Dotacja wymaga EMS. O wartości magazynu energii zdecyduje jednak sposób sterowania

Magazyn energii działa, aplikacja pokazuje wykresy, a po kilku tygodniach klient dzwoni: „Dlaczego bateria rozładowała się przed wieczorem, skoro właśnie wtedy potrzebuję energii?”. Wtedy liczą się nie tylko pojemność akumulatora, lecz także algorytmy i diagnostyka. Nowy program dotacyjny wymaga EMS. Instalator może zaoferować coś więcej niż formalną zgodność: funkcje, które da się przetestować.

Obowiązkowy EMS: warunek dotacji czy argument w ofercie?

Program Przydomowe Magazyny Energii 2 wymaga, aby magazyn objęty wsparciem współpracował z systemem zarządzania energią. Może to być EMS wbudowany w falownik albo urządzenie zewnętrzne. Minimalny zakres obejmuje sterowanie ładowaniem i rozładowaniem oraz pracę według profili czasowych. Sam podgląd wykresów i stanu naładowania nie wystarcza.

Na tym kończy się kwestia formalna, a zaczyna inżynierska. Dwa systemy spełniające wymagania programu mogą oferować zupełnie inną funkcjonalność. Jeden zarządza wyłącznie baterią, drugi uwzględnia również produkcję PV, bilans na przyłączu, ceny energii i odbiorniki, które można włączać w odpowiedniej kolejności. Tę różnicę klient zobaczy w działaniu instalacji.

Co sprawdzić przed wyborem EMS? Nie katalog, lecz scenariusze pracy!

Wyobraźmy sobie dom z fotowoltaiką, magazynem energii, pompą ciepła i grzałką CWU. W południe pojawia się nadwyżka produkcji, ale wieczorem przewidywany jest duży pobór energii. Czy sterownik potrafi zachować rezerwę w baterii i jednocześnie uruchomić wybrany odbiornik? Czy przy ograniczeniu eksportu rzeczywiście reaguje na pomiar w punkcie przyłączenia?

To pytania, które warto zadać przed montażem. Sunsite AI-EMS, system zarządzania energią opracowany przez polską firmę 7Tech, służy właśnie do koordynowania takich decyzji. Realizuje strategie maksymalizacji autokonsumpcji, ograniczania eksportu do zera lub zadanej wartości oraz sterowania magazynem według harmonogramów. Obsługuje także pracę z danymi o cenach energii oraz predykcji danych pogodowych. Za predykcyjną optymalizację odpowiadają własne sieci neuronowe 7Tech działające w chmurze Sunsite Cloud, bez udziału modeli AI zewnętrznych dostawców. Podstawowe algorytmy sterowania działają niezależnie od tej warstwy chmurowej.

Z Sunsite AI-EMS klient zyskuje dopasowanie do własnego zużycia, a instalator – jedną logikę zamiast kilku sprzecznych harmonogramów.

Sunsite AI-EMS: EMS i integrator PV w jednym sterowniku

Wyróżnikiem Sunsite AI-EMS jest połączenie EMS oraz integratora PV zgodnego ze standardem SunSpec. EMS steruje bilansem obiektu, a integrator udostępnia dane i przyjmuje polecenia od Operatora. W układach z kilkoma falownikami, w których potrzebna jest wspólna integracja zgodna z warunkami operatora sieci, może to wyeliminować konieczność stosowania drugiego urządzenia.

Sunsite AI-EMS korzysta z Modbus RTU i Modbus TCP oraz obsługuje wybrane urządzenia wielu producentów, m.in. GoodWe, FoxESS, Fronius, Kostal, AVRii, Huawei, Livoltek, Afore i Deye. To ważne zwłaszcza przy rozbudowie istniejącej fotowoltaiki: klient nie musi od razu wymieniać wszystkich elementów tylko dlatego, że chce dołożyć magazyn. Wykonawca zaś ma mniej sterowników do konfiguracji w instalacji oraz jeden punkt nadzoru. Nie oznacza to jednak dowolnej kompatybilności – przed ofertą należy sprawdzić konkretny model falownika, wersję oprogramowania i dostępność komend sterujących.

