Litwa kończy pierwszy etap wdrażania inteligentnych liczników energii

Litewski operator systemu dystrybucyjnego wraz z końcem roku zakończył pierwszy etap instalacji inteligentnych liczników energii elektrycznej. W całym kraju zamontowano już około 1,3 mln takich urządzeń.

Choć liczniki zdalnego odczytu obejmują około 66 proc. klientów operatora Energijos skirstymo operatorius (ESO), klienci ci odpowiadają za ponad 90 proc. całkowitego zużycia energii elektrycznej na Litwie.

Jak podaje ESO, stosowane przez niego inteligentne liczniki należą do najnowocześniejszych w Europie – rejestrują zużycie energii w 15-minutowych interwałach, a dane są automatycznie przesyłane do systemów firmy. Klienci mogą zapoznać się ze szczegółowymi informacjami o zużyciu już następnego dnia za pośrednictwem samoobsługowej platformy.

REKLAMA

Cyfryzacja sieci energetycznej

Projekt instalacji inteligentnych liczników jest jednym z największych przedsięwzięć modernizacyjnych litewskiej sieci dystrybucyjnej w ostatniej dekadzie. Dzięki wysokiemu poziomowi pokrycia zużycia energii możliwe stało się wdrażanie zarządzania siecią opartego na danych. System pozwala operatorowi szybciej identyfikować awarie, efektywniej planować inwestycje oraz ograniczać straty techniczne.

Cyfryzacja sieci ma także znaczenie systemowe – tworzy warunki do rozwoju odnawialnych źródeł energii, zwiększa odporność infrastruktury oraz wpływa na bezpieczeństwo energetyczne kraju.

Etapy wdrażania i harmonogram

Instalacja inteligentnych liczników na Litwie rozpoczęła się latem 2022 r. W pierwszej kolejności objęto nią odbiorców zużywających ponad 1000 kWh energii rocznie.

Nowe urządzenia będą sukcesywnie montowane u kolejnych klientów w miarę upływu terminu ważności kontroli metrologicznej dotychczasowych liczników. Zgodnie z planami do 2030 r. inteligentne liczniki mają zostać zainstalowane u 97 proc. odbiorców, a pełne zakończenie programu przewidziano na 2034 r.

REKLAMA

Wpływ na zużycie energii

Instalacja inteligentnych liczników jest elementem szerszej polityki Unii Europejskiej, której celem jest cyfryzacja sieci i poprawa efektywności energetycznej. Jedną z głównych zalet inteligentnego pomiaru jest możliwość samodzielnego monitorowania zużycia energii przez klientów, identyfikowania urządzeń pobierających najwięcej prądu i zastępowania ich bardziej energooszczędnymi urządzeniami oraz zmiany nawyków użytkowników w celu zmniejszenia zużycia prądu.

Badania prowadzone w Europie i na Litwie wskazują, że dostęp do szczegółowych danych o zużyciu energii przekłada się średnio na około 6 proc. oszczędności.

Urządzenia umożliwiają analizę zużycia w krótkich przedziałach czasowych, co ułatwia identyfikację najbardziej energochłonnych procesów i planowanie pracy urządzeń. Dla firm oznacza to także uproszczenie rozliczeń, ponieważ dane z liczników są przesyłane automatycznie, bez konieczności ręcznego odczytu.

Litwa na tle innych krajów

Choć Litwa rozpoczęła cyfryzację sieci później niż wiele innych państw europejskich, przyjęta strategia – polegająca na objęciu wymianą liczników w pierwszej kolejności największych odbiorców – pozwoliła szybko osiągnąć wysoki poziom pokrycia zużycia energii. Dla porównania: w Polsce wdrażanie liczników zdalnego odczytu również przebiega etapami, a kluczowym wskaźnikiem jest nie tylko liczba odbiorców, lecz także udział w całkowitym zużyciu energii.

Liczby programu

W trakcie realizacji projektu odnotowano kilka rekordów organizacyjnych. Najwięcej liczników w ciągu jednego dnia – 2313 – zainstalowano 10 sierpnia 2022 r. Jeden z pracowników ESO zamontował łącznie ponad 10,4 tys. urządzeń, a dzienny rekord pojedynczego inżyniera wyniósł 73 liczniki. Milionowy inteligentny licznik został zainstalowany w listopadzie 2024 r. w Muzeum Art Deco w Kownie.

Katarzyna Poprawska-Borowiec