Zdalny odbiór instalacji fotowoltaicznej i pompy ciepła. Tak będzie wyglądać w Kalifornii
Kalifornijski parlament zakończył prace nad ustawą, która zobowiąże samorządy do oferowania zdalnych inspekcji budowlanych przy montażu paneli fotowoltaicznych, magazynów energii i pomp ciepła. Projekt trafił już na biurko gubernatora Gavina Newsoma. Jeśli go podpisze, Kalifornia stanie się pierwszym stanem USA gwarantującym mieszkańcom prawo do zdalnego odbioru domowych instalacji OZE.
AB 1738 nakłada na miasta i hrabstwa obowiązek udostępnienia właścicielom domów jednorodzinnych i bliźniaków opcji tzw. zdalnej inspekcji technicznej (ang. remote virtual inspection, RVI), przeprowadzanej za pośrednictwem wideokonferencji lub nagranych zdjęć i filmów, zamiast fizycznej wizyty inspektora. Obowiązek ten obejmie:
- pompy ciepła do podgrzewania wody użytkowej wraz z niezbędnymi pracami elektrycznymi,
- pompy ciepła w systemach HVAC (ogrzewanie, wentylacja, klimatyzacja) – w tym zakresie decyzję pozostawiono inspektorowi,
- wymianę pokryć dachowych,
- instalacje fotowoltaiczne o mocy znamionowej prądu przemiennego (AC) nieprzekraczającej 15 kW oraz magazyny energii,
- czujniki dymu i tlenku węgla.
Dla systemów pomp ciepła ustawa wprowadza istotne zastrzeżenie. Samorząd nie będzie zobowiązany do dopuszczenia zdalnej inspekcji nowych lub modernizowanych głównych przyłączy elektrycznych. Ten element instalacji nadal będzie zwykle wymagał wizyty stacjonarnej inspektora.
Z pierwotnej wersji projektu – w toku prac senackich – usunięto obowiązkowe zdalne odbiory dla przydomowych lokali mieszkalnych, drobnych prac elektrycznych i hydraulicznych niezwiązanych z pompami ciepła oraz zabezpieczeń przeciwpożarowych budynków.
Wprowadzono też wymóg pisemnej zgody właściciela nieruchomości na wniosek wykonawcy o zdalną inspekcję, chyba że to sam samorząd wymaga takiej formy kontroli.
– Zdalne inspekcje oszczędzają czas zarówno właścicielowi domu, jak i urzędnikowi budowlanemu. Oszczędzamy pieniądze mieszkańca, który nie musi czekać na inspektora, a jednocześnie pozwalamy inspektorom szybciej zajmować się bardziej złożonymi projektami – powiedział Juan Carrillo.
Wielogodzinne oczekiwanie na kilkunastominutową kontrolę
Dane przywołane w analizach legislacyjnych, opracowane przez organizację SPUR (San Francisco Bay Area Planning and Urban Research Association), wskazują, że w Kalifornii przeprowadza się rocznie od 110 tys. do 200 tys. inspekcji budynków jednorodzinnych. Z wywiadów SPUR z wykonawcami wynika, że czas oczekiwania na inspektora sięga nawet 6 godzin, podczas gdy sama kontrola trwa ok. 15 minut. Ten czas przekłada się na dodatkowy koszt od 600 do 1000 dol. (ok. 2,4–4 tys. zł) doliczany do rachunku za pojedynczą instalację fotowoltaiczną, magazyn energii lub pompę ciepła.
Portal PV Magazine ocenia, że upowszechnienie zdalnych inspekcji w całym stanie może przynieść mieszkańcom Kalifornii ponad 500 mln dolarów (ok. 2 mld zł) oszczędności w ciągu trzech lat.
W Los Angeles nawet 40 proc. odbiorów już zdalnie
Zdalne inspekcje nie są w Kalifornii nowością – to praktyka, która upowszechniła się podczas pandemii COVID-19. Obecnie z pewną formą RVI korzysta około 19 spośród 540 jednostek samorządowych w stanie, m.in. Sacramento, San Diego, Berkeley, Santa Barbara, Santa Rosa, Placer County, gmina Paradise oraz hrabstwo Los Angeles.
Nick Josefowitz, prezes organizacji Permit Power, wskazał na samorządy, które już testują to rozwiązanie.
