Nowa ustawa dla czystej energii. Firmy dostaną dotacje i zwolnienie z podatku

Rząd szykuje wsparcie w formie dotacji i ulg podatkowych dla firm inwestujących w technologie uznawane za neutralne emisyjnie. Na liście jest między innymi produkcja i magazynowanie energii odnawialnej oraz technologie wodorowe. Kto będzie mógł skorzystać ze wsparcia i na jakich zasadach będzie ono przyznawane?

Nowa inicjatywa legislacyjna rządu jest związana z projektem Komisji Europejskiej pod nazwą Clean Industrial Deal, którego celem jest wsparcie unijnego przemysłu działającego w obszarze czystych technologii. Dzięki Clean Industrial Deal europejskie fabryki dostarczające komponenty dla elektrowni wiatrowych, fotowoltaicznych, magazynów energii, pomp ciepła czy aut elektrycznych mają zyskać wsparcie, aby skuteczniej konkurować z firmami spoza UE – zwłaszcza z dostawcami z Azji.

Zasady dopuszczalnej pomocy w tym obszarze Komisja Europejska określiła w dokumencie Clean Industrial Deal State Aid Framework (CISAF). W ten sposób Komisja chce umożliwić państwom członkowskim udzielania wsparcia finansowego na rozwój mocy produkcyjnych czystych technologii w Unii Europejskiej.

REKLAMA

REKLAMA

CISAF wyznacza warunki, na jakich państwa członkowskie Unii Europejskiej mogą udzielać pomocy publicznej przedsiębiorstwom w celu przyspieszenia transformacji energetycznej i budowy czystego przemysłu w UE. W tym celu CISAF dopuszcza atrakcyjniejsze limity pomocy publicznej niż limity zawarte w unijnym rozporządzeniu GBER.

CISAF ma wspierać przede wszystkim rozwój sektora OZE, dekarbonizację przemysłu oraz wsparcie wytwarzanie czystych technologii (technologii net-zero, technologii zeroemisyjnych). Wsparcie powinno odbywać się poprzez pomoc inwestycyjną na zapewnienie wystarczających zdolności produkcyjnych w zakresie czystych technologii.

Programy pomocy publicznej bazujące na CISAF mogą wspierać:

1. produkcję i magazynowanie energii odnawialnej (OZE),
2. technologie wodorowe, CCS, geotermalne, bateryjne,
3. rozwój infrastruktury elektroenergetycznej,
4. przemysłowe procesy dekarbonizacji,
5. produkcję kluczowych komponentów i surowców dla czystych technologii.

Jakie warunki trzeba spełnić?

Za wdrożenie założeń CISAF do polskiego ustawodawstwa zabrało się Ministerstwo Finansów i Gospodarki, które w tym celu opracowało projekt ustawy o wsparciu przedsiębiorcy wykonującego projekt inwestycyjny oparty na technologii neutralnej emisyjnie.

Kluczowe dla zrozumienia zakresu preferencyjnej pomocy publicznej w ramach ustawy o CISAF jest pojęcie technologii neutralnej emisyjnie. Zgodnie z projektem ustawy wspierane mają być inwestycje bazujące na takich technologiach, które dodatkowo tworzą zdolność produkcyjną dla podmiotów realizujących produkcję i które zostaną zakończone w terminie do 5 lat od udzielenia wsparcia

W ramach projektu objętego wsparciem z CISAF firma będzie musiała utworzyć co najmniej 50 nowych etatów i ponieść nakłady inwestycyjne w wysokości przynajmniej 110 mln euro, czyli według aktualnego kursu ok. 486 mln zł.

Polska wdroży CISAF – jakie wsparcie dostaną firmy?

Wsparcie w ramach CISAF ma być udzielane w formie dotacji celowej – na podstawie umowy zawieranej przez Ministerstwem Finansów i Gospodarki z beneficjentem.

Dodatkowo pomoc będzie przyznawana przedsiębiorcom w formie zwolnienia z podatku dochodowego – na podstawie decyzji uprawniającej do zwolnienia wydawanej przez ministra właściwego do spraw gospodarki. Decyzja o zwolnieniu z podatku ma być wydawana na 15 lat. Okres obowiązywania decyzji ma nie wpływać na wielkość pomocy publicznej.

Autorzy projektu ustawy proponują, aby wysokość wsparcia udzielonego w formie dotacji celowej nie mogła być wyższa niż 80 proc. łącznej kwoty udzielonego wsparcia, natomiast wysokość wsparcia udzielonego w formie zwolnienia podatkowego nie mogła być niższa niż 20 proc. łącznej kwoty udzielonego wsparcia.

REKLAMA

REKLAMA

REKLAMA

Intensywność wsparcia nie będzie mogła przekraczać 15 proc. kosztów kwalifikowalnych, a łączna kwota wsparcia nie może przekroczyć 150 mln euro na projekt inwestycyjny, czyli około 663 mln zł według aktualnego kursu.

W przypadku realizacji inwestycji na obszarach nieuznawanych za najbiedniejsze, ale borykających się z problemami gospodarczymi (obszary c) intensywność pomocy będzie można zwiększyć do 20 proc., a maksymalne wsparcie wyniesie 200 mln euro.

Z kolei w przypadku ulokowania inwestycji w „obszarach a”, czyli regionach z poziomem rozwoju gospodarczego znacznie poniżej średniej unijnej intensywność wsparcia będzie można zwiększyć do 35 proc. kosztów kwalifikowalnych, a łączna kwota wsparcia nie będzie mogła przekroczyć 350 mln euro na projekt inwestycyjny (obszary a w Polsce to województwa lubelskie podkarpackie, podlaskie, warmińsko-mazurskie i świętokrzyskie).

Dodatkowo wyższą pomoc będą mogli uzyskać mikroprzedsiębiorcy i mali przedsiębiorcy (o 20 pkt proc.) oraz średni przedsiębiorcy (o 10 pkt proc.).

Wyjątek dla pomp ciepła

W projekcie przewidziano, że intensywność wsparcia będzie niższa o 50 proc. w przypadku projektu inwestycyjnego w zakresie produkcji pomp ciepła oraz produkcji kluczowych komponentów do wykorzystania przy produkcji tych urządzeń.

Do kiedy czas na wykorzystanie dofinansowania?

Wsparcie w ramach CISAF może być udzielone do wyczerpania środków przeznaczonych na finansowanie wsparcia – ale nie dłużej niż do 31 grudnia 2030 r. Ostatni termin na wypłatę wsparcia przypada w 2036 r.

Przedsiębiorcy sięgający po dotacje w ramach CISAF powinni pamiętać, że stanowią one pomoc publiczną dla przedsiębiorcy w rozumieniu przepisów ustawy Prawo przedsiębiorców – może więc to kolidować ze wsparciem przyznanym z innych programów.

Ile będzie kosztować CISAF i kto za to zapłaci?

Projekt ustawy zakłada, że koszty realizacji wsparcia w ramach CISAF pokryje budżet państwa. Planowany budżet na realizację nowego instrumentu wsparcia wynosi 5 mld zł. Dodatkowo autorzy projektu przewidzieli, że zwolnienie z podatku CIT będzie kosztować 1,25 mld zł.

Projekt ustawy o wsparciu przedsiębiorcy wykonującego projekt inwestycyjny oparty na technologii neutralnej emisyjnie jest obecnie na etapie uzgodnień w rządzie.

Źródło informacji: Rządowe Centrum Legislacji