Sześć przekaźników do sterowania grzałką, pompą ciepła i ładowarką

Sterowanie magazynem to dopiero część bilansu. Sunsite AI-EMS ma sześć lokalnych wyjść przekaźnikowych oraz możliwość obsługi dodatkowych zdalnych wyjść IP. Można na tej podstawie budować priorytety pracy grzałki CWU, pompy ciepła, klimatyzacji czy urządzeń współpracujących z infrastrukturą ładowania EV. Przykładowo: najpierw pokrycie bieżącego zużycia, następnie ładowanie magazynu, a przy odpowiedniej nadwyżce – załączenie przygotowania ciepłej wody.

Nie każdy odbiornik należy podłączać bezpośrednio do wyjścia EMS. Instalator dobiera stycznik, interfejs sterujący i zabezpieczenia do charakteru obciążenia. Dzięki temu priorytety pracy, na przykład kolejność załączania grzałki i pompy ciepła, zmieniają się później już w samej konfiguracji EMS.

Własne sieci neuronowe w chmurze – bez zewnętrznych modeli AI

Warstwa analityczna Sunsite AI-EMS łączy dane o produkcji, zużyciu, stanie magazynu i pracy odbiorników z prognozami pogody oraz cenami energii. Na tej podstawie własne sieci neuronowe 7Tech, uruchamiane w chmurze Sunsite, wyznaczają strategię optymalizacji. Urządzenie otrzymuje wynikające z niej polecenia sterujące, natomiast obliczenia AI nie obciążają jego lokalnego procesora. System nie korzysta z modeli AI zewnętrznych dostawców.

Istotnym elementem architektury jest izolacja danych poszczególnych instalacji. Dane klientów nie są przekazywane do zewnętrznych dostawców modeli AI na potrzeby optymalizacji, ponieważ obliczenia prowadzą własne sieci neuronowe 7Tech. Instalator może więc jasno wskazać klientowi, kto odpowiada za algorytmy i środowisko przetwarzania danych. Izolacja ogranicza ekspozycję informacji, ale nie zastępuje kontroli uprawnień, ochrony komunikacji i regularnych aktualizacji.

Cyberatak na EMS może uderzyć w rachunek i rezerwę energii

Dla właściciela domu „cyberbezpieczeństwo” brzmi często jak ochrona hasła. Tymczasem EMS może wydawać polecenia falownikowi i magazynowi. Nieautoryzowana zmiana harmonogramu może rozładować baterię przed godzinami najwyższego zużycia, uruchomić odbiorniki w niekorzystnym momencie albo zmienić nastawy ograniczające eksport. Skutek jest materialny – zakup droższej energii z sieci, niepotrzebne cykle baterii i utrata zaplanowanej rezerwy na wypadek zaniku zasilania.

BMS chroni ogniwa, ale nie wie, że użytkownik chciał zachować energię na wieczór. Bezpieczeństwo poleceń sterujących jest więc równie ważne jak algorytm.

Własne sieci neuronowe i izolacja danych ograniczają ryzyka związane z przekazywaniem telemetrii do zewnętrznych dostawców. Nie rozwiązują jednak problemu przejętego konta lub nieuprawnionego polecenia sterującego. Dlatego 7Tech stosuje w Sunsite AI-EMS autorski mechanizm Cyberlock, ochronę komunikacji, uwierzytelnianie urządzeń i kontrolę uprawnień w Sunsite Cloud. Sunsite AI-EMS spełnia mające zastosowanie wymagania dyrektywy RED, a jego rozwiązania w zakresie cyberbezpieczeństwa uwzględniają europejskie normy i standardy ochrony urządzeń podłączonych do sieci. Firma 7Tech przygotowuje również swoje rozwiązania do wymagań rozporządzenia CRA, dotyczącego bezpieczeństwa produktów cyfrowych. Dla instalatora najważniejsze są jednak konkretne zabezpieczenia: ochrona przed nieautoryzowanym dostępem, bezpieczna komunikacja, możliwość aktualizacji oprogramowania oraz zachowanie podstawowych funkcji sterowania nawet w przypadku utraty połączenia z internetem.

