Początek roku w prosumenckiej fotowoltaice w Polsce najsłabszy od lat
Trudne warunki pogodowe w połączeniu z wygaszeniem dofinansowania na domową fotowoltaikę sprawiły, że styczeń był najsłabszym miesiącem od lat, jeśli chodzi o skalę inwestycji w mikroinstalacje OZE w Polsce.
Rok 2025 przyniósł kontynuację spadku inwestycji w mikroinstalacje fotowoltaiczne – po okresie kilkuletniego boomu inwestycyjnego w energetyce prosumenckiej, gdy Polska była w czołówce największych na świecie rynków domowej fotowoltaiki. Boom ten zakończył się w 2022 r. wraz ze zmianą systemu rozliczeń nadwyżek energii oddawanej do sieci przez prosumentów. W miejsce net-meteringu (opustów) wprowadzony został net-billing – mniej korzystny system rozliczeń, który co do zasady miał zachęcić nowych prosumentów do ograniczenia eksportu energii do sieci i szukania sposobów zwiększenia autokonsumpcji – m.in. dzięki inwestycjom w magazyny energii.
Wdrożenie net-billingu wyraźnie spowolniło rozwój domowej fotowoltaiki. Kolejne lata przyniosły systematyczny spadek liczby nowych instalacji PV montowanych w polskich domach. W 2023 r. przybyło w naszym kraju jeszcze 197 tys. mikroinstalacji PV, jednak w 2024 r. liczba nowych mikroinstalacji spadła do 126,2 tys., a w ubiegłym roku powstało w naszym kraju 92 tys. mikroinstalacji.
Z drugiej strony firmy instalacyjne, które obsługują prosumentów, rekompensują sobie mniejszy popyt na domową fotowoltaikę rosnącymi zamówieniami na domowe magazyny energii. Dane dotyczące inwestycji w prosumenckie magazyny energii nie są jednak nadal publikowane przez żadną z instytucji związanych z rynkiem energii.
Informacje na temat inwestycji w mikroinstalacje OZE (w ponad 99,9 proc. to mikroinstalacje fotowoltaiczne) publikuje natomiast na bieżąco Polskie Towarzystwo Przesyłu i Rozdziału Energii Elektrycznej (PTPiREE) – instytucja zrzeszająca krajowych operatorów sieci elektroenergetycznych.
Najnowszy raport PTPiREE obejmuje dane za pierwszy miesiąc 2026 r., który okazał się najgorszym od lat, jeśli chodzi o liczbę nowych mikroinstalacji zarejestrowanych przez spółki dystrybucyjne. W styczniu 2026 r. odnotowały one przyłączenie zaledwie 3721 mikroinstalacji o łącznej mocy 42,6 MW.
Tymczasem miesiąc wcześniej przyłączono do sieci 5176 mikroinstalacji o mocy 76,1 MW, a rok wcześniej – w styczniu 2025 r. – liczba przyłączeń mikroinstalacji była niemal dwukrotnie wyższa: wyniosła 7242 (77,1 MW).
Według danych PTPiREE na koniec stycznia 2026 r. do sieci dystrybucyjnych w Polsce przyłączonych było łącznie 1,631 mln mikroinstalacji fotowoltaicznych o łącznej mocy 13,687 GW.
Oznacza to, że udział prosumenckich mikroinstalacji PV w całkowitej mocy fotowoltaiki w Polsce wynosi obecnie około 50 proc., podczas gdy jeszcze kilka lat temu udział mikroinstalacji w zainstalowanej mocy PV w naszym kraju wynosił nawet około 80 proc.
Co po Moim Prądzie?
Dane ze stycznia 2026 r. pokazują dalszy spadek inwestycji w domową fotowoltaikę po zakończeniu we wrześniu 2025 r. ogólnopolskiego programu dotacji dla prosumentów – szóstej edycji Mojego Prądu.
Na poprawę sytuacji w tym zakresie kolejni właściciele domów zainteresowani montażem PV nie mają co liczyć. Ministerstwo Klimatu i Środowiska oraz NFOŚiGW właśnie udostępniły co prawda środki na kolejne dotacje na domową fotowoltaikę – mogą z nich skorzystać jednak tylko właściciele mikroinstalacji fotowoltaicznych, którzy zamontowali je do października 2025 r., a którzy nie zdążyli z wnioskiem o dotację w Moim Prądzie 6.0.
Kolejny ogólnopolski program dotacji dla prosumentów, który ma wystartować w tym roku, ma już nie uwzględniać dofinansowania na PV. Będzie można z niego sfinansować tylko instalację domowych magazynów energii elektrycznej i magazynów ciepła oraz falowników hybrydowych umożliwiających współpracę domowych baterii z wcześniej zamontowaną fotowoltaiką. Więcej na temat tego programu w artykule: Kiedy wystartują dotacje na domowe magazyny energii? Piłka jest po stronie EBI.
Programy dotacyjne umożliwiające pozyskanie dofinansowania na nowe inwestycje w domową fotowoltaikę są realizowane w Polsce nadal, ale już tylko na poziomie regionalnym – w poszczególnych województwach i gminach, które pozyskały na ten cel środki unijne.
Mikroinstalacji będzie więcej, bo fotowoltaika będzie obowiązkowa
W perspektywie kilku lat popyt na mikroinstalacje fotowoltaiczne powinien natomiast zwiększyć wdrażany w Polsce i innych krajach Unii Europejskiej obowiązek montażu fotowoltaiki (lub kolektorów słonecznych) na dachach nowych budynków. Ostatnio Ministerstwo Rozwoju i Technologii wyjaśniło na naszą prośbę, na jakim etapie jest wdrażanie „obowiązku fotowoltaicznego” i jakie budynki on obejmie. Więcej na ten temat w artykule: Czy nowe budynki będą musiały mieć fotowoltaikę? Ministerstwo wyjaśnia zasady EPBD.
Piotr Pająk
piotr.pajak@gramwzielone.pl
© Materiał chroniony prawem autorskim. Wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy E-Magazyny Sp. z o.o.
