Rząd dał 300 mln zł, wykorzystano 12 mln zł. Efekty Czystego Powietrza dla powodzian

Właściciele domów jednorodzinnych zalanych podczas powodzi we wrześniu 2024 r. podpisali w programie Czyste Powietrze umowy na ponad 38 mln zł. Na ich konta trafiła jednak dotąd mniej więcej co trzecia złotówka. To zaledwie ułamek puli 300 mln zł, którą przeznaczono na pomoc dla powodzian w tym programie – wynika ze danych Ministerstwa Klimatu i Środowiska.

Resort przedstawił także dane o odbudowie infrastruktury finansowanej z programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021–2027 (FEnIKS). Z puli 1,285 mld zł (która obejmuje również 300 mln zł skierowane do powodzian w Czystym Powietrzu) zakontraktowano 708 mln zł, ale żaden projekt nie został jeszcze ostatecznie rozliczony.

W specjalnej edycji programu Czyste Powietrze, przeznaczonej dla właścicieli domów uszkodzonych podczas powodzi z września 2024 r., podpisano 916 umów o dofinansowanie na łączną kwotę ponad 38,3 mln zł. Beneficjentom wypłacono dotychczas prawie 12 mln zł. Jak podaje Ministerstwo Klimatu i Środowiska, w ramach zakończonego naboru złożono 1161 wniosków na kwotę blisko 50,9 mln zł.

REKLAMA

REKLAMA

Na specjalną edycję programu przeznaczono 300 mln zł. Pomoc finansowana ze środków programu FEnIKS ma umożliwić właścicielom domów dotkniętych powodzią przeprowadzenie termomodernizacji oraz wymianę źródeł ciepła.

Wsparcie skierowano do osób z województw dolnośląskiego, lubuskiego, opolskiego i śląskiego. Wnioski przyjmowały właściwe wojewódzkie fundusze ochrony środowiska i gospodarki wodnej.

Na co można było otrzymać dotację?

Specjalna edycja Czystego Powietrza została uruchomiona w grudniu 2024 r. dla właścicieli i współwłaścicieli domów jednorodzinnych lub lokali mieszkalnych, które ucierpiały podczas powodzi, a straty oszacowano na co najmniej 5 proc. Dofinansowanie obejmowało m.in. audyt energetyczny, wymianę źródła ciepła, docieplenie budynku, wymianę okien i drzwi oraz montaż instalacji fotowoltaicznej.

Warunki były łagodniejsze niż w ogólnopolskiej wersji programu. Dla podstawowego poziomu dofinansowania zniesiono próg dochodowy, a najubożsi mogli otrzymać do 136,2 tys. zł. Fundusze obiecały wypłatę dotacji w ciągu 14 dni od złożenia kompletnego wniosku o płatność. Dotację można było łączyć z zasiłkiem celowym na remont, pod warunkiem że łączna kwota wsparcia nie przekroczy kosztów przedsięwzięcia, ale nie obejmowała domów z wcześniej podpisaną umową na termomodernizację w Czystym Powietrzu

Nabór początkowo miał zakończyć się w marcu 2025 r., ale został przedłużony do końca listopada 2025 r. Z powodu niskiego wykorzystania budżetu wydłużono go ponownie do 28.02.2026 r. Od 1 grudnia 2025 r. wojewódzkie fundusze przestały uwzględniać wnioski na źródła ciepła spalające paliwa kopalne, w tym gaz. Obecnie przedstawione przez ministerstwo dane dotyczą rozliczeń tej specjalnej edycji programu.

Do powodzian trafiło dopiero 31 proc. zakontraktowanych dotacji

Do tej pory zawarto umowy na 916 grantów o łącznej wartości ponad 38,3 mln zł, co daje średnio ok. 42 tys. zł na jeden dom. Wypłaty otrzymało jednak dopiero 482 grantobiorców, a łączna wypłacona kwota wynosi prawie 11,9 mln zł. Oznacza to, że do beneficjentów trafiło ok. 31 proc. zakontraktowanych środków.

Najwięcej wniosków wpłynęło w województwie opolskim (561) i dolnośląskim (522). W śląskim i lubuskim zainteresowanie było znacznie mniejsze – odpowiednio 47 i 31 wniosków. Najsprawniej wypłaty idą na Opolszczyźnie, gdzie przekazano już ok. 36 proc. zakontraktowanej kwoty. Na Dolnym Śląsku jest to ok. 23 proc.

Źródło: Ministerstwo Klimatu i Środowiska

REKLAMA

REKLAMA

REKLAMA

Z danych wynika, że złożone wnioski objęły zaledwie ok. 17 proc. puli 300 mln zł, a podpisane umowy – niecałe 13 proc. Ministerstwo podaje dane w ujęciu zagregowanym, ponieważ wsparcie trafiało do osób fizycznych i podlega ochronie danych osobowych.

Odbudowa po powodzi także z funduszy europejskich

Czyste Powietrze to tylko jeden z instrumentów wykorzystanych do wsparcia terenów dotkniętych powodzią we wrześniu 2024 r. Większe środki przeznaczono również na odbudowę infrastruktury komunalnej i budynków użyteczności publicznej.

Jak podaje Ministerstwo Klimatu i Środowiska, w ramach programu FEnIKS na odbudowę po powodzi przewidziano łącznie 1,285 mld zł. Podpisano umowy o dofinansowanie na kwotę 708 mln zł.

Wsparcie obejmuje m.in. odbudowę infrastruktury wodno-ściekowej, przywrócenie infrastruktury zaopatrzenia w wodę pitną oraz naprawę uszkodzonych lub zniszczonych budynków użyteczności publicznej. Na te trzy obszary przewidziano odpowiednio 100 mln euro, 38 mln euro i 35 mln euro.

W ramach naborów dotyczących tych inwestycji podpisano 73 umowy na kwotę blisko 435 mln zł. Kolejne 30 wniosków uzyskało pozytywną ocenę lub oczekiwało na ostateczną decyzję o przyznaniu dofinansowania. Projekty nie zostały jeszcze ostatecznie rozliczone.

Dodatkowe wsparcie z budżetu państwa i funduszy krajowych

Usuwanie skutków powodzi finansowano także ze środków krajowych, w tym z budżetu państwa oraz funduszy ochrony środowiska. Pieniądze przeznaczano m.in. na naprawę infrastruktury wodno-kanalizacyjnej, zakup sprzętu do działań przeciwpowodziowych i prace naprawcze.

Wsparcie otrzymały samorządy, spółki komunalne, jednostki Ochotniczej Straży Pożarnej i Wodne Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe. Dotacje z budżetu państwa przekazano również Karkonoskiemu Parkowi Narodowemu na usuwanie szkód powodziowych i naprawę infrastruktury.

Ministerstwo podkreśla, że przy przyznawaniu środków unijnych weryfikowano pomoc otrzymaną przez wnioskodawców z innych źródeł, aby ograniczyć ryzyko podwójnego finansowania tych samych szkód.

Informacje o projektach współfinansowanych z funduszy europejskich można znaleźć w publicznej liście projektów realizowanych z Funduszy Europejskich w Polsce oraz w serwisie Mapa Dotacji.