PTPiREE otwiera konsultacje procedury testowania magazynów energii
Polskie Towarzystwo Przesyłu i Rozdziału Energii Elektrycznej skierowało do konsultacji publicznych projekt procedury testowania magazynów energii elektrycznej. Dokument opisuje krok po kroku, jak właściciele magazynów mają wykazywać zgodność swoich instalacji z wymogami sieciowymi, oraz precyzuje, które obowiązki spoczywają na nich, a które na operatorach systemów dystrybucyjnych i przesyłowego. Uwagi do treści można zgłaszać do 27 sierpnia 2026 r.
Projekt uszczegóławia zapisy Instrukcji Ruchu i Eksploatacji Sieci Przesyłowej (IRiESP), Instrukcji Ruchu i Eksploatacji Sieci Dystrybucyjnej (IRiESD) oraz rozporządzenia systemowego w sprawie szczegółowych warunków funkcjonowania systemu elektroenergetycznego, w części dotyczącej wymagań technicznych dla magazynów energii elektrycznej przyłączanych do sieci poprzez układy energoelektroniczne. Podstawą tych regulacji jest unijny kodeks sieci NC RfG, czyli rozporządzenie Komisji (UE) 2016/631 z 14 kwietnia 2016 r., dotyczące wymogów przyłączenia jednostek wytwórczych do sieci.
Dokument będzie obowiązywał magazyny energii, których właściciele złożą – po dacie jego wejścia w życie – oświadczenie o gotowości do przyłączenia MEE do sieci (w przypadku typów A, B i C) lub oświadczenie o gotowości do przyjęcia napięcia (w przypadku typu D).
Cztery typy magazynów, cztery poziomy wymagań
Procedura utrzymuje podział magazynów energii na cztery kategorie, uzależniony od maksymalnej mocy czynnej wprowadzanej do sieci oraz napięcia przyłączenia:
- typ A – moc maksymalna od 0,0008 MW do poniżej 0,2 MW,
- typ B – od 0,2 MW do 10 MW włącznie,
- typ C – powyżej 10 MW,
- typ D – od 75 MW wzwyż, a także każdy magazyn przyłączony do sieci o napięciu co najmniej 110 kV, niezależnie od jego mocy.
Im wyższa kategoria, tym szerszy zakres wymaganych testów zgodności. Magazyny typu C i D muszą przechodzić m.in. testy zdolności LFSM-O i LFSM-U (reakcji na odchylenia częstotliwości), regulacji pierwotnej częstotliwości FSM, generacji mocy biernej, regulacji napięcia oraz – w niektórych przypadkach – zdolności do pracy wyspowej i rozruchu autonomicznego. Dla magazynów o mocy co najmniej 10 MW i pojemności minimum 40 MWh (spełnionych łącznie) obowiązkowy może być dodatkowo test zdolności do rozruchu autonomicznego.
Kto odpowiada za testy i jak są przeprowadzane?
Zgodnie z projektem odpowiedzialność za spełnienie wymagań technicznych oraz za przeprowadzenie testów spoczywa na właścicielu magazynu energii. W przypadku MEE typu C i D to on opracowuje szczegółowy program testów na bazie programu ramowego publikowanego przez operatora systemu, uzgadnia go z operatorem i zgłasza zamiar przeprowadzenia testu z co najmniej 14-dniowym wyprzedzeniem. Termin testów pracy wyspowej i rozruchu autonomicznego wymaga dodatkowo uzgodnienia z Wydziałem Obrony i Odbudowy Systemu w Departamencie Zarządzania Systemem operatora przesyłowego.
Procedura zastrzega, że testy zgodności powinny być przeprowadzane przez wyspecjalizowane i niezależne podmioty trzecie – niezaangażowane w budowę, projektowanie, przyłączenie ani posiadanie testowanego obiektu. Pomiary mają być wykonywane analizatorem klasy A zgodnym z normą PN-EN 61000-4-30, z rejestracją danych o rozdzielczości co najmniej 1 sekundy. Projekt wskazuje też proponowane parametry czasowe odpowiedzi: maksymalną dopuszczalną zwłokę początkową na poziomie 2 sekund dla trybu LFSM i 0,5 sekundy dla trybu FSM, a maksymalny czas uruchomienia pełnej odpowiedzi – 30 sekund.
Negatywny wynik testów oznacza brak możliwości uzyskania kluczowych dokumentów formalnych: potwierdzenia zgłoszenia dla MEE typu A, ostatecznego pozwolenia na użytkowanie dla typu B, a w przypadku typu C i D – brak lub zawieszenie pozwolenia na użytkowanie do czasu skutecznego powtórzenia testów.
Testy nie tylko przy przyłączeniu
Operator systemu będzie mógł zażądać powtórnych, zdarzeniowych testów zgodności także po fakcie przyłączenia magazynu do sieci – między innymi po modernizacji układów regulacji mocy czynnej lub biernej, zmianie ich struktury lub algorytmu, zmianie zakresu mocy magazynu, a także po remoncie kapitalnym lub przestoju trwającym dłużej niż trzy miesiące. Analogiczne zasady mają obowiązywać po incydentach, czyli sytuacjach, w których magazyn nie utrzymał pracy po zdarzeniu systemowym mimo posiadanej zdolności do pracy wyspowej lub rozruchu autonomicznego, albo gdy operator stwierdzi nieprawidłową pracę układów regulacji.
Jak wziąć udział w konsultacjach?
PTPiREE, zrzeszające największych operatorów systemów dystrybucyjnych w Polsce, zaprosiło do zgłaszania uwag na formularzu opublikowanym na swojej stronie internetowej. Komentarze – zarówno ogólne, jak i szczegółowe, odnoszące się do konkretnych punktów dokumentu – należy przesyłać na adres e-mail stowarzyszenia do 27 sierpnia 2026 r. Proces konsultacyjny prowadzony jest wyłącznie w języku polskim.
Dlaczego jest to ważne dla rynku magazynów energii w Polsce?
Jednoznaczna procedura testowania magazynów energii elektrycznej porządkuje obszar, w którym do tej pory brakowało jednolitych zasad weryfikacji zgodności z wymogami sieciowymi. Dla inwestorów oznacza to większą przewidywalność procesu przyłączenia – znają z góry zakres testów właściwy dla wielkości ich instalacji oraz harmonogram działań wymaganych przed uzyskaniem pozwolenia na użytkowanie. To istotne w momencie, gdy liczba magazynów energii przyłączanych do polskiej sieci rośnie wraz z rozwojem źródeł odnawialnych, które wymagają elastycznych rozwiązań bilansujących zmienną produkcję energii z wiatru i słońca.
Z punktu widzenia bezpieczeństwa systemu elektroenergetycznego kluczowe jest to, że dokument nie ogranicza się do jednorazowej weryfikacji przy przyłączeniu, lecz obejmuje cały okres eksploatacji magazynu – w tym modernizacje i sytuacje awaryjne. Taka konstrukcja ma zapewnić, że rosnąca flota magazynów energii będzie w praktyce wspierać stabilność częstotliwości i napięcia w sieci, a nie tylko formalnie spełniać wymogi na etapie przyłączenia. Ostateczny kształt procedury, po zakończeniu konsultacji i przekazaniu jej zarządowi PTPiREE, pokaże, jak duża część zgłoszonych uwag środowiska zostanie uwzględniona przed wejściem dokumentu w życie.
Patrycja Rapacka
patrycja.rapacka@gramwzielone.pl
© Materiał chroniony prawem autorskim. Wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy E-Magazyny Sp. z o.o.
