Mniej nowych farm PV, więcej megawatów. Rynek stawia na większe projekty
Mimo wyraźnie wolniejszego tempa nowych zgłoszeń deweloperskich, łączna moc projektów farm fotowoltaicznych gotowych do realizacji nadal rośnie. Ich łączna moc sięga ponad 40,5 GW. Instytut Energetyki Odnawialnej opublikował piętnastą edycję bazy danych „Projekty fotowoltaiczne w Polsce” — tym razem przygotowaną według zaostrzonej metodologii, mającej wykluczyć z zestawienia tzw. projekty martwe pod względem realizacji.
Według stanu na sierpień 2026 r. baza IEO obejmuje projekty fotowoltaiczne będące na etapie wydanych przez czterech operatorów systemów dystrybucyjnych (Enea, Energa, PGE, Tauron) oraz operatora systemu przesyłowego Polskich Sieci Elektroenergetycznych (PSE) warunków przyłączenia (WP), zawartych umów przyłączeniowych (UP) oraz uzyskanych pozwoleń na budowę (PB). W sumie zestawienie zawiera:
- 6450 projektów z wydanymi warunkami przyłączenia o łącznej mocy 40 576 MW,
- 5212 projektów z wydanym pozwoleniem budowlanym.
Baza pozwala też tworzyć zestawienia i analizy statystyczne projektów PV łączonych z innymi technologiami, np. magazynami energii — łączna moc takich projektów i koncepcji hybrydowych sięga 59 995 MW.
Zaostrzenie metodologii bazy przez sam IEO, mające na celu wykluczenie „martwych” projektów zalegających w rejestrach operatorów, to sygnał, że branża i analitycy coraz bardziej dbają o jakość, a nie tylko ilość danych opisujących potencjał inwestycyjny. Działanie to jest konieczne w szczególności po latach, w których liczba zgłoszonych GW w rejestrach OSD bywała mylącym wskaźnikiem realnego tempa transformacji energetycznej.
Mniej nowych zgłoszeń, ale więcej mocy w toku
Jak zaznacza IEO, tempo nowych działań deweloperskich wyraźnie spada, w szczególności w porównaniu z rekordowym 2024 r., co potwierdzają również dane za pierwsze półrocze 2026 r.
W porównaniu do poprzedniej edycji bazy danych, opublikowanej trzy kwartały wcześniej w grudniu, widoczne są nowe tendencje na rynku projektów OZE w trakcie dewelopmentu. Ogólna liczba takich projektów powoli maleje, choć systematycznie rośnie ich łączna moc gotowa do realizacji. Jak wynika z danych przekazanych przez operatorów systemów dystrybucyjnych i przesyłowych, liczba wciąż aktywnych, nieusuniętych z rejestrów projektów posiadających warunki przyłączenia spadła z 7703 do 6400, przy jednoczesnym znaczącym wzroście ich łącznej mocy – z 33 368 MW do 40 576 MW.
Podobny wzorzec widać w przypadku umów przyłączeniowych, gdzie moc wzrosła z 13 873 MW do 22 245 MW. Liczba projektów z pozwoleniem na budowę nieznacznie spadła (z 2015 do 1856 sztuk), ale również tutaj towarzyszył temu znaczący wzrost ich łącznej mocy.
Głównym wnioskiem płynącym z raportu jest to, że na rynek trafia mniej nowych projektów, ale te, które powstają, są coraz większe.
Co dalej z aukcjami OZE?
Spowolnienie tempa nowych zgłoszeń deweloperskich nie przekłada się, jak podkreśla IEO, na spadek bieżącego potencjału inwestycyjnego branży PV. Skumulowany, gotowy do realizacji potencjał mocy może zostać uruchomiony po spodziewanym ogłoszeniu aukcji na energię z OZE w 2026 r., a następnie w 2027 r.
Znacząca część farm PV z już uzyskanym pozwoleniem budowlanym bierze udział w krajowym systemie aukcyjnym wsparcia OZE.
Instytut zwraca uwagę, że przy tak dużej skali gotowych projektów konkurencja o wolumeny aukcyjne może być ostrzejsza niż zwykle, co z kolei może wpłynąć na ceny osiągane w aukcjach.
Obowiązujący od 2016 r. system aukcyjnego wsparcia OZE zbliża się do końca obecnej perspektywy, ponieważ jego funkcjonowanie zostało przewidziane do końca 2027 roku. Mimo że mechanizm ten odegrał kluczową rolę w rozwoju krajowego sektora odnawialnych źródeł energii, zapewniając inwestorom nawet 15-letnią gwarancję ceny energii w formule kontraktu różnicowego (CfD), przyszły kształt systemu pozostaje przedmiotem prac legislacyjnych. Jak informowało naszą redakcję Ministerstwo Klimatu i Środowiska, nie zapadły jeszcze decyzje dotyczące nowych zasad wsparcia, w tym ewentualnego powiązania aukcji OZE z magazynami energii. Branża oczekuje jednak rozwiązań, które pozwolą utrzymać atrakcyjność inwestycji i lepiej dostosują mechanizmy wsparcia do zmieniających się realiów rynku energii.
Rynek PV coraz mocniej stawia na duże projekty
Trend rosnącej mocy przy malejącej liczbie projektów, widoczny w najnowszej edycji bazy, nie pojawił się nagle. Jak informowaliśmy na łamach Gramwzielone.pl przy okazji poprzedniej, grudniowej edycji bazy IEO, polski rynek fotowoltaiki od dłuższego czasu wyraźnie przesuwa się w kierunku dużych, wielkoskalowych inwestycji. Z szacunków Instytutu przytoczonych wówczas przez portal wynika, że o ile w 2022 r. projekty o mocy powyżej 50 MW stanowiły zaledwie 19 proc. (0,3 GW) łącznej mocy wszystkich nowych projektów, o tyle w 2025 r. ich udział wzrósł aż do 79 proc. (11 GW) mocy nowych inwestycji.
Ta zmiana struktury rynku dobrze tłumaczy zjawisko opisane w najnowszym raporcie. Mniejsza liczba nowych zgłoszeń przy jednoczesnym, wyraźnym wzroście ich łącznej mocy to naturalna konsekwencja tego, że deweloperzy coraz częściej stawiają na pojedyncze, duże farmy PV zamiast wielu mniejszych instalacji.
Patrycja Rapacka
patrycja.rapacka@gramwzielone.pl
© Materiał chroniony prawem autorskim. Wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy E-Magazyny Sp. z o.o.
