Fotowoltaika i magazyny energii doczekają się przepisów budowlanych. Rząd przyspiesza działania

Ministerstwo Rozwoju i Technologii zgłosiło Komisji Europejskiej projekt nowego rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Jest to dokument, który po raz pierwszy w polskim prawie budowlanym wprowadza szