Smog wraca do polskich miast. W wielu miejscach normy przekraczane przez miesiące

Po latach systematycznej poprawy jakości powietrza w Polsce nastąpił zwrot. Trend się odwrócił, a stężenie szkodliwych pyłów PM2.5 znowu zaczęło rosnąć. Potwierdzają to najnowsze dane instytucji monitorujących stan środowiska.

Z najnowszych danych Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska (GIOŚ) wynika, że w 2025 r. roku wzrosła liczba obszarów z przekroczeniami norm dla pyłów PM10 i PM2.5 oraz rakotwórczego benzo(a)pirenu, a w wielu miastach odnotowano także więcej dni smogowych niż rok wcześniej.

Pogorszenie jakości powietrza w wielu regionach Polski przedstawił w swoim zestawieniu Polski Alarm Smogowy (PAS). Raport pokazuje, że w większości miejscowości należących do grupy tzw. smogowych rekordzistów wzrosły poziomy zanieczyszczeń, a liczba obszarów z przekroczeniami norm jakości powietrza zwiększa się od 2023 r.

REKLAMA

Dotyczy to zarówno pyłu PM2.5, jak i benzo(a)pirenu, uznawanego za substancję rakotwórczą. Wzrost liczby przekroczeń odnotowano również w przypadku dobowych norm dla pyłu PM10.

Wyższe stężenia benzo(a)pirenu w wielu miejscowościach

Polski Alarm Smogowy porównał wyniki zawarte w Rocznych ocenach jakości powietrza za lata 2024 i 2025. Analiza objęła miejscowości znajdujące się w pierwszej dziesiątce rankingu najbardziej zanieczyszczonych lokalizacji pod względem stężenia benzo(a)pirenu.

W większości z nich odnotowano wzrost poziomu tego zanieczyszczenia. W Żywcu stężenie benzo(a)pirenu wzrosło z poziomu odpowiadającego 400 proc. dopuszczalnej normy do 700 proc., natomiast w Nowym Mieście Lubawskim z 300 proc. do 500 proc. normy.

Do zestawienia dołączyły także Zdzieszowice w województwie opolskim, gdzie wznowiono pomiary benzo(a)pirenu. Według danych za 2025 r. miejscowość ta zajęła pierwsze miejsce w kraju z wynikiem odpowiadającym 900 proc. dopuszczalnej normy. Na drugim miejscu znalazła się Nowa Ruda, gdzie poziom ten osiągnął 800 proc. normy.

Więcej dni smogowych

Pogorszenie sytuacji widoczne jest również w liczbie dni smogowych, czyli takich, podczas których przekroczona została dobowa norma stężenia pyłu PM10.

We wszystkich miejscowościach znajdujących się w czołówce rankingu liczba takich dni wzrosła. Najgorsza sytuacja wystąpiła w Nowej Rudzie, gdzie w 2025 r. odnotowano 91 dni z przekroczeniami norm. Rok wcześniej było ich 73. Dopuszczalny limit wynosi 35 dni w roku.

REKLAMA

Wśród miejscowości z największą liczbą dni smogowych znalazły się również Żywiec, Krotoszyn i Nowy Targ, gdzie zanotowano około 60 dni z przekroczeniami. W części tych lokalizacji liczba dni smogowych była blisko dwukrotnie wyższa niż w 2024 r.

Odwrócenie wcześniejszego trendu

Z danych analizowanych przez Polski Alarm Smogowy wynika, że po okresie poprawy jakości powietrza obserwowanym w poprzednich latach nastąpiło odwrócenie trendu. Organizacja wskazuje, że porównanie wyników z kilku kolejnych lat pozwala stwierdzić, iż pogorszenie jakości powietrza nie ma już charakteru jednorazowego.

Według PAS dane za lata 2024 i 2025 pokazują wzrost liczby obszarów, na których dochodzi do przekroczeń średniorocznych norm dla pyłu PM2.5, benzo(a)pirenu oraz dopuszczalnej liczby dni z przekroczeniami norm pyłu PM10.

Spadek liczby wniosków w programie Czyste Powietrze

Polski Alarm Smogowy zwraca uwagę na malejącą liczbę wniosków składanych w programie Czyste Powietrze, który wspiera wymianę nieefektywnych źródeł ciepła i termomodernizację budynków.

Według organizacji w Polsce nadal użytkowanych jest około 2,5 mln tzw. kopciuchów. Jednocześnie liczba wniosków składanych do programu znacząco spadła. W pierwszej części 2026 r . złożono mniej niż 20 tys. wniosków, podczas gdy w 2024 r. podobna liczba wpływała średnio w ciągu jednego miesiąca.

PAS wskazuje, że ograniczenie tempa wymiany starych kotłów oraz spadek zainteresowania programem mogą utrudnić dalszą poprawę jakości powietrza w Polsce.

Katarzyna Poprawska-Borowiec, redaktor Gramwzielone.pl