– Niektóre z najbardziej innowacyjnych samorządów w Kalifornii – od hrabstwa Placer i miasteczka Paradise, po miasto Sacramento i hrabstwo Los Angeles – już oferują zdalne inspekcje domowych instalacji fotowoltaicznych i magazynów energii – ocenił Josefowitz, dodając, że celem ustawy jest ujednolicenie dostępu do tego rozwiązania w całym stanie.
Według danych przywołanych zarówno w analizie senackiej, jak i przez PV Magazine, w hrabstwie Los Angeles – najludniejszym w Kalifornii – zdalnie przeprowadza się już 20–40 proc. wszystkich inspekcji, najczęściej dotyczących instalacji fotowoltaicznych z magazynami energii, podgrzewaczy wody oraz drobnych prac hydraulicznych.
Po wdrożeniu RVI niektóre jednostki raportują możliwość przeprowadzania nawet o 50 proc. więcej inspekcji dziennie niż wcześniej – choć to deklaracja pochodząca ze stanowiska sponsorów projektu, której nie da się jednoznacznie zweryfikować pod względem metodologii wyliczeń.
Harmonogram wdrożenia
Ustawę AB 1738, autorstwa deputowanego Juana Carrillo (D-Palmdale), przewodniczącego Komisji ds. Samorządu Lokalnego Zgromadzenia, Zgromadzenie Stanowe przyjęło pierwotnie 22 maja 2026 r. stosunkiem głosów 62:0. Senat wprowadził do projektu poprawki i poparł go 30 czerwca 2026 r. w głosowaniu 29:6 (przy pięciu głosach wstrzymujących się).
Zgromadzenie zatwierdziło poprawki Senatu 24 sierpnia 2026 r. stosunkiem głosów 68:0, co otworzyło drogę do przekazania ustawy gubernatorowi.
28 sierpnia 2026 r. projekt formalnie trafił na biurko Gavina Newsoma, który ma czas do 30 września 2026 r. na jego podpisanie lub zawetowanie.
Ustawa różnicuje terminy wejścia w życie obowiązku w zależności od wielkości samorządu:
- jednostki liczące ponad 50 tys. mieszkańców będą musiały wdrożyć zdalne inspekcje do 1 stycznia 2028 r.,
- mniejsze jednostki – do 1 lipca 2028 r.
Z obowiązku całkowicie wyłączono miasta liczące mniej niż 5 tys. mieszkańców oraz hrabstwa poniżej 150 tys. mieszkańców (wraz z miastami leżącymi w ich granicach).
Ustawa zastrzega też, że koszt i czas realizacji zdalnej inspekcji nie mogą być wyższe niż w przypadku wizyty stacjonarnej, a inspektor zachowuje prawo do przerwania kontroli zdalnej i zażądania wizyty na miejscu, jeśli nie jest w stanie potwierdzić zgodności prac z przepisami.
Colleen Corrigan, menedżerka ds. polityki zrównoważonego rozwoju i odporności klimatycznej w SPUR, powiązała ustawę bezpośrednio z celami klimatycznymi stanu.
– W Kalifornii mamy dylemat dotyczący istniejącego budownictwa. Aby zrealizować nasze ambitne cele klimatyczne i związane z odpornością na pożary, musimy wymienić tysiące dachów na terenach wysokiego ryzyka pożarowego i zainstalować pompy ciepła. Pozwolenia i inspekcje po cichu zwiększają czas i koszt każdego projektu – oceniła Corrigan.
Poparcie szerokiej koalicji, sprzeciw samorządów i związków zawodowych
Za ustawą opowiedziała się szeroka koalicja organizacji związanych z sektorem czystej energii i budownictwa, w tym Advanced Energy United, California Center for Sustainable Energy, Natural Resources Defense Council (NRDC), Habitat for Humanity California, U.S. Green Building Council oraz California Apartment Association, a także szereg samorządowców, m.in. burmistrz Oakland Barbara Lee.
Przeciwko ustawie opowiedziały się m.in. Kalifornijskie Stowarzyszenie Urzędników Budowlanych (California Building Officials), Liga Miast Kalifornijskich (League of California Cities), związki zawodowe elektryków i hydraulików oraz część samorządów, w tym Beverly Hills, które argumentowało, że jednolity, ogólnostanowy mandat nie uwzględnia lokalnych realiów geograficznych, kadrowych i technologicznych.
Patrycja Rapacka
patrycja.rapacka@gramwzielone.pl
© Materiał chroniony prawem autorskim. Wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy E-Magazyny Sp. z o.o.
