Za dużo słońca na rynku? Wielka farma fotowoltaiczna w cieniu niewypłacalności

Jeden z symboli iberyjskiej transformacji energetycznej znalazł się w poważnych opałach finansowych. Spółka Welink Energy Portugal 2 UK Limited, będąca właścicielem gigantycznej farmy fotowoltaicznej Solara4 w regionie Algarve, złożyła wniosek o upadłość. Co doprowadziło do załamania projektu, który jeszcze niedawno dzierżył miano największej elektrowni PV w Portugalii?

Informacja o problemach właściciela największej działającej elektrowni słonecznej Portugalii pojawiła się w sierpniu w raporcie przygotowanym przez międzynarodową sieć audytorsko-doradczą BDO. Z dokumentu wynika, że projekt mierzył się jednocześnie z problemami operacyjnymi i niekorzystnymi zmianami na rynku energii, co negatywnie wpłynęło na jego wyniki oraz zdolność do generowania przepływów pieniężnych.

Instalacja działająca od 2021 r. miała być rozwijana w kierunku dużego projektu hybrydowego, łączącego fotowoltaikę, energetykę wiatrową i magazynowanie energii. Te plany zostały na razie jednak wstrzymane.

REKLAMA

REKLAMA

Sama niewypłacalność brytyjskiej spółki nie oznacza jednak automatycznego wyłączenia elektrowni. Instalacja nadal funkcjonuje, a celem obecnego postępowania jest uporządkowanie sytuacji finansowej oraz znalezienie nowego inwestora.

Pionierski projekt i wielkie nadzieje

Uruchomiona w 2021 r. w gminie Alcoutim farma fotowoltaiczna Solara4 (219 MWp) zajmuje obszar ponad 320 ha. Zainstalowano na niej ponad 660 tys. paneli PV, a jej roczna produkcja energii miała odpowiadać zapotrzebowaniu około 200 tys. gospodarstw domowych. W momencie oddania do użytku obiekt stanowił kamień milowy dla portugalskiego sektora OZE. Była to wówczas największa pojedyncza instalacja słoneczna w kraju. Z czasem łączną mocą przewyższył ją jedynie połączony kompleks Neoen w Rio Maior i Torre Bela (204 MWp + 68 MWp).

Zerowe ceny, spore niedoszacowanie i pożary

Na niewypłacalność brytyjskiej spółki złożył się splot kilku negatywnych czynników operacyjnych i rynkowych.

Produkcja niższa od prognoz i ujemne ceny energii

Jednym z problemów wskazanych w raporcie BDO była produkcja energii, która miała pozostawać poniżej pierwotnych założeń.

Solara4 była promowana jako największa w Europie komercyjna farma słoneczna działająca całkowicie bez rządowych subsydiów. W warunkach spadku cen energii na rynku brak państwowego wsparcia okazał się zabójczy dla rentowności tej inwestycji.

Gwałtowny przyrost mocy w fotowoltaice na Półwyspie Iberyjskim doprowadził do sytuacji, w której w godzinach szczytowej generacji słonecznej rynkowe ceny energii spadały do zera lub przybierały wartości ujemne. Projekt pozbawiony sztywnych taryf gwarantowanych zaczął cierpieć na drastyczny spadek przychodów.

Połączenie mniejszej produkcji energii ze spadkiem cen sprzedaży oznaczało, że przychody projektu okazały się niższe od oczekiwanych. To właśnie te czynniki BDO wskazało jako jedne z najważniejszych przyczyn problemów z generowaniem przepływów pieniężnych.

Problemy techniczne i spór z wykonawcą

Trudności finansowe nie były jedynymi problemami farmy fotowoltaicznej Solara4. Według informacji portugalskich mediów działalność elektrowni była wcześniej utrudniana przez pożary oraz inne problemy techniczne.

Właściciel obiektu uwikłał się także w spór z głównym wykonawcą inwestycji (EPC), chińską firmą China Triumph International Engineering (CTIEC). Wykonawca domaga się roszczeń finansowych opiewających na kwotę około 143 mln euro.

