Polskie reaktory SMR bliżej realizacji. Podpisano ważną umowę

Polska wykonała kolejny krok w kierunku budowy floty małych reaktorów modułowych. W Waszyngtonie podpisano umowę na opracowanie projektu generycznego reaktora BWRX-300, który ma stać się wzorcową dokumentacją dla przyszłych elektrowni SMR, które powstaną w naszym kraju.

Spółki Orlen Synthos Green Energy (OSGE) i GE Vernova Hitachi Nuclear Energy (GVH) podpisały umowę na opracowanie projektu reaktora BWRX-300. Jak podkreślają interesariusze, projekt ma charakter generyczny, co oznacza, że na jego bazie będzie można w sposób powtarzalny zbudować flotę reaktorów SMR dostosowanych do wymogów polskiego rynku.

Porozumienie – formalnie nazwane The Poland Generic Design Agreement – zostało zawarte w obecności przedstawicieli rządów Polski i Stanów Zjednoczonych, w tym zastępcy sekretarza ds. energii USA Jamesa Danly’ego oraz kierownictwa polskiego resortu energii. Jak podkreśla resort, to jeden z najbardziej zaawansowanych projektów SMR rozwijanych obecnie w Europie.

REKLAMA

Projekt generyczny: fundament pod flotę reaktorów

Porozumienie zakłada opracowanie szczegółowego projektu technicznego reaktora BWRX-300 dostosowanego do polskich regulacji, norm bezpieczeństwa i uwarunkowań środowiskowych. Dokumentacja stanie się referencyjnym wzorcem dla wszystkich przyszłych jednostek tego typu w Polsce. W praktyce oznacza to odejście od modelu „projektowania od zera” przy każdej inwestycji i przejście do seryjnej realizacji w oparciu o standaryzację.

To decyzja o strategicznym znaczeniu dla polskiej transformacji energetycznej. Projekt generyczny to fundament budowy floty reaktorów w modelu powtarzalnym. Standaryzacja oznacza niższe koszty jednostkowe i większą konkurencyjność. To także szansa na rozwój krajowych kompetencji oraz udział polskich firm w realizacji zaawansowanych projektów technologicznych

– podkreśla wiceminister energii i pełnomocnik rządu ds. strategicznej infrastruktury energetycznej Wojciech Wrochna.

Współpraca strategiczna Polska–USA

Podpisanie umowy w Waszyngtonie ma również wymiar geopolityczny. Zastępca sekretarza ds. energii USA James Danly wskazał, że projekt wpisuje się w długoterminowe partnerstwo energetyczne obu krajów.

– Dzisiejsza umowa to wyraźny sygnał, że zaangażowanie Stanów Zjednoczonych w bezpieczeństwo energetyczne Polski pozostaje niezmienne. Umowa międzyrządowa z Polską jest podstawą naszej współpracy w dziedzinie cywilnej energii jądrowej i zapewnia cenne ramy dla wzmocnienia partnerstw publiczno-prywatnych – zaznacza James Danly.

Rozwój SMR jest postrzegany jako element dywersyfikacji miksu energetycznego, wzmacniania bezpieczeństwa dostaw i ograniczania emisji CO2 przy jednoczesnym utrzymaniu konkurencyjności gospodarki.

Gdzie powstanie pierwszy polski SMR?

Polska równolegle realizuje program budowy wielkoskalowych elektrowni jądrowych. Technologia SMR ma stanowić jego uzupełnienie – szczególnie w kontekście rosnącego zapotrzebowania na energię elektryczną i ciepło w przemyśle.

Polska może być liderem technologii SMR w Europie. Aby zapewnić stabilny, zeroemisyjny system energetyczny oraz przewidywalne warunki dla biznesu, rozwijamy równolegle wielkoskalowe elektrownie jądrowe i technologię małych reaktorów jądrowych. SMR to wsparcie dla przemysłu i stabilne ceny energii dla odbiorców

– podkreśla minister energii Miłosz Motyka.

REKLAMA

Preferowaną lokalizacją pierwszej inwestycji jest Włocławek, a komercyjne uruchomienie planowane jest około 2030 r. Firmy wdrażające technologię SMR podkreślają, że tego rodzaju elektrownie mogą być lokowane bliżej odbiorców przemysłowych i systemów ciepłowniczych, co zwiększa ich elastyczność systemową.

Impuls dla łańcucha dostaw i kosztów energii

Jak podkreśla Ministerstwo Energii, z perspektywy inwestora kluczowe znaczenie ma możliwość budowy rozbudowanego, krajowego łańcucha dostaw. Standaryzacja projektu sprzyja lokalizacji produkcji komponentów i usług inżynieryjnych w Polsce.

Podpisana umowa skutkować będzie zaprojektowaniem elektrowni jądrowej zgodnie z polskimi przepisami, a projekt będzie miał zastosowanie przy wdrożeniu floty reaktorów BWRX-300 w wielu lokalizacjach w Polsce. Takie podejście pozwoli na znaczne obniżenie kosztów dzięki standaryzacji oraz stworzeniu rozbudowanego łańcucha dostaw. W rezultacie obniży to koszty energii elektrycznej dla systemu energetycznego, a ostatecznie także dla odbiorców końcowych

– wyjaśnia Rafał Kasprów, prezes OSGE.

Jason Cooper, CEO GVH, ocenił z kolei, że projekt generyczny przyspieszy komercjalizację technologii w Polsce i stanowi przykład skutecznej współpracy kapitału prywatnego i administracji publicznej.

Ile zapłacimy za energię z polskich SMR-ów?

Na ten temat brakuje oficjalnych komunikatów – zarówno ze strony rządowej jak i głównych inwestorów. Szacunki na ten temat przedstawił kilka miesięcy temu podczas jednej z sejmowych komisji prezes Orlen Synthos Green Energy (OSGE). Rafał Kasprów ocenił, że cena energii z małych reaktorów BWRX-300 będzie wynosiła około 125–145 euro/MWh, czyli około 530–615 zł/MWh (według aktualnego, stosunkowo niskiego kursu złotówki do euro). Później ta wypowiedź została sprostowana przez OSGE – podano niższy koszt rzędu 115–135 euro/MWh, mający spadać wraz ze wzrostem liczby realizowanych reaktorów SMR.

Cena energii z SMR miałaby zostać zabezpieczona kontraktami różnicowymi – podobnie jak dla „dużego atomu” oraz inwestycji w offshore. Nie jest jednak pewne, jakie założenia przyjęto do podanej wyżej prognozy ceny energii z SMR.

Po podaniu powyższej informacji poprosiliśmy OSGE o doprecyzowanie, dla jakiej długości kontraktu różnicowego został przyjęty podany zakres cenowy i czy jest to wartość na 2025 r. czy na rok planowanego uruchomienia reaktorów. Nie otrzymaliśmy odpowiedzi na te pytania.

Globalny kontekst: Kanada i USA

Technologia BWRX-300 nie jest już projektem wyłącznie koncepcyjnym. Pierwszy reaktor w tej technologii powstaje właśnie w Darlington w Kanadzie – inwestorem jest Ontario Power Generation. Oddanie jednostki do użytku planowane jest na koniec obecnej dekady.

Z kolei w Stanach Zjednoczonych projekt małych reaktorów atomowych rozwija Tennessee Valley Authority, która złożyła już wniosek o budowę reaktora BWRX-300 w Clinch River i obecnie czeka na decyzję federalnego regulatora.