Funkcja Fire Guard: dodatkowy scenariusz bezpieczeństwa

Wraz z magazynem energii rośnie znaczenie właściwego doboru zabezpieczeń, warunków montażu i współpracy automatyki budynku. Fire Guard to dodatkowa funkcja Sunsite AI-EMS, umożliwiająca odbiór sygnału z systemu alarmu pożarowego (SAP), sygnalizowanie zdarzenia i uruchomienie wcześniej skonfigurowanego scenariusza reakcji w obsługiwanych urządzeniach.

Scenariusz sygnałów między SAP i EMS trzeba ustalić z projektantem, a tam, gdzie jest to wymagane – uzgodnić z rzeczoznawcą ppoż. Zakres obowiązków zależy m.in. od pojemności i lokalizacji magazynu oraz parametrów instalacji PV. Fire Guard nie jest wymagany przez PME2 i nie zastępuje SAP, BMS, zabezpieczeń elektrycznych ani niezależnych układów wyłączenia awaryjnego. Odpowiednio skonfigurowany Fire Guard może uzupełniać zaprojektowany scenariusz bezpieczeństwa.

Zdalny serwis: podgląd przepływów, alarmy i aktualizacje OTA

Po odbiorze kosztuje nie tylko usterka, ale czas jej diagnozy. Brak ładowania może wynikać z nastaw, falownika, pomiaru lub komunikacji. Bez danych każdy przypadek może oznaczać dojazd.

Sunsite Cloud umożliwia zdalny podgląd przepływów, stanu urządzeń, ich parametrów i alarmów oraz – w dostępnym zakresie – konfigurację urządzenia. Aktualizacje OTA pozwalają wprowadzać poprawki i rozwijać integracje. Funkcje lokalne pozostają odrębne od zaawansowanej optymalizacji w chmurze. To szczególnie ważne wtedy, gdy połączenie internetowe jest niedostępne: instalator powinien wiedzieć, które scenariusze pozostają aktywne, a które wymagają usług zewnętrznych.

Sunsite AI-EMS – polskie rozwiązanie EMS

Przy zakupie falownika albo EMS rzadko pada pytanie, kto będzie mógł naprawić błąd protokołu, gdy producent urządzenia zmieni firmware – a powinno. Sunsite AI-EMS jest projektowany i rozwijany w Polsce przez 7Tech, który zachowuje kontrolę nad konstrukcją sprzętu i kodem źródłowym. Pozwala to zespołowi producenta przygotowywać nowe integracje, zmieniać oprogramowanie i wdrażać poprawki bezpieczeństwa bez zależności od dostawcy gotowej platformy sterowania. To model odpowiedzialności za produkt także po zakończeniu montażu.

Wytestuj EMS przed odbiorem instalacji

Przy uruchomieniu warto przeprowadzić kilka prostych testów: odczyt mocy PV i bilansu na przyłączu, reakcję na zadanie ładowania i rozładowania magazynu, zmianę profilu czasowego, reakcję na wahania produkcji przy ustawionym limicie eksportu oraz zachowanie po odłączeniu internetu. Jeżeli w projekcie przewidziano współpracę z SAP, trzeba osobno sprawdzić uzgodniony scenariusz sygnałowy. Zakres prób musi odpowiadać możliwościom konkretnego falownika, konfiguracji i wymaganiom odbiorowym.

Dotacja rozstrzyga, czy EMS musi znaleźć się w instalacji. Instalator rozstrzyga, czy będzie to wyłącznie pozycja w protokole, czy system, który potrafi zarządzać energią, ograniczać koszty obsługi i rozwijać się razem z potrzebami klienta. Sunsite AI-EMS łączy sterowanie magazynem i odbiornikami, integrację SunSpec, narzędzia zdalnego serwisu, cyberbezpieczeństwo oraz dodatkowy Fire Guard.

Sprawdźmy je na konkretnym projekcie.

Więcej informacji znajdziesz na www.sunsite.pl.

 Marek Norek, COO 7Tech Sp. z o.o.

7Tech – materiał sponsorowany