Ile kosztuje ogrzewanie starego, nieocieplonego budynku? Dane z Dolnego Śląska

W debacie o transformacji energetycznej często pojawia się pytanie, czy pompy ciepła sprawdzają się wyłącznie w nowych, dobrze ocieplonych budynkach. Przykłady z Dolnego Śląska pokazują, że technologia ta może funkcjonować również w obiektach liczących ponad 100 lat, wykonanych z cegły i bez dodatkowego ocieplenia ścian zewnętrznych.

Dwa budynki z okolic Środy Śląskiej w woj. dolnośląskim – placówka opiekuńczo-wychowawcza oraz zmodernizowany obiekt hotelowo-biurowy – pokazują, jak zmiana źródła ciepła wpłynęła na koszty eksploatacyjne i zużycie energii.

Od 140 ton węgla rocznie do pomp ciepła

W placówce opiekuńczo-wychowawczej w Środzie Śląskiej w 2022 r. przeprowadzono modernizację systemu grzewczego. W budynku o czterech kondygnacjach i powierzchni ok. 1800 m2 dotychczasowe kotły na paliwo stałe zastąpiono układem pięciu powietrznych pomp ciepła pracujących w dwóch kaskadach.

REKLAMA

Ze względu na zabytkowy charakter obiektu urządzenia zostały zamontowane wewnątrz budynku, a powietrze do ich pracy doprowadzane jest kanałami zewnętrznymi. Takie rozwiązanie zostało zaakceptowane przez konserwatora zabytków.

Według danych przedstawionych przez firmę Green Energy, odpowiedzialną za realizację inwestycji, wcześniejszy system zużywał ok. 140 ton węgla rocznie. Przy cenie 2 tys. zł za tonę oznaczało to wydatek rzędu 280 tys. zł rocznie na samo paliwo. Po doliczeniu kosztów obsługi całkowite wydatki związane z ogrzewaniem sięgały około 320 tys. zł rocznie.

Po wymianie źródła ciepła roczne zużycie energii na potrzeby centralnego ogrzewania i przygotowania ciepłej wody użytkowej wynosi około 35 tys. kWh. Koszty ogrzewania spadły do poziomu 35-40 tys. zł rocznie.

– Roczne koszty ogrzewania zmniejszyły się ośmiokrotnie i obecnie mieszczą się w przedziale 35-40 tys. zł zamiast około 320 tys. zł – wylicza Przemysław Babiński, właściciel firmy Green Energy.

Według przedstawionych szacunków, w perspektywie pięciu lat funkcjonowania nowego systemu oszczędności mogą wynieść około 1,4 mln zł. W przypadku obiektów publicznych oznacza to możliwość przeznaczenia większych środków na inne zadania realizowane przez samorząd lub instytucję.

Hotel i biura w dawnym folwarku

Drugi przykład znajduje się w Komornikach koło Środy Śląskiej. Budynek powstał około 1880 r. jako obiekt gospodarczy. Podczas kompleksowej modernizacji przeprowadzonej w 2016 r. zmieniono jego funkcję i wyposażono go w systemy wykorzystujące odnawialne źródła energii.

REKLAMA

Obecnie obiekt o powierzchni około 900 m2 pełni funkcję hotelową i biurową. Oprócz pomp ciepła zastosowano instalację fotowoltaiczną oraz system solarny.

Charakterystyczne jest to, że ściany zewnętrzne nie zostały dodatkowo ocieplone. Zachowano oryginalną konstrukcję z cegły o grubości około 70 cm, natomiast izolację wykonano jedynie w obrębie dachu przy użyciu wełny mineralnej.

W części biurowej o powierzchni 140 m2 zastosowano powietrzną pompę ciepła Stiebel Eltron HPA-O 10 Premium, współpracującą z rekuperacją i systemem buforowo-solarnym. Jak podaje inwestor, przez 10 lat eksploatacji całkowite zużycie energii elektrycznej przez urządzenia obsługujące biuro, salon i magazyn wyniosło około 35 tys. kWh, co daje średnio 3,5 tys. kWh rocznie.

Około 16 tys. zł rocznie za ogrzewanie 900 m2

Część hotelowa obejmuje obecnie 21 pokoi wyposażonych w ogrzewanie podłogowe oraz grzejniki łazienkowe. System grzewczy opiera się na jednostce wentylacyjno-grzewczej typu „4 w 1”, współpracującej z zasobnikiem ciepłej wody użytkowej o pojemności 1,5 tys. litrów oraz kaskadą dwóch powietrznych pomp ciepła Stiebel Eltron HPA-O 10 Premium.

Dane z okresu od listopada 2024 r. do kwietnia 2026 r. wskazują, że urządzenia odpowiedzialne za ogrzewanie i przygotowanie ciepłej wody użytkowej pobrały z sieci około 37 tys. kWh energii elektrycznej. Średnie miesięczne zużycie wyniosło około 2 tys. kWh, przy czym około jedna trzecia energii została przeznaczona na przygotowanie ciepłej wody.

Jak podaje właściciel obiektu, roczne rachunki za energię wykorzystywaną na potrzeby ogrzewania wynoszą obecnie około 16 tys. zł.

Znaczenie dla budynków publicznych i mniejszych miejscowości

Przypadki ze Środy Śląskiej wpisują się w szerszą dyskusję dotyczącą kosztów utrzymania budynków publicznych oraz wyzwań, przed którymi stoją mniejsze samorządy. W warunkach depopulacji i ograniczonych dochodów budżetowych koszty energii stają się jednym z istotnych elementów wpływających na możliwości finansowania innych usług publicznych.

Przedstawione realizacje pokazują również, że pompy ciepła mogą być stosowane nie tylko w nowych, energooszczędnych budynkach, lecz także w obiektach historycznych i wzniesionych w tradycyjnej technologii murowanej. Kluczowe znaczenie mają jednak właściwy projekt instalacji, analiza charakterystyki budynku oraz dobór urządzeń do rzeczywistego zapotrzebowania na ciepło.