Megapompa ciepła ogrzeje kilkanaście tysięcy gospodarstw domowych

W Hanowerze powstaje jedna z największych w Europie instalacji wykorzystujących ścieki do ogrzewania miasta. Za projekt odpowiada komunalny dostawca energii enercity, który chce udowodnić, że dekarbonizacja sieci ciepłowniczych na dużą skalę jest nie tylko możliwa, ale i efektywna.

Ścieki jako stabilne źródło energii

Sercem nowego systemu w dzielnicy Herrenhausen jest pompa ciepła o mocy 30 MW. Instalacja ma wykorzystywać oczyszczone ścieki z miejskiej oczyszczalni, których temperatura nawet zimą utrzymuje się na stałym poziomie 12-16 st. C. To sprawia, że źródło jest niezwykle stabilne i wydajne w miesiącach o najwyższym zapotrzebowaniu na ciepło.

Jak wyliczają twórcy instalacji, dzięki zastosowaniu dwóch potężnych turbosprężarek system będzie w stanie podgrzać wodę sieciową do temperatury 95 st. C. Ma to pozwolić na zasilanie około 13 tys. gospodarstw domowych w Hanowerze w pełni neutralnym dla klimatu ciepłem.

REKLAMA

Koniec ery węgla w Hanowerze

Inwestycja ta jest kluczowym elementem strategii, jaką realizuje firma enercity. Po wyłączeniu pierwszego bloku węglowego w marcu tego roku, przedsiębiorstwo konsekwentnie buduje zdecentralizowany portfel wytwórczy i kontynuuje wymianę bloku węglowego II.

Docelowo sieć mają zasilać: wielkoskalowe pompy ciepła, kotły na biomasę, systemy odzysku ciepła ze spalarni odpadów, elektrociepłownie na biometan. Dzięki tak szerokiej dywersyfikacji enercity planuje całkowicie odejść od spalania węgla do końca sezonu grzewczego 2027/28.

Skala i finansowanie projektu

Budowa wielkoskalowej pompy ciepła właśnie się rozpoczęła – nowy budynek oczyszczalni ścieków jest już ukończony. Dostarczono już komponenty systemu centralnego szwajcarskiego producenta Friotherm – w tym silniki, sprężarki i dwa pakiety centralnego wymiennika ciepła – i rozpoczęto ich montaż .

Jak podkreślają twórcy tej inwestycji, budowa instalacji w Herrenhausen to przedsięwzięcie o ogromnej skali technicznej. Montaż kluczowych komponentów, z których najcięższe ważą po 50 ton, wymagał milimetrowej precyzji i transportu na specjalnych szynach. Aby połączyć system z miejską siecią, konieczny jest m.in. skomplikowany przewiert sterowany pod rzeką Leine.

Całkowity koszt inwestycji szacowany jest na 56 mln euro, z czego ponad 22 mln euro pochodzi z niemieckiego programu dotacji federalnych na efektywne sieci ciepłownicze (BEW – Bundesförderung für effiziente Wärmenetze).

Przyszłość miejskich sieci ciepłowniczych

Według planów enercity, do 2040 r. liczba budynków zasilanych zielonym ciepłem sieciowym w Hanowerze wzrośnie czterokrotnie – do około 18 tys. Jednocześnie sieć ciepłownicza ulegnie znacznej rozbudowie: z około 360 km obecnie do około 550 km w przyszłości.

Sukces projektu w Herrenhausen ma być dowodem na to, że duże pompy ciepła są rozwiązaniem skalowalnym i mogą być z powodzeniem implementowane w innych europejskich metropoliach posiadających dostęp do ciepła odpadowego.

REKLAMA

Dane techniczne instalacji w Herrenhausen:

• Moc cieplna: 30 MW
• Roczna produkcja: ok. 130 GWh (7-8 proc. potrzeb miasta)
• Temperatura zasilania: ok. 95 st. C

Instalacja ma zostać ukończona do końca 2026 r.

Dekarbonizacja ciepłownictwa w Polsce

Polska nie zostaje w tyle – kilka miast z powodzeniem wykorzystuje już potencjał ciepła odpadowego i spalin.

Na pozyskiwanie ekologicznej energii cieplnej ze ścieków komunalnych postawił Wrocław. W stolicy Dolnego Śląska powstaje inwestycja o nazwie Wrompa, która ma być największą systemową pompą ciepła w Polsce. Źródłem ciepła ma być zużyta woda z kranu i toalet, a także z działalności gospodarczej. Szerzej na temat tej inwestycji w artykule: Do Wrocławia przyjechała największa pompa ciepła w Polsce. Waży 100 ton.

Z kolei w warszawskiej elektrociepłowni Siekierki działa system odzysku ciepła ze spalin, który pozwala zwiększyć efektywność produkcji energii cieplnej.

Niedawno na największy w Europie system odzysku ciepła ze spalin, który ma powstać w Elektrociepłowni Żerań w Warszawie dofinansowanie pozyskał Orlen Termika. Szerzej na ten temat  w artykule: Największy w Europie system odzysku ciepła powstanie w Warszawie. Rekordowe wsparcie dla Orlen Termika.

W Krakowie w elektrociepłowni PGE Energia Ciepła także funkcjonuje układ kondensacji spalin, który umożliwia odzysk ciepła ze spalin kotłów gazowych i węglowych. Pozwala to ograniczyć emisję CO2 i zwiększyć sprawność wytwarzania ciepła.

W Poznaniu odzyskuje się ciepło z procesów technologicznych i spalin w elektrociepłowniach, a także w ramach współpracy z zakładem Volkswagen Poznań, gdzie wykorzystywane jest ciepło odpadowe z procesów produkcyjnych.

Katarzyna Poprawska-Borowiec