Rząd reguluje rynek hulajnóg elektrycznych. Będą nowe przepisy, kontrole i kary
Ministerstwo Infrastruktury przygotowało projekt ustawy, który ma uregulować rynek hulajnóg i rowerów elektrycznych w Polsce. Nowe przepisy dotyczące homologacji pojazdów mają wyeliminować z rynku urządzenia niespełniające norm technicznych, wprowadzić kary administracyjne za ich sprzedaż oraz rozszerzyć uprawnienia kontrolne Transportowego Dozoru Technicznego i Straży Miejskiej.
Minister infrastruktury Dariusz Klimczak poinformował o pracach nad nowelizacją przepisów dotyczących systemów homologacji pojazdów oraz ich wyposażenia. Resort wskazuje na rosnącą popularność jednośladów, które wizualnie przypominają hulajnogi lub rowery elektryczne, ale nie spełniają wymaganych kryteriów technicznych – najczęściej poprzez możliwość rozwijania prędkości większej niż dopuszczalne 20 km/h, przekroczenie dopuszczalnej mocy silnika lub możliwość jazdy bez pedałowania, np. za pomocą manetki.
– Każdego dnia w całej Polsce mamy do czynienia z kierującymi, którzy poruszają się pojazdami niespełniającymi norm prawnych. Stanowią oni śmiertelne zagrożenie dla innych uczestników ruchu – powiedział minister Dariusz Klimczak, zapowiadając uregulowanie rynku takich pojazdów.
Więcej uprawnień dla TDT i Straży Miejskiej
Kluczowym elementem projektu jest wzmocnienie nadzoru rynku motoryzacyjnego realizowanego przez Dyrektora Transportowego Dozoru Technicznego (TDT). M otrzymać narzędzia niezbędne do kontroli pojazdów i części wprowadzanych do obrotu w Polsce – zarówno sprowadzanych zza granicy, jak i sprzedawanych przez sklepy internetowe – oraz do skuteczniejszego wycofywania niebezpiecznych produktów z rynku.
Podmiot gospodarczy wprowadzający do obrotu hulajnogi elektryczne niespełniające norm technicznych lub umożliwiające manipulowanie mechanizmem napędowym w celu zwiększenia prędkości powyżej 20 km/h, będzie podlegał karze administracyjnej. Nielegalne stanie się również zdejmowanie blokad prędkości z hulajnóg i rowerów elektrycznych. Nowe przepisy przyznają też Straży Miejskiej uprawnienia do kontroli prędkości i mocy hulajnóg.
Koniec z porzucaniem hulajnóg na chodnikach
Nowelizacja ustawy o kierujących pojazdami ma również uregulować kwestię parkowania hulajnóg elektrycznych i innych pojazdów współdzielonych. Zgodnie z zapowiedzią resortu, hulajnogi z wypożyczalni będzie można parkować wyłącznie w miejscach wyznaczonych przez zarządcę drogi, a niewłaściwie zaparkowany sprzęt będzie usuwany na koszt właściciela.
– Wiemy, jakim problemem jest parkowanie tego typu sprzętu w przypadkowych miejscach (…) Stwarza to realne zagrożenie dla osób z niepełnosprawnościami, głównie niewidomych lub słabowidzących, czy rodziców z wózkami dziecięcymi – wyjaśnił minister Dariusz Klimczak.
Kaski dla dzieci i minimalny wiek na hulajnodze
Wiceminister infrastruktury Stanisław Bukowiec przypomniał o przepisach obowiązujących od 3 czerwca br., dotyczących najmłodszych uczestników ruchu. W Polsce istnieje już obowiązek używania kasków przez dzieci do 16. roku życia podczas jazdy rowerem, rowerem elektrycznym, hulajnogą elektryczną i urządzeniem transportu osobistego. Minimalny wiek, od którego można korzystać z hulajnóg elektrycznych to 13 lat.
Za brak kasku grozi mandat w wysokości 100 zł. Przepisy zabraniają ponadto przewożenia hulajnogą elektryczną innych osób, bagaży ani zwierząt.
Zmiany w egzaminach na prawo jazdy i nadzorze nad taksówkami
Resort zapowiedział też zmiany w systemie szkolenia i egzaminowania na prawo jazdy – z egzaminu na kategorię B zniknie plac manewrowy, wszystkie egzaminy będą nagrywane, a baza pytań egzaminacyjnych zostanie uproszczona.
Ministerstwo Infrastruktury pracuje ponadto nad zwiększeniem nadzoru nad przewozami taksówkowymi. Projekt ustawy przewiduje m.in. rozszerzenie wymogów dotyczących niekaralności kierowców taksówek – w przypadku obywateli państw trzecich konieczne będzie przedstawienie informacji o niekaralności z rejestru kraju pochodzenia. Pośrednicy w przewozie osób zostaną zobowiązani do weryfikowania dodatkowego badania technicznego pojazdów, ubezpieczenia OC oraz zgodności aplikacji mobilnej z wymaganiami dla kas rejestrujących. Planowane jest także wprowadzenie ogólnopolskiego identyfikatora kierowcy taksówki.
Warszawa kontroluje użytkowników hulajnóg
Podczas weekendowych (10-12 lipca br.) działań kontrolnych „e-Bike”, przeprowadzonych na terenie warszawskiego Śródmieścia i Mokotowa, policjanci Wydziału Ruchu Drogowego skontrolowali łącznie 325 użytkowników pojazdów i urządzeń elektrycznych – 187 hulajnóg, 90 rowerzystów oraz 22 osoby korzystające z innych urządzeń transportu osobistego. Funkcjonariusze zabezpieczyli 3 hulajnogi elektryczne, w tym w przypadku 2 z nich stwierdzili ingerencję w blokadę prędkości.
W trakcie kontroli ujawniono również 3 osoby poszukiwane przez organy ścigania oraz jednego nietrzeźwego użytkownika hulajnogi, a wśród osób naruszających przepisy ruchu drogowego znalazło się 21 nieletnich. Łącznie policjanci nałożyli 74 mandaty karne na kwotę przekraczającą 30 tys. zł, a 3 kierujących w wyniku kontroli musiało kontynuować podróż pieszo. W działaniach, poza policjantami ruchu drogowego, uczestniczyli funkcjonariusze prewencji, pionu wywiadowczo-patrolowego Komendy Stołecznej Policji oraz jednostek z Mokotowa i Śródmieścia, a także funkcjonariusze zajmujący się zwalczaniem przestępczości cyfrowej. Jak wskazała podkom. Monika Kaczyńska, do najczęstszych naruszeń należały nadmierna prędkość, niebezpieczna jazda po chodnikach oraz przejeżdżanie przez przejścia dla pieszych, a działania kontrolne będą systematycznie kontynuowane.
Najnowsze przepisy. Czym jest hulajnoga?
Zgodnie z obowiązującymi przepisami elektryczna hulajnoga definiowana jest jako pojazd napędzany elektrycznie, dwuosiowy, z kierownicą, bez siedzenia i pedałów, konstrukcyjnie przeznaczony do poruszania się wyłącznie przez znajdującego się na nim kierującego, a jej użytkownika obowiązują wszystkie przepisy dotyczące pojazdów. Zgodnie z art. 33a ust. 1 kierujący hulajnogą elektryczną powinien korzystać kolejno z drogi dla rowerów, jezdni z ograniczeniem prędkości do 30 km/h, a w przypadku ich braku – z drogi dla pieszych, o ile na sąsiadującej jezdni obowiązuje prędkość powyżej 30 km/h. Maksymalna prędkość na drodze dla rowerów, jezdni, drodze dla pieszych i rowerów oraz pasie ruchu dla rowerów wynosi 20 km/h, natomiast na chodniku i drodze dla pieszych powinna być zbliżona do prędkości pieszego (ok. 3–5 km/h). W wybranych lokalizacjach w Warszawie m.in. na ul. Złotej, Zgoda, Brackiej, Placu Centralnym, moście pieszo-rowerowym oraz na Krakowskim Przedmieściu, Nowym Świecie, Chmielnej i Bulwarach Wiślanych w czasie funkcjonowania jako deptak – obowiązuje ograniczenie prędkości do 12 km/h.
