Magazyny energii dla Warszawy. Projekt Stoen Operatora od kuchni

O roli magazynów energii w stabilizacji warszawskiej sieci elektroenergetycznej, kulisach realizacji projektu współfinansowanego przez NFOŚiGW oraz wyzwaniach regulacyjnych stojących przed operatorami systemów dystrybucyjnych rozmawiamy z Łukaszem Sosnowskim, menedżerem działu Funduszy i Projektów B+R w Stoen Operator.

Stoen Operator przystępuje do realizacji projektu zakładającego wyposażenie warszawskiej sieci w 10 bateryjnych magazynów energii, które zostaną powiązane ze stacjami SN/nn. Co przesądziło o decyzji Stoen Operator o wdrożeniu magazynów energii właśnie w tej skali i w takim modelu?

Łukasz Sosnowski, Stoen Operator: Zdajemy sobie sprawę, że magazyny nie są technologią, która rozwiąże wszystkie problemy dzisiejszej energetyki. Jest to jednak wdrożenie istotne dla stabilizacji stołecznej infrastruktury elektroenergetycznej. Dlatego przeprowadziliśmy dogłębną analizę z uwzględnieniem wielu kryteriów. Sprawdzaliśmy prognozy dotyczące wzrostu zagęszczenia instalacji prosumenckich, przepływów sieci czy technicznych możliwości zabudowy magazynów w stacjach SN/nN.

REKLAMA

Inwestycja ma zostać zrealizowana do końca 2029 roku – jakie kamienie milowe będą kluczowe z punktu widzenia operatora?

Cały projekt podzielony jest na etapy związane z zakupem urządzeń, ich dostawą i montażem, ale także z niezbędną modernizacją infrastruktury sieciowej. Zgodnie z założonym harmonogramem pierwsze prace montażowe i rozruchowe planujemy już na początku 2027 roku.

Jakie konkretne wyzwania sieciowe w Warszawie ten projekt ma rozwiązać – czy mówimy bardziej o stabilności napięcia, przyłączaniu OZE, czy elastyczności pracy sieci?

Nasze szacunki wskazują, że do 2030 roku zapotrzebowanie na moc szczytową w stolicy może się podwoić. Wzrasta liczba źródeł OZE i wniosków o przyłączenie centrów danych, rozwija się elektromobilność. W związku z tym, poza absolutnie koniecznymi inwestycjami sieciowymi, musimy w planach uwzględniać także te dotyczące sektora magazynowania energii. Zdecydowanie pomagają one sprawniej zarządzać dostępną energią. Dodatkową korzyścią jest niższa emisja CO2.

Dlaczego wybrano magazyny o mocy 150 kW i pojemności 200 kWh – jakie analizy stały za tym doborem parametrów?

Za naszym partnerem w tej inwestycji – firmą ZPUE – stoi wieloletnie doświadczenie  w zakresie kompleksowych rozwiązań elektroenergetycznych. Jest on też największym producentem stacji transformatorowych w Europie. Żywotność magazynów na poziomie 7 500 cykli ładowania/rozładowania w ciągu 5 lat daje nam pewność co do jakości tych obiektów i ich trwałości.

Dofinansowanie z NFOŚiGW

Projekt obejmuje nie tylko magazyny energii, ale też modernizację 10 stacji SN/nn – dlaczego te dwa elementy zdecydowano się połączyć w jednym przedsięwzięciu?

Przede wszystkim chcę tu wspomnieć, że umowa na magazyny energii jest jednym z czterech działań, na które otrzymaliśmy dotację NFOŚiGW.

Pierwszy dotyczy dostawy i montażu w naszych stacjach SN/nn 12 transformatorów z podobciążeniowymi przełącznikami zaczepów. Umożliwiają one regulację napięcia bez konieczności wyłączania urządzenia, co ogranicza straty energii i podnosi jakość zasilania.

Drugi obszar obejmuje dostawę oraz montaż dziesięciu magazynów energii wraz z systemami klimatyzacji, które zapewniają ich bezpieczną pracę. W tym zakresie korzystamy ze współpracy z ZPUE.

Kolejny element polega na zaprojektowaniu i modernizacji trzech stacji transformatorowych wraz z dostawą urządzeń i montażem transformatorów. Natomiast ostatni dotyczy przygotowania projektów i modernizacji dziewięciu kolejnych stacji, wraz z kompleksową dostawą oraz instalacją nowych transformatorów.

Cały program będziemy realizować w ramach programu priorytetowego 4.8 „Zeroemisyjny system energetyczny – Wsparcie wykorzystania magazynów oraz innych urządzeń na cele stabilizacji sieci”, co wyjaśnia zasadność połączenia tych obszarów. W jego wyniku podniesiemy efektywność infrastruktury i zwiększymy bezpieczeństwo systemu. To kolejna nasza inwestycja w bezpieczeństwo energetyczne Warszawy i krok w stronę zeroemisyjnej przyszłości.

