Posłowie chcą obniżyć VAT na prąd, ciepło, węgiel i pellet. Projekt trafił do Sejmu
Posłowie złożyli w Sejmie projekt ustawy, który zakłada czasowe obniżenie VAT na energię elektryczną i ciepło do 5 proc., a na węgiel, pellet i lekki olej opałowy do 8 proc. Zgodnie z założeniami, obniżki miałyby obowiązywać od 1 listopada 2026 r. do 31 marca 2027 r. Co na to rząd?
Projekt zmian w ustawie o podatku od towarów i usług oraz w ustawach o podatku akcyzowym i podatku od sprzedaży detalicznej wpłynął do Sejmu 26 października. Przedstawicielem wnioskodawców jest poseł Jarosław Wieczorek.
Projekt skierowano do opinii Biura Legislacyjnego i Biura Ekspertyz i Oceny Skutków Regulacji. Konsultacje społeczne potrwają od 27 października do 26 listopada 2026 r.
Prąd i ciepło z VAT 5 proc., węgiel i pellet 8 proc.
Od 1 listopada 2026 r. do 31 marca 2027 r. stawka VAT na energię elektryczną i energię cieplną miałaby wynosić 5 proc. W tym samym okresie stawką 8 proc. objęte byłyby lekkie oleje opałowe oraz paliwa stałe: węgiel, brykiety i podobne paliwa z węgla, a także pellet.
Od 1 stycznia do 31 marca 2027 r. VAT w wysokości 8 proc. obowiązywałby też na benzynę, olej napędowy, biokomponenty i skroplone gazy do napędu pojazdów, m.in. LPG.
W tym okresie obniżona zostałaby również akcyza na te paliwa, m.in. do 1239 zł za 1000 l benzyny i 880 zł za 1000 l oleju napędowego. Sprzedaż paliw byłaby też zwolniona z podatku od sprzedaży detalicznej.
Wnioskodawcy tłumaczą późniejszy termin dla paliw tym, że do końca 2026 r. obowiązują inne rozwiązania obniżające ich ceny. Chodzi o rządowy pakiet Ceny Paliwa Niżej (CPN). Od 3 października do 31 grudnia 2026 r. VAT na benzynę i olej napędowy wynosi 8 zamiast 23 proc., obniżona jest też akcyza. Minister finansów i gospodarki Andrzej Domański zapowiadał, że decyzja o ewentualnym przedłużeniu pakietu zapadnie w grudniu.
Sprzedawcy musieliby informować klientów o obniżonych stawkach. W sklepach i na stacjach informacja miałaby wisieć przy kasie, a sprzedawcy energii i ciepła przekazywaliby ją razem z fakturą.
Koszt dla budżetu? Nawet 14,5 mld zł
Według uzasadnienia obniżka VAT na energię i paliwa do ogrzewania kosztowałaby budżet ok. 9,17 mld zł. Najwięcej, ok. 5,2 mld zł, przypada na węgiel i jego pochodne. Obniżka VAT na energię elektryczną to ok. 2,3 mld zł, na lekkie oleje opałowe ok. 1 mld zł, a na energię cieplną ok. 0,67 mld zł.
Niższy VAT na paliwa silnikowe to według wnioskodawców ok. 4 mld zł mniej w budżecie, obniżka akcyzy ok. 1,2 mld zł, a zwolnienie z podatku od sprzedaży detalicznej ok. 100 mln zł. Łącznie daje to ok. 14,5 mld zł. Wnioskodawcy przekonują, że część ubytku zrekompensują wyższe wpływy z podatków dochodowych, bo wzrosną obroty firm handlowych i ich dostawców.
Autorzy projektu argumentują, że wydatki na ogrzewanie, energię i transport należą do podstawowych i w dużej mierze nieuniknionych kosztów gospodarstw domowych, a ich wzrost przenosi się na ceny innych towarów i usług. Przypominają, że podobne obniżki wprowadził rząd PiS w 2022 r. w związku ze wzrostem cen surowców energetycznych.
