Prokuratura prześwietli działania Columbus Energy w Czystym Powietrzu

Prokuratura w Łomży poinformowała o rozpoczęciu śledztwa związanego z praktykami stosowanymi przez pracowników firmy Columbus Energy w ramach programu Czyste Powietrze.

Prokuratura Okręgowa w Łomży wydała komunikat informujący o rozpoczęciu śledztwa zbiorczego dotyczącego działalności spółki Columbus Energy S.A. Ta decyzja wynika z decyzji Prokuratora Krajowego z końca 2025 r., który wyznaczył właśnie tę prokuraturę do zbadania praktyk stosowanych przez pracowników krakowskiej firmy.

Wyjaśniono, że badana będzie działalność polegająca na wprowadzeniu w błąd beneficjentów dofinansowania z funduszy unijnych w ramach programu Czyste Powietrze – poprzez „podrabianie ich podpisów, przedkładanie podrobionych, przerobionych, poświadczających nieprawdę albo nierzetelnych dokumentów lub nierzetelnych pisemnych oświadczeń dotyczących okoliczności o istotnym znaczeniu dla uzyskania wsparcia finansowego, przez przedstawicieli lub pracowników wskazanego podmiotu”.

REKLAMA

Prokuratura Okręgowa w Łomży wystosowała do wszystkich prokuratur okręgowych pismo z prośbą o dokonanie przeglądu spraw zarejestrowanych w poszczególnych jednostkach organizacyjnych prokuratury, w tym postępowań zakończonych postanowieniem o odmowie wszczęcia postępowania lub umorzonych, a następnie nadesłania akt wszystkich spraw, będących w toku oraz spraw zakończonych, po uprzednim ich podjęciu przez właściwe jednostki, celem wydania postanowień o ich połączeniu do jednego postępowania. Do wczoraj (18 lutego) zostało połączonych 66 spraw, a śledczy z Łomży czekają jeszcze na akta od kilkunastu jednostek prokuratury.

Jaki będzie dalszy przebieg śledztwa prowadzonego wobec spółki Columbus Energy? Po połączeniu spraw spełniających kryteria uzasadniające przekazanie do postępowania zbiorczego oraz ewentualnym wykonaniu niezbędnych czynności procesowych prokuratura ma podjąć decyzję o skierowaniu zawiadomienia do Prokuratury Europejskiej.

Prokuratura Okręgowa w Łomży zaznacza, że osoby pokrzywdzone w wyniku działań pracowników Columbus Energy mogą zgłaszać się do jednostek policji lub prokuratury w celu złożenia zawiadomienia o przestępstwie.

Prokuratura bada nadużycia w Czystym Powietrzu

W związku z informacjami o możliwych wyłudzeniach dotacji na projekty termomodernizacji i wymiany źródeł ciepła w programie Czyste Powietrze podjęcie działań wyjaśniających zapowiedział Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW), czyli instytucja odpowiedzialna za implementację tego programu.

Nadużycia w programie NFOŚiGW dostrzegł w pierwszej połowie 2024 r. Poinformowano wówczas, że nieprawidłowości mogą dotyczyć kilkunastu procent skontrolowanych umów. Następnie Narodowy Fundusz kierował zawiadomienia do organów ścigania.

Kilka miesięcy temu inne śledztwo dotyczące sprzeniewierzenia środków pochodzących z programu Czyste Powietrze, wszczęte na wniosek NFOŚiGW, przejął Prokurator Europejski przy Prokuraturze Regionalnej w Katowicach. Wcześniej było ono prowadzone przez Prokuraturę Okręgową w Szczecinie.

W tym przypadku śledczy badali działania niewymienionej z nazwy spółki z woj. zachodniopomorskiego, która miała na terenie całego kraju zawierać umowy z beneficjentami programu Czyste Powietrze na wykonanie prac termomodernizacyjnych oraz wymianę źródeł ciepła. W sprawie stwierdzono ponad stu poszkodowanych z różnych części Polski, a wysokość szkód z tego tytułu została oszacowana przez prokuraturę na kilkadziesiąt milionów złotych.

REKLAMA

Pod koniec grudnia 2025 r. wiceprezes NFOŚiGW Robert Gajda informował, że do prokuratury zgłoszono sprawy związane z kilkunastoma tysiącami wniosków o dotacje oraz z około 500 wykonawcami realizacji finansowanych z Czystego Powietrza.

Rzecznik Praw Obywatelskich interweniuje

Pod koniec zeszłego roku w sprawie Czystego Powietrza interweniował w Ministerstwie Klimatu i Środowiska Rzecznik Praw Obywatelskich, wskazując na wpływające do niego skargi związane z inwestycjami finansowanymi z tego programu.

„Często firmy, po uzyskaniu pełnomocnictwa pozwalającego na załatwienie formalności – za czym szło także wypłacenie kwoty dofinansowania – zrywały kontakt lub bez uzgodnienia z beneficjentami wnioskowały o najwyższy stopień dofinansowania, samowolnie rozszerzając zakres inwestycji (…) Beneficjenci wiedzą, że to oni są stronami umów z Funduszem. Nie rozumieją zaś dlaczego mają ponosić koszty błędów osób trzecich. Zostają z cudzym długiem i bez oczekiwanej inwestycji. W szczególnie trudnym położeniu stawia to osoby starsze i schorowane, dla których zapewnienie optymalnego ciepła w domu wiąże się z wyrzeczeniami budżetowymi oraz rodziny z małymi dziećmi, podatnymi na infekcje układu oddechowego podczas chłodów” – czytamy w komunikacie RPO z grudnia 2025 r.

Ministerstwo szykuję specustawę

Najnowszą odpowiedzią na informacje o poszkodowanych beneficjentach programu Czyste Powietrze ma być specjalna, dedykowana im ustawa, którą opracuje resort klimatu.

Jak wyjaśniło ministerstwo, projekt specustawy jest odpowiedzią na przypadki, w których firmy wykonawcze pobierały środki, ale nie realizowały inwestycji lub ich nie rozliczały.

Równolegle NFOŚiGW rozpoczął 16 lutego konsultacje zmian w regulaminie programu Czyste Powietrze, zawierających: propozycje umów trójstronnych z wykonawcami, wprowadzenie bonu na audyt energetyczny oraz ułatwienia dla nowych właścicieli nieruchomości. Uwagi i opinie do przedstawionych propozycji można zgłaszać do 16 marca, a zmiany mają być wdrażane etapami w 2026 r.

Więcej na temat proponowanych zmian w artykule: Dzieje się w programie Czyste Powietrze. Specustawa i propozycje zmian czekają na opinie

Piotr Pająk

piotr.pajak@gramwzielone.pl

© Materiał chroniony prawem autorskim. Wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy Gramwzielone.pl Sp. z o.o.