NFOŚiGW przedstawia plan działań na 2026. W puli 37 mld zł

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej przedstawił strategiczne kierunki wsparcia zielonych inwestycji na 2026 r. Budżet wszystkich programów na ten rok ma sięgnąć aż 37 mld zł. Większość tych środków ma zostać przeznaczona na inwestycje związane z transformacją energetyczną.

Przedstawiona właśnie przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) perspektywa na 2026 r. obejmuje 48 programów priorytetowych, w ramach których Fundusz zamierza dofinansować inwestycje kwotą 37 mld zł. Jak zaznacza, głównym filarem tegorocznej strategii pozostanie transformacja energetyczna i ochrona klimatu – na realizację tych celów NFOŚiGW chce przeznaczyć zdecydowaną większość tegorocznego budżetu. Jednocześnie zapowiada uruchomienie nowych instrumentów wsparcia dla sektora OZE, w tym z Funduszy Norweskich.

REKLAMA

Rok 2026 rozpoczynamy z bardzo dużą skalą dostępnego wsparcia. Prowadzimy ponad 30 naborów obejmujących rozwój OZE i wysokosprawnej kogeneracji czy adaptacji do zmian klimatu. Mamy do dyspozycji rekordowy roczny budżet 37 mld zł, a 85 proc. środków, które dystrybuujemy, to środki na szeroko pojętą transformację niskoemisyjną

– mówi Dorota Zawadzka-Stępniak, prezes zarządu NFOŚiGW.

„Czyste Powietrze” z nowym podejściem

Jak zapowiada NFOŚiGW, jedną z istotnych zmian planowanych przez Fundusz na ten rok jest modyfikacja części założeń programu „Czyste Powietrze”.

– W odpowiedzi na sygnały z rynku i po ewaluacji programu zdecydowaliśmy się zaproponować zmiany w kilku obszarach. W przyszłym tygodniu przedstawimy propozycje zmian do konsultacji społecznych – tłumaczy Robert Gajda, zastępca prezesa zarządu NFOŚiGW.

Przypomnijmy, że w tym roku program ma zostać wzbogacony o kilka mechanizmów mających poprawić jego funkcjonowanie i ułatwić dostęp do finansowań. Jednym z najważniejszych rozwiązań jest uruchomienie rekomendowanej listy sprawdzonych wykonawców inwestycji termomodernizacyjnych. Lista taka ma ułatwić beneficjentom wybór rzetelnych firm.

Drugą kluczową zmianą jest wprowadzenie bonu na audyt energetyczny wypłacanego z góry – nowego mechanizmu finansowania, który ma wyeliminować barierę wejścia dla wielu właścicieli domów. Będzie można z niego sfinansować obowiązkowy audyt energetyczny poprzedzający inwestycję, który jest konieczny do uzyskania dotacji. Bon ma zostać uruchomiony w pierwszym kwartale 2026 r. i będzie realizowany przez gminy.

Równolegle prowadzone są prace nad dalszym usprawnianiem samego programu – po jego zawieszeniu w listopadzie 2024 r. z powodu nieprawidłowości i ponownym uruchomieniu w marcu 2025 r. Jak wskazuje NFOŚiGW, zmiany będą wprowadzane etapami, a część z nich wymaga zgody Europejskiego Banku Inwestycyjnego.

Więcej na temat zmian w programie „Czyste Powietrze” w artykule: Zmiany w programie Czyste Powietrze – lista wykonawców i bon na audyt wypłacany z góry.

REKLAMA

Nowe programy wsparcia biogazu i biometanu

Jak zapowiada Fundusz, w tym roku uruchomione zostaną dwa programy wsparcia projektów z zakresu produkcji i dystrybucji biogazu i biometanu. Pierwszy z nich – o nazwie „Wysokosprawna kogeneracja z biogazu wytwarzanego z biomasy, w tym z odpadów komunalnych” – ma dysponować budżetem 1 mld zł, a jego celem będzie wspieranie wzrostu rocznej produkcji biogazu do 40 mln m3 w 2030 r.

Równolegle NFOŚiGW zamierza ogłosić nabór do podobnego programu, tyle że skoncentrowanego na rynku biometanu. Według informacji Funduszu budżet programu „Poprawa bezpieczeństwa energetycznego poprzez wykorzystanie biometanu” ma wynosić 800 mln zł, a celem wsparcia jest zwiększenie produkcji biometanu do co najmniej 80 mln m3 rocznie.

Przydomowe magazyny energii i ciepła

Podobne kwoty – rzędu 1 mld zł – NFOŚiGW planuje przeznaczyć na wsparcie inwestycji w magazyny energii na rynku prosumenckim w ramach nowego programu „Przydomowe magazyny energii”. Dofinansowaniem mają być objęte magazyny energii o pojemności co najmniej 12 kWh i magazyny ciepła o pojemności co najmniej 150 dm3, a także falowniki hybrydowe – jeśli inwestycja w magazyn energii lub ciepła wymaga wymiany dotychczas posiadanego falownika. Podstawowym wymogiem dopuszczającym do udziału w programie jest posiadanie mikroinstalacji OZE oraz systemu zarządzania energią (EMS). Kwalifikację do programu uzyskają przy tym jedynie wnioski dotyczące inwestycji zrealizowanych po 31 października 2025 r.

Obecnie Fundusz zakończył konsultacje społeczne projektu regulaminu programu. Nie wiadomo jeszcze, jakie zmiany w jego zapisach wprowadzi. W odpowiedzi na liczne skargi prosumentów, którzy nie zdążyli załapać się na dofinansowanie w ostatniej edycji programu Mój Prąd, a jednocześnie zakończyli swoje inwestycje przed 1 listopada 2025 r., NFOŚiGW już teraz zdecydował się jednak uruchomić program przejściowy, który obejmie inwestycje w instalacje fotowoltaiczne i magazyny energii zrealizowane przed tą datą. Budżet programu wynosi 335 mln zł.

Więcej na temat założeń nowego programu pisaliśmy w artykule: Miliardowy program dotacji na domowe magazyny energii. Oto zasady następcy Mojego Prądu.

Miliony z Funduszy Norweskich i Modernizacyjnego. KPO nadal w grze

Jak informuje NFOŚiGW, w tym roku Fundusz będzie miał do rozdysponowania także środki w wysokości ponad 188 mln euro z nowej perspektywy Funduszy Norweskich. W ramach tej puli przygotowuje obecnie nabory do 11 nowych programów obejmujących magazynowanie energii z OZE, rozwój geotermii, finansowanie projektów z zakresu wychwytywania, wykorzystywania i magazynowania CO2, wsparcie dla społeczności energetycznych oraz edukację klimatyczną.

Z kolei w ramach Funduszu Modernizacyjnego w 2026 r. na wsparcie będą mogły liczyć projekty z zakresu poprawy efektywności energetycznej budynków szpitalnych, edukacyjnych i mieszkalnych i wysokosprawnej kogeneracji z odpadów niebezpiecznych, a także wspomniane przydomowe magazyny energii i ciepła. Łączny budżet nowych programów realizowanych w ramach Funduszu Modernizacyjnego wyniesie ponad 6 mld zł.

NFOŚiGW będzie w tym roku nadal realizował także Krajowy Plan Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO), finansując działania obejmujące poprawę efektywności energetycznej szkół, rozwój zeroemisyjnego transportu publicznego i prywatnego, modernizację systemów ciepłowniczych oraz rozwój wielkoskalowego magazynowania energii.