Rachunki za energię znów w górę. Wielka Brytania odczuje skutki wzrostu cen gazu
Brytyjski regulator rynku energii Ofgem ogłosił podwyżkę limitu cen energii (ang. Energy Price Cap) na okres od 1 października do 31 grudnia 2026 r. Za wzrost odpowiadają przede wszystkim ceny gazu, będące pod presją konfliktów na Bliskim Wschodzie.
Według wyliczeń operatora dla Brytyjczyków oznacza to wzrost kosztów energii o 4 proc. dla standardowego gospodarstwa domowego, korzystającego z gazu i energii elektrycznej oraz opłacającego rachunki poprzez automatyczne polecenie zapłaty (Direct Debit).
Czym jest price cap w Wielkiej Brytanii?
Energy price cap to brytyjski instrument stanowiący pułap cenowy ograniczający maksymalną stawkę, jaką dostawcy energii mogą naliczać za jednostkę energii (tzw. unit rate, wyrażoną w kWh) oraz opłatę stałą (ang. standing charge), pobieraną codziennie niezależnie od faktycznego zużycia. Jak podkreśla Ofgem, pułap nie ogranicza jednak całkowitej wysokości rachunku – im więcej energii zużyje odbiorca, tym wyższy będzie jego finalny rachunek.
Zarówno poziom pułapu, jak i wysokość opłaty stałej mogą się różnić w zależności od miejsca zamieszkania, sposobu płatności (polecenie zapłaty, standardowy kredyt lub licznik przedpłatowy), rodzaju paliwa (gaz lub prąd) oraz typu licznika.
Mechanizm chroni wyłącznie odbiorców korzystających z tzw. standardowych taryf zmiennych (ang. standard variable tariffs), których stawka jednostkowa może rosnąć lub spadać w zależności od sytuacji na rynku energii. Nie obejmuje natomiast osób związanych umową na stałą taryfę, klientów biznesowych ani odbiorców korzystających z sieci ciepłowniczych lub ogrzewania olejowego.
Przy wyliczaniu poziomu pułapu regulator uwzględnia m.in. koszty zakupu energii na rynku hurtowym, koszty budowy i modernizacji infrastruktury przesyłowej, koszty wsparcia rządowych programów socjalnych i środowiskowych (np. Warm Homes Discount), bieżące koszty operacyjne dostawców, zysk operacyjny przed odsetkami i podatkiem (EBIT), a także tzw. headroom, czyli bufor na niepewne koszty i ryzyka, oraz podatek VAT w wysokości 5 proc. na gaz.
Ofgem aktualizuje poziom pułapu cenowego co trzy miesiące, publikując każdorazowo szczegółowe podsumowanie zmian kosztów wpływających na jego wysokość.
Nowe stawki energii od października
W okresie od 1 października do 31 grudnia 2026 r. odbiorcy objęci brytyjskim limitem cen energii (price cap) i korzystający z taryf zmiennych zapłacą średnio następujące stawki:
Energia elektryczna
- 26,32 pensa/kWh (ok. 1,32 zł/kWh)
- Opłata stała: 54,83 pensa dziennie (ok. 2,75 zł)
Gaz ziemny
- 7,97 pensa/kWh (ok. 0,40 zł/kWh)
- Opłata stała: 29,68 pensa dziennie (ok. 1,49 zł)
Podane stawki dotyczą średnich wartości dla Anglii, Szkocji i Walii. Faktyczne koszty zależą od regionu, poziomu zużycia energii oraz rodzaju licznika.
Rząd znosi VAT z rachunków na energię. Tylko tymczasowo
Jednocześnie brytyjski rząd zdecydował o czasowym zniesieniu VAT na energię elektryczną, co częściowo ograniczy wzrost rachunków, szczególnie w przypadku odbiorców zużywających więcej energii elektrycznej niż gazu. Stawka VAT dla gazu pozostanie natomiast na dotychczasowym poziomie 5 proc.
VAT zniknie z rachunków za energię dostarczoną w okresie od 1 października 2026 r. do 31 marca 2027 r. Ulga obejmuje tylko odbiorców objętych price cap-em. Rozwiązanie dotyczy odbiorców korzystających z taryf domyślnych, którzy rozliczają energię za pomocą automatycznego polecenia zapłaty, standardowych rozliczeń po otrzymaniu rachunku, liczników przedpłatowych czy taryfy Economy 7.
Zmiany nie dotyczą klientów posiadających umowy ze stałą ceną energii (ang. fixed tariff).
Regulator zaznacza jednak, że konsumenci mogą nie zobaczyć pełnego efektu obniżki podatkowej w rachunkach ze względu na jednoczesny wzrost hurtowych cen gazu.
Konflikt na Bliskim Wschodzie wpływa na ceny energii
Według Ofgem głównym czynnikiem stojącym za podwyżką limitu cen pozostają wyższe hurtowe ceny gazu ziemnego.
Regulator wskazuje, że wpływ na rynek nadal mają wydarzenia geopolityczne na Bliskim Wschodzie, które zwiększają niepewność dotyczącą globalnych dostaw surowców energetycznych.
Mimo podwyżki ceny pozostają jednak znacznie niższe niż w szczytowym okresie kryzysu energetycznego w 2022 r., kiedy brytyjski rząd wprowadził nadzwyczajne mechanizmy ochronne ograniczające wysokość rachunków gospodarstw domowych.
Coraz większa rola taryf dynamicznych
Ofgem zwraca jednocześnie uwagę, że część odbiorców może ograniczyć koszty energii poprzez zmianę taryfy lub dostawcy. Coraz popularniejsze stają się taryfy dynamiczne.
Na rynku pojawia się coraz więcej ofert wykorzystujących inteligentne liczniki, które umożliwiają korzystanie z niższych cen energii w określonych godzinach, w tym w weekendy. Rozwiązania te są szczególnie atrakcyjne dla właścicieli samochodów elektrycznych, pomp ciepła oraz innych technologii niskoemisyjnych.
Podobny trend obserwowany jest w Polsce. Liczba gospodarstw domowych korzystających z umów z ceną dynamiczną na energię elektryczną wzrosła ze 135 na koniec 2024 r. do 4836 na koniec 2025 r., co oznacza wzrost o blisko 3500 proc. rok do roku. Mimo tak dynamicznego przyrostu, udział tego typu umów w całym segmencie gospodarstw domowych wciąż nie przekracza 0,03 proc.
Patrycja Rapacka
patrycja.rapacka@gramwzielone.pl
© Materiał chroniony prawem autorskim. Wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy E-Magazyny Sp. z o.o.