REKLAMA

REKLAMA

Zablokowana hybrydyzacja i fiasko planów naprawczych

Ratunkiem dla rentowności projektu miała być jego rozbudowa do formy hybrydowej. Inwestycja miała obejmować dodatkową fotowoltaikę o mocy 50 MW, farmę wiatrową o mocy 264 MW oraz magazyn energii o mocy 100 MW. Po realizacji wszystkich elementów łączna moc kompleksu miała przekroczyć 600 MW. Inwestycja szacowana na 400 mln euro miała pozwolić na magazynowanie energii w ciągu dnia i jej sprzedaż w droższych godzinach wieczornych. Welink wyliczał wówczas, że rozbudowany projekt mógłby produkować około 1,1 TWh energii elektrycznej rocznie.

Plany te zderzyły się jednak ze ścianą regulacyjną. Portugalska Agencja Środowiska (APA) wydała negatywną opinię środowiskową dla pierwotnego projektu hybrydyzacji ze względu na ochronę lokalnego ekosystemu. Mimo że Welink zredukował liczbę planowanych wiatraków o połowę i złożył poprawiony wniosek, przeciągające się procedury uniemożliwiły szybkie poprawienie wyników finansowych.

Co czeka farmę Solara4?

Postępowanie upadłościowe oznacza, że przyszłość projektu będzie zależała od znalezienia nowego inwestora. Z raportu BDO wynika, że jednym z kolejnych kroków ma być poprawa wydajności elektrowni i przygotowanie jej do sprzedaży.

Zarządzanie farmą fotowoltaiczną zostało przekazane z Welink Investments firmie Exus. Wraz z Enertis ma ona ocenić, jakie działania i inwestycje są potrzebne, aby zwiększyć produkcję energii z istniejącej instalacji.

Istotnym elementem postępowania są także zobowiązania finansowe. Wśród głównych wierzycieli wymieniane są banki finansujące inwestycję (m.in. Investec oraz Kommunalcredit Austria), wobec których zobowiązania sięgają około 64 mln euro.

Sama elektrownia technicznie pozostaje sprawna i nadal dostarcza prąd do sieci. Zarządcy masy upadłościowej koncentrują się obecnie na znalezieniu nowego inwestora, który przejmie aktywa, dokończy proces środowiskowy dla magazynów energii i zoptymalizuje funkcjonowanie obiektu.

Duża fotowoltaika potrzebuje większej elastyczności systemu

Przypadek Solara4 pokazuje jedno z wyzwań, z którymi coraz częściej mierzą się właściciele dużych elektrowni fotowoltaicznych działających na rynkach o szybko rosnącym udziale energii słonecznej.

Duża koncentracja produkcji PV powoduje, że największa ilość energii trafia na rynek w tych samych godzinach. W sytuacji ograniczonego zapotrzebowania oraz niewystarczającej liczby magazynów energii może to prowadzić do silnego spadku cen energii w okresach najwyższej generacji.

W przypadku Solara4 dodatkowym problemem było to, że produkcja energii pozostawała poniżej pierwotnych prognoz. Ostatecznie połączenie słabszych wyników technicznych, presji cenowej na rynku oraz problemów operacyjnych doprowadziło do sytuacji, w której właściciel elektrowni fotowoltaicznej znalazł się w postępowaniu restrukturyzacyjnym.

Dalsze losy instalacji mogą zależeć od znalezienia nowego inwestora oraz możliwości rozbudowy projektu o dodatkowe źródła wytwarzania i magazyny energii.

Magazyny energii ratunkiem dla farm fotowoltaicznych

Niskie ceny energii przypadające na okresy największej aktywności elektrowni fotowoltaicznych zwiększają potrzebę wprowadzania do sieci energii z PV na godziny charakteryzujące się większym zapotrzebowaniem w systemie energetycznym, czego konsekwencją są też wyższe stawki za energię. Z tego względu coraz więcej elektrowni fotowoltaicznych jest wyposażanych w magazyny energii. Więcej na ten temat pisaliśmy w artykule: Coraz więcej farm fotowoltaicznych ma magazyny energii. Ile kosztuje energia z projektów PV+BESS?