Niższy VAT na pompy ciepła – ale tylko zgodne z rozporządzeniem F-gazowym
Francja obniżyła stawkę VAT na pompy ciepła typu powietrze-powietrze przeznaczone do stałej instalacji w budynkach mieszkalnych. Aby skorzystać z niższej stawki podatku, konieczne jest jednak spełnienie kilku dodatkowych kryteriów.
Obniżenie podatku VAT do 5,5 proc., które wprowadził rząd Francji, dotyczy wyłącznie dwukierunkowych, stacjonarnych pomp ciepła powietrze-powietrze, zasilanych elektrycznie i wykorzystujących cykl sprężania pary, montowanych na stałe w budynku.
Podstawa prawna
Podstawą zmian jest rozporządzenie ministra finansów i budżetu z 13 lipca 2026 r., opublikowane 17 lipca w Dzienniku Urzędowym Republiki Francuskiej, które weszło w życie dzień po publikacji. Rozporządzenie realizuje zapisy art. 92 francuskiej ustawy budżetowej nr 2026-103 z 19 lutego 2026 r., który wprowadził do kodeksu podatkowego (art. 278-0 bis A) zasadę, że pompy ciepła powietrze-powietrze spełniające kryteria efektywności środowiskowej i trwałości w cyklu życia produktu podlegają obniżonej stawce VAT. Doprecyzowanie tych kryteriów, zgodnie z upoważnieniem ustawowym, było zadaniem właśnie tego rozporządzenia.
Wymogi klasy energetycznej zależne od mocy urządzenia
Przepisy różnicują wymagania w zależności od mocy termicznej nominalnej pompy ciepła:
- Urządzenia o mocy do 12 kW muszą mieć klasę efektywności energetycznej, określaną na podstawie unijnego rozporządzenia delegowanego (UE) nr 626/2011, na poziomie co najmniej A++ dla systemów mono-split (jedna jednostka zewnętrzna i jedna wewnętrzna) oraz co najmniej A+ dla systemów multi-split (jedna jednostka zewnętrzna i kilka wewnętrznych). Wymóg dotyczy jednocześnie wskaźnika SCOP (sezonowy współczynnik efektywności grzewczej) i SEER (sezonowy współczynnik efektywności chłodniczej).
- Urządzenia o mocy powyżej 12 kW muszą osiągać sezonową efektywność energetyczną, określaną na podstawie unijnego rozporządzenia (UE) 2016/2281, na poziomie co najmniej 145 proc. w ogrzewaniu i 250 proc. w chłodzeniu – w przypadku pomp ciepła montowanych na dachu. Dla instalacji dachowych integrujących funkcje ogrzewania, chłodzenia, wentylacji, nocnego przewietrzania i filtracji powietrza próg ten wynosi 130 proc. w ogrzewaniu i 150 proc. w chłodzeniu.
Czynnik chłodniczy zgodny z unijnym rozporządzeniem F-gazowego
Stosowany w pompie ciepła czynnik chłodniczy musi, na dzień podpisania kosztorysu inwestycji, ściśle spełniać limity potencjału tworzenia efektu cieplarnianego oraz harmonogram wycofywania określonych substancji z rynku, wynikające z unijnego rozporządzenia (UE) 2024/573 z 7 lutego 2024 r. dotyczącego fluorowanych gazów cieplarnianych (tzw. rozporządzenia F-gazowego).
Warto zwrócić uwagę na powiązanie preferencji podatkowej z unijnym rozporządzeniem F-gazowym. Jest to sygnał, że polityka fiskalna i regulacje dotyczące czynników chłodniczych zaczynają być ze sobą ściśle zintegrowane, co może stać się wzorem dla innych krajów UE dążących do ograniczenia stosowania gazów fluorowanych o wysokim potencjale cieplarnianym.
Łączność cyfrowa jako opcja, nie obowiązek
W przeciwieństwie do pierwotnych ustaleń, sam tekst rozporządzenia precyzuje, że pompa ciepła może być podłączona do sieci cyfrowej umożliwiającej komunikację, przesyłanie i odbieranie ustawień temperatury w określonych przedziałach czasowych – w trybie ogrzewania i chłodzenia – oraz zdalne zarządzanie jej pracą. Nie jest to więc formalny warunek konieczny do uzyskania obniżonej stawki VAT, lecz dodatkowa, dopuszczona funkcjonalność.
Francja ułatwia wdrażanie pomp ciepła
Instalacja pompy ciepła w miejsce kotła gazowego pozwala – według danych francuskiego rządu – zaoszczędzić średnio około 450 euro rocznie na rachunkach za energię, a w przypadku zastąpienia kotła olejowego (fioł) oszczędności sięgają nawet 1200 euro rocznie. Koszt zakupu pompy ciepła powietrze-woda wynosi jednak średnio 14 700 euro (ok. 63,3 tys. zł według obecnego kursu), co wciąż stanowi bariera inwestycyjną dla wielu gospodarstw domowych. Aby ją zniwelować, francuski rząd oferuje dodatkowo do obniżonego VAT system dotacji uzależnionych od poziomu dochodów (MaPrimeRénov), a także mechanizm certyfikatów efektywności energetycznej (CEE) oraz nieoprocentowaną pożyczkę eco-PTZ, dostępną bez kryterium dochodowego i spłacaną z oszczędności na rachunkach za energię.
Do 2030 r. Francja chce instalować ok. 1 mln pomp ciepła rocznie. To niemal dwukrotnie więcej niż obecny poziom instalacji, co pokazuje skalę planowanej zmiany w sektorze ogrzewania budynków. Obecnie we Francji działają 4 mln pomp ciepła, a celem jest osiągnięcie liczby 8,8 mln przed końcem dekady.
Patrycja Rapacka
patrycja.rapacka@gramwzielone.pl
© Materiał chroniony prawem autorskim. Wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy E-Magazyny Sp. z o.o.
