Rachunki za energię będą czytelniejsze. Prezydent podpisał ustawę
Prezydent RP Karol Nawrocki podpisał 2 lipca 2026 r. ustawę z 11 czerwca 2026 r. o zmianie niektórych ustaw w celu dokonania deregulacji w zakresie energetyki (druk sejmowy nr 2578). Nowe przepisy mają uprościć rozliczenia za energię elektryczną, wprowadzić elektroniczną korespondencję jako podstawową formę kontaktu z odbiorcami oraz doprecyzować szereg regulacji dotyczących ciepłownictwa i kogeneracji.
Jednym z kluczowych elementów ustawy jest nałożenie na sprzedawców energii elektrycznej obowiązku dołączania do faktury przejrzystego podsumowania sporządzonego w języku niespecjalistycznym. Dokument taki będzie musiał zawierać łączną kwotę do zapłaty, kwotę należną za obrót energią elektryczną, kwotę za usługi dystrybucji oraz okres obowiązywania umowy. Podsumowanie nie będzie stanowiło integralnej części faktury w rozumieniu przepisów o VAT, lecz odrębny, uproszczony dokument informacyjny dla odbiorcy.
Ustawa eliminuje również niejasności wokół pojęcia bezpośrednich strat ekonomicznych – sprzedawcy energii elektrycznej i paliw gazowych będą zobowiązani wskazywać w umowach z gospodarstwami domowymi oraz mikro-, małymi i średnimi przedsiębiorstwami konkretny sposób wyliczania tych strat, a w przypadku umów na czas oznaczony z gwarancją stałej ceny – także maksymalną wysokość ewentualnych odszkodowań.
Elektronika jako domyślna forma kontaktu
Nowelizacja zmienia podstawową formę wymiany korespondencji między przedsiębiorstwami energetycznymi a odbiorcami na postać elektroniczną, z zachowaniem możliwości żądania korespondencji papierowej. Przedsiębiorstwo energetyczne będzie musiało poinformować odbiorcę o takiej możliwości już w momencie zawierania umowy. Dla obecnych klientów, którzy korespondowali dotychczas w formie papierowej, przewidziano okres przejściowy – przedsiębiorstwa energetyczne będą miały maksymalnie 6 miesięcy od wejścia w życie tego przepisu na przekazanie informacji o możliwości przejścia na komunikację elektroniczną wraz ze stosownym formularzem zgody.
Ustawa określa też twardy termin instalowania liczników – po zawarciu umowy sprzedaży lub umowy kompleksowej operator sieci będzie musiał skontaktować się z odbiorcą i zainstalować układ pomiarowo-rozliczeniowy w terminie nieprzekraczającym 21 dni.
Zmiany w ciepłownictwie i kogeneracji
Poza obszarem rozliczeń za prąd ustawa wprowadza definicję magazynu ciepła i magazynu chłodu, liberalizuje zasady rozliczeń za ciepło dostarczane bezpośrednio do przemysłu oraz upraszcza sposób ustalania zwrotu z kapitału zaangażowanego w wytwarzanie, przesyłanie i dystrybucję ciepła. Dla inwestycji w budowę, modernizację i przyłączanie instalacji OZE wytwarzających ciepło oraz instalacji zagospodarowujących ciepło odpadowe wprowadzono gwarantowany minimalny zwrot z kapitału na poziomie 7 proc. Przedsiębiorstwa ciepłownicze zyskają też możliwość uwzględniania w przychodach wartości 30 proc. darmowych uprawnień do emisji CO2 przyznawanych w ramach unijnego systemu handlu emisjami.
Ustawa określa ponadto warunki, na jakich ciepło z kotłów elektrycznych zasilanych energią z OZE może być uznawane za pochodzące z odnawialnego źródła na potrzeby statusu efektywnego systemu ciepłowniczego, zgodnie z unijną dyrektywą o efektywności energetycznej 2023/1791.
Przedłużenie usługi biletowej dla zapasów gazu
Nowela umożliwia Rządowej Agencji Rezerw Strategicznych utrzymywanie obowiązkowych zapasów gazu ziemnego w formule tzw. usługi biletowej także w roku gazowym 2026/2027. Prezydent Nawrocki, ogłaszając decyzję o podpisaniu ustawy, zaznaczył, że po raz ostatni zgadza się na przedłużenie tego mechanizmu i oczekuje od rządu odpowiednich inwestycji w tym obszarze. Ocenił jednocześnie, że dzięki nowym przepisom rachunki za energię będą bardziej przejrzyste, a same regulacje wesprą modernizację ciepłownictwa i rozwój odnawialnych źródeł energii.
– Muszę przypomnieć, że w Sejmie na rozpatrzenie czeka mój projekt ustawy, który realnie zmniejszy ceny energii – Prąd minus 33 procent. Ten projekt zakłada trwałe obniżenie rachunków za prąd dla odbiorców indywidualnych – wskazał w stanowisku Prezydent RP.
Kiedy przepisy wejdą w życie?
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. Wyjątkiem są przepisy dotyczące elektronicznej formy korespondencji (art. 1 pkt 2 i 4 oraz art. 10), które zaczną obowiązywać od 30 czerwca 2027 r. Dłuższe, 18-miesięczne vacatio legis przewidziano dla mechanizmu gwarantowanego 7-proc. zwrotu z kapitału zaangażowanego w inwestycje ciepłownicze OZE oraz dla sposobu ustalania stopy wolnej od ryzyka stosowanej w taryfach. Przepisy dotyczące uwzględniania w taryfach 30 proc. darmowych uprawnień do emisji wchodzą w życie na zasadach ogólnych. Regulacje dotyczące przedłużenia usługi biletowej oraz bonu ciepłowniczego zaczną obowiązywać już dzień po ogłoszeniu ustawy.
Deregulacja a transformacja energetyczna
Uproszczenie rozliczeń za energię i wprowadzenie czytelnych podsumowań na fakturach to element szerszego trendu zwiększania przejrzystości rynku energii wobec odbiorców indywidualnych, którzy od lat wskazują na nieczytelność faktur jako jedną z głównych barier w świadomym zarządzaniu zużyciem energii. Równolegle wprowadzone mechanizmy wsparcia dla ciepła z odnawialnych źródeł, w tym kotłów elektrycznych zasilanych zieloną energią, oraz gwarantowany zwrot z kapitału dla inwestycji w magazynowanie ciepła i zagospodarowanie ciepła odpadowego, mają bezpośrednie przełożenie na tempo modernizacji polskiego ciepłownictwa systemowego, które pozostaje jednym z najbardziej wymagających obszarów krajowej transformacji energetycznej ze względu na wciąż wysoki udział węgla w produkcji ciepła sieciowego.
Patrycja Rapacka, redaktor Gramwzielone.pl
patrycja.rapacka@gramwzielone.pl
© Materiał chroniony prawem autorskim. Wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy E-Magazyny Sp. z o.o.