Parkowanie hulajnóg dopuszczalne jest na drodze dla pieszych w miejscu do tego przeznaczonym, a w razie jego braku 0 jak najbliżej zewnętrznej krawędzi chodnika najbardziej oddalonej od jezdni, równolegle do niej, przy zachowaniu co najmniej 1,5 m szerokości chodnika dla ruchu pieszych (art. 47 ust. 3). Całkowity zakaz wjazdu hulajnogą elektryczną obowiązuje na terenie – w przypadku Warszawy – Starego Miasta, Łazienek Królewskich, Ogrodu Krasińskich, Parku Sowińskiego oraz Lasku na Kole.
Hulajnogi nie zawsze spełniają standardy
Inspekcja Handlowa przeprowadziła niedawno ogólnopolską kontrolę wyrobów przeznaczonych do aktywnego wypoczynku dzieci i młodzieży, obejmującą hulajnogi sportowe i dziecięce, rowerki trójkołowe i biegowe oraz kaski ochronne. W skali kraju sprawdzono łącznie 75 modeli, oceniając ich oznakowanie, konstrukcję oraz dokumentację towarzyszącą, a wybrane produkty skierowano dodatkowo do specjalistycznych badań laboratoryjnych. W części skontrolowanych rowerków i hulajnóg inspektorzy stwierdzili nieprawidłowości konstrukcyjne, takie jak zbyt małe odstępy przy kołach, zbyt małe przednie koło czy niestabilna konstrukcja.
Najgorzej wypadły hulajnogi sportowe – aż 10 spośród 14 skontrolowanych modeli miało wady konstrukcyjne, w tym odłączające się uchwyty kierownicy oraz wygięcie lub złamanie wspornika kierownicy. Pozytywnie zakończyła się natomiast kontrola kasków ochronnych – wszystkie poddane badaniom modele spełniały wymagania konstrukcyjne. W przypadku wyrobów niespełniających norm przedsiębiorcy podjęli działania naprawcze lub zostali objęci dalszymi działaniami nadzorczymi. W ramach kontroli inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej we Wrocławiu pobrali do badań 3 hulajnogi – w ich przypadku nie stwierdzono żadnych nieprawidłowości.
Efekty braku rozwagi wśród użytkowników hulajnóg
Uregulowanie rynku mikromobilności elektrycznej ma znaczenie wykraczające poza samo bezpieczeństwo ruchu drogowego. Hulajnogi i rowery elektryczne, jako alternatywa dla transportu opartego na paliwach kopalnych, są elementem szerszej strategii ograniczania emisji w miastach i odciążania infrastruktury drogowej – pod warunkiem, że funkcjonują w ramach spójnych, egzekwowalnych przepisów. Brak skutecznej kontroli nad jakością i parametrami technicznymi tych pojazdów podważa zaufanie do całego segmentu elektromobilności, spowalniając jego rozwój jako realnej alternatywy transportowej.
Wprowadzenie jednolitych norm homologacyjnych oraz nadzoru rynkowego, na wzór rozwiązań stosowanych wobec pojazdów silnikowych, może paradoksalnie przyspieszyć upowszechnienie mikromobilności elektrycznej – eliminując z rynku produkty niebezpieczne i niskiej jakości, które dziś zniechęcają część użytkowników i samorządów do inwestowania w tę formę transportu. W kontekście rozwoju miast przyjaznych pieszym oraz redukcji ruchu samochodowego, uporządkowany rynek hulajnóg i rowerów elektrycznych pozostaje jednym z elementów układanki zrównoważonej mobilności miejskiej.
Patrycja Rapacka
patrycja.rapacka@gramwzielone.pl
© Materiał chroniony prawem autorskim. Wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy E-Magazyny Sp. z o.o