Czy bez dofinansowania projekt byłby możliwy do realizacji w podobnej skali i tempie?

Żebyśmy mogli odpowiadać na wyzwania transformacji energetycznej, musimy korzystać z funduszy zewnętrznych. Nie tylko pomagają nam realizować kluczowe dla Warszawy inwestycje, ale też pozwalają zachowywać poziom stawek akceptowalny przez naszych klientów. Wynika to z faktu, że w przypadku firm regulowanych otrzymane dotacje nie zwiększają zysków, ale obniżają taryfy dla odbiorców.

REKLAMA

Pozyskiwane dofinansowanie, w tym wsparcie z Funduszu Modernizacyjnego, jest dla nas znaczącym zastrzykiem finansowym. Takie środki usprawniają nasze działanie w zakresie rozbudowy sieci. Przeznaczamy je także na inteligentne liczniki czy projekty badawcze i innowacyjne.

Ograniczone możliwości wykorzystania magazynów energii przez OSD

Co było najtrudniejsze w procesie pozyskiwania funduszy?

Aby sprawnie zarządzać zmiennością podaży i stabilnością systemu, musimy przeznaczać jak najwięcej funduszy – także dotacji unijnych – na rozwój sieci elektroenergetycznych.  Istotnym wyzwaniem był krótki czas na przygotowanie wniosku i pozyskanie wszelkich zgód.

Tu muszę wspomnieć, że my, jako OSD, nie możemy posiadać magazynów energii. Zdarzają się takie przypadki, ale wymagają one zgody prezesa Urzędu Regulacji Energetyki. Jest ona wydawana po dogłębnej i szczegółowej analizie wniosku operatora, a także ocenie zasadności technicznej dla takiego rozwiązania. W tym przypadku mieliśmy do czynienia z taką procedurą.

Inwestycje w magazyny energii podrożeją

Jakie wnioski z tej inwestycji mogą być istotne dla innych operatorów systemów dystrybucyjnych w Polsce?

W kolejnych latach takie innowacyjne projekty będą generować wyższe koszty. Podrożeją usługi, materiały oraz dostęp do terenów. Dlatego warto już teraz podejmować decyzje dotyczące magazynów energii i elastyczności systemu. Pozwoli to przygotować się na przyszłe wyzwania. Jako operator możemy także zawczasu uwzględnić nadchodzące zmiany w zasadach przyznawania funduszy zewnętrznych, które wynikają z nowej unijnej perspektywy finansowej.

Czy magazyny energii staną się w najbliższych latach standardowym elementem sieci dystrybucyjnych w Polsce?

Nie ma wątpliwości, że te rozwiązania będą ważnym elementem rozwoju energetyki. Coraz wyraźniej widać jednak, że model magazynów energii rozproszonych u klientów, świadczących usługi na rzecz operatora, może okazać się kierunkiem najbardziej perspektywicznym. Jest też łatwiejszy i szybszy do wdrożenia.

Budowa elastycznych systemów dystrybucyjnych, zarówno dużych struktur, jak i lokalnych mikrosieci, wymaga całościowego spojrzenia. Trzeba brać pod uwagę czynniki techniczne, ekonomiczne i społeczne. Tylko takie podejście pozwoli w pełni wykorzystać potencjał elastyczności w sieciach dystrybucyjnych i przełożyć go na realne korzyści. Kluczowe będzie także to, aby odbiorcy zauważyli opłacalność zużywania energii w godzinach tańszych stawek.

To sytuacja korzystna dla obu stron. Użytkownicy obniżą swoje wydatki, a sektor ograniczy wahania zapotrzebowania. Dzięki temu system będzie stabilniejszy, bardziej efektywny i mniej narażony na ryzyko niedoborów mocy oraz energii.

Jakie bariery – regulacyjne, techniczne lub ekonomiczne – nadal hamują ich szersze wdrażanie?

Tak jak w pozostałych segmentach naszej branży, potrzebujemy stabilności regulacyjnej i przewidywalności. Ze względu na długi czas amortyzacji majątku, taka stabilność pozwala na optymalizację kosztów i jest podstawową zachętą do dalszej rozbudowy warszawskiej sieci dystrybucyjnej.

Nie bez znaczenia jest także współpraca ze wszystkimi partnerami projektu. Dzięki wspólnemu zaangażowaniu możliwe jest sprawne i optymalne technicznie oraz ekonomicznie wdrażanie innowacji i nowatorskich projektów.

***

Więcej podczas konferencji „Transformacja energetyczna – Nowe technologie i wyzwania biznesu”

Łukasz Sosnowski będzie jednym z prelegentów IV edycji konferencji „Transformacja energetyczna – Nowe technologie i wyzwania biznesu”, która odbędzie się w hotelu DoubleTree by Hilton Hotel & Conference Centre w Warszawie w dniach 28-29 kwietnia 2026 r.

Portal Gramwzielone.pl jest głównym patronem medialnym konferencji. Więcej informacji na stronie konferencji >>>

redakcja@gramwzielone.pl