Prawo UE i harmonogram
W uzasadnieniu wnioskodawcy przyznają, że prawo Unii Europejskiej „nie przewiduje wprost możliwości zastosowania obniżonych stawek VAT na produkty energetyczne”. Ich zdaniem czasową obniżkę uzasadnia jednak obecna sytuacja na rynku.
Projekt zakłada wejście w życie większości przepisów 1 listopada 2026 r. Ponieważ konsultacje społeczne kończą się 26 listopada, a projekt nie przeszedł jeszcze pierwszego czytania, dotrzymanie tego terminu jest w praktyce mało realne. Jeśli Sejm zajmie się projektem, termin wejścia w życie będzie musiał zostać zmieniony.
MF: zmiany stawki VAT na pellet nie są rozważane
Pellet drzewny jest dziś objęty podstawową stawką VAT 23 proc. Ministerstwo Finansów nie planuje jej obniżenia. W sierpniowej odpowiedzi na petycję w tej sprawie resort przypomniał, że system VAT w Unii Europejskiej podlega harmonizacji, i poinformował, że obecnie nie są rozważane prace nad zmianą stawki VAT dla pelletu drzewnego.
Pod koniec października MF potwierdziło też w odpowiedzi dla portalu Farmer.pl, że nie planuje ulgi w PIT na zakup certyfikowanego opału, w tym pelletu.
Podobne stanowisko zajmuje resort klimatu. Jak podał Fakt, Ministerstwo Klimatu i Środowiska nie przewiduje obecnie dopłat ani obniżki VAT dla osób ogrzewających domy pelletem. Koncentruje się na działaniach systemowych, które mają zwiększyć dostępność surowca.
RPO pyta o pomoc dla użytkowników kotłów na pellet
W sprawie interweniowała też Rzecznik Praw Obywatelskich Sylwia Gregorczyk-Abram. W piśmie z 12 października do minister klimatu i środowiska Pauliny Hennig-Kloski zwróciła uwagę, że kotły na pellet stały się jednym z popularniejszych źródeł ciepła w polskich domach, m.in. dzięki programom dofinansowania NFOŚiGW.
– Rosnące ceny paliwa, jakim jest pellet powodują jednak, że obywatele, którzy skorzystali z publicznego programu wymiany źródeł ciepła, nie mają możliwości finansowych odpowiedniego przygotowania się do sezonu zimowego – napisała RPO.
Podkreśliła, że ceny pelletu były wysokie już wiosną i latem, więc mieszkańcy nie mogli zabezpieczyć się wcześniejszym zakupem.
Rzecznik zapytała, czy ministerstwo rozważa formy wsparcia dla gospodarstw domowych, dla których pellet jest głównym źródłem ciepła, a jeśli tak, to jakie. Zauważyła, że w odpowiedziach na lipcowe interpelacje poselskie w sprawie cen pelletu resort nie odniósł się bezpośrednio do tej kwestii. Ze względu na międzyresortowy charakter problemu poprosiła, by odpowiedź przygotowano w porozumieniu z ministrem odpowiedzialnym za energię.
Ceny opału w centrum debaty o kosztach życia
Projekt wpisuje się w trwającą od tygodni dyskusję o kosztach ogrzewania przed zimą. Prezydent Karol Nawrocki mówił w połowie października, że „ceny węgla, pelletu i energii rosną, budząc duży niepokój”. Ministerstwo Klimatu i Środowiska w odpowiedzi na interpelację posłów tłumaczyło z kolei wzrost cen pelletu konkurencją o biomasę i rosnącymi kosztami produkcji. Resort zaznaczył też, że pozyskanie drewna w Lasach Państwowych osiągnęło poziom zbliżony do maksymalnego.
Źródło informacji: Sejm, Rzecznik Praw Obywatelskich, Farmer.pl, Fakt, Gramwzielone.pl
Patrycja Rapacka
patrycja.rapacka@gramwzielone.pl
© Materiał chroniony prawem autorskim. Wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy E-Magazyny Sp. z o.o.
Obserwuj nas w Google News
