczął przygotowania do testów oraz prac rozruchowych, których celem będzie integracja infrastruktury morskiej i lądowej z krajowym systemem elektroenergetycznym.
Turbiny 15 MW po raz pierwszy w Polsce
Baltic Power jest jednym z pierwszych projektów na świecie wykorzystujących turbiny Vestas o mocy 15 MW. Każda turbina wraz z fundamentem osiąga wysokość przekraczającą 250 m. Łopaty mają długość 115,5 m, a powierzchnia wirnika odpowiada powierzchni ponad sześciu boisk piłkarskich.
Projekt jest również pierwszą inwestycją wykorzystującą w górnych sekcjach wież stal pochodzącą z recyklingu, co według inwestora pozwala ograniczyć ślad węglowy tych elementów o około 10 proc. Część komponentów turbin powstaje także w Polsce, w zakładzie Vestas w Szczecinie.
Farma dostarczy 4 TWh energii rocznie
Po uruchomieniu Baltic Power będzie dysponować mocą około 1,2 GW. Roczna produkcja energii ma sięgnąć około 4 TWh, co odpowiada około 3 proc. obecnego krajowego zapotrzebowania na energię elektryczną. Według inwestorów ilość energii wytwarzanej przez farmę będzie wystarczająca do zasilenia ponad 1,5 mln gospodarstw domowych.
Zakończenie kampanii instalacyjnej na morzu oraz rozpoczęcie eksploatacji farmy przewidywane jest w drugiej połowie 2026 r.
Dlaczego projekt jest ważny dla Polski?
Baltic Power nie jest już wyłącznie projektem energetycznym. To również test dla całego polskiego rynku offshore wind, obejmujący logistykę ciężkich komponentów, rozwój zaplecza serwisowego, budowę krajowego łańcucha dostaw oraz integrację dużych źródeł odnawialnych z krajową siecią elektroenergetyczną. Wykorzystanie fundamentów ważących niemal 1700 ton pokazuje również, jak szybko rośnie skala technologii wykorzystywanych w morskiej energetyce wiatrowej, która ma być jednym z filarów transformacji energetycznej Polski w nadchodzących dekadach.
Patrycja Rapacka, redaktor Gramwzielone.pl
patrycja.rapacka@gramwzielone.pl
© Materiał chroniony prawem autorskim. Wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy E-Magazyny Sp. z o.o.
