Nowy etap dla magazynów energii w Polsce. Pierwsza instalacja zapewni usługi systemowe
Po raz pierwszy magazyn energii zakończył proces kwalifikacji prowadzony przez PSE oraz rozpoczął świadczenie usług systemowych na rzecz systemu elektroenergetycznego. Mowa o magazynie energii Nowe Czarnowo I, należącym do Energix Polska i optymalizowanym przez Axpo.
Polskie Sieci Elektroenergetyczne (PSE) po raz pierwszy potwierdziły rozpoczęcie świadczenia usług bilansujących przez magazyn energii na rzecz krajowego operatora systemu przesyłowego. Magazyn energii Nowe Czarnowo I powstał w pobliżu stacji elektroenergetycznej Krajnik oraz farm wiatrowych i słonecznych Energix, znajdujących się w województwie zachodniopomorskim. Instalacja ma moc 24 MW i pojemność 56 MWh.
Axpo odpowiada nie tylko za optymalizację pracy magazynu energii (m.in. przygotowanie i egzekwowanie grafiku jego pracy, integrację z rynkiem hurtowym czy obsługę kontraktów mocowych), ale również za świadczenie usług systemowych (stabilizowanie sieci elektrycznej i jej bilansowanie).
To nie jedyny wspólny projekt Axpo i Energix. Równolegle rozpoczęto proces kwalifikacji magazynu energii Nowe Czarnowo II, o zbliżonej mocy (25 MW), ale wyraźnie większej pojemności (71 MWh).
Usługi systemowe – co to?
Usługi systemowe można sprowadzić do pojęcia stabilizowania sieci elektroenergetycznej oraz bilansowania, jednak kryje się za tym szereg zadań.
Pierwszym z nich jest regulacja częstotliwości (FCR), czyli automatyczna, natychmiastowa reakcja magazynu na najmniejsze odchylenia częstotliwości od wartości referencyjnej 50 Hz. Magazyny energii, dzięki błyskawicznemu czasowi odpowiedzi (liczonym w sekundach), są w stanie znacznie szybciej stabilizować częstotliwość niż tradycyjne jednostki wytwórcze, które potrzebują czasu na zmianę swoich parametrów pracy.
Kolejnym elementem jest odtwarzanie rezerw częstotliwości (aFRR i mFRR). Magazyn automatycznie lub na polecenie operatora zwiększa bądź zmniejsza moc oddawaną do sieci, aby przywrócić częstotliwość do stanu równowagi po wystąpieniu zakłócenia, np. awarii dużej jednostki wytwórczej. Równie istotna jest regulacja napięcia. Magazyn energii może dostarczać lub pobierać moc bierną w danym punkcie sieci, wspierając utrzymanie napięcia w bezpiecznych granicach, co jest szczególnie ważne w rejonach o dużym nasyceniu instalacjami OZE, jak farmy wiatrowe i solarne w sąsiedztwie Nowego Czarnowa.
Magazyn energii pełni również funkcję rezerwy interwencyjnej. Gdy nastąpi awaria innej jednostki wytwórczej, magazyn jest w stanie w bardzo krótkim czasie uzupełnić brakującą moc w systemie, zanim uruchomione zostaną wolniej reagujące źródła.
Do tego dochodzi zdolność do redukcji lokalnych przeciążeń sieciowych. Poprzez odpowiednie sterowanie ładowaniem i rozładowaniem magazyn może odciążać newralgiczne elementy infrastruktury, ograniczając ryzyko przeciążeń linii czy transformatorów bez konieczności ich rozbudowy.
Polska transformacja pod znakiem magazynów energii
Polskie inwestycje dotyczące zielonej energii przyhamowały w pierwszym półroczu 2026 r. w porównaniu do analogicznego okresu w 2025 r. Jednocześnie wzrosło zainteresowanie właśnie magazynami energii – projektami typu stand alone, niewspółpracującymi bezpośrednio przy źródle OZE, ale także magazynami stawianymi przy farmach PV.
W ostatnim czasie zmieniło się również podejście banków do magazynów energii – przestały być one traktowane jako eksperyment, a stały się inwestycjami, dla których deweloperzy są w stanie wykazać bankowalność, czyli zdolność do uzyskania finansowania.
Wartość ujawnionego finansowania dłużnego dla magazynów energii w Europie wzrosła w 2025 r. z 1,4 mld euro (ok. 6,1 mld zł) do 6,1 mld euro (ok. 26,4 mld zł), a w pierwszym kwartale 2026 r. finansowanie wyniosło 3,1 mld euro (ok. 13,4 mld zł). Do tego trendu dołącza Polska. W czerwcu 2026 r. Siemens Bank i Erste Group Bank podpisały umowę project finance o wartości ok. 270 mln zł na budowę wielkoskalowego, samodzielnego magazynu energii.
Tym samym banki przestały traktować wielkoskalowe magazyny energii jako niepewną inwestycję, a zaczęły postrzegać je jako ważne aktywo infrastrukturalne, podobnie jak farmy wiatrowe czy solarne. Redakcja Gramwzielone.pl opisała niuanse tej sprawy w artykule pod tytułem: Banki coraz chętniej finansują magazyny energii. Polska wśród aktywnych rynków.
Marcin Karwowski
marcin.karwowski@gramwzielone.pl
© Materiał chroniony prawem autorskim. Wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy E-Magazyny Sp. z o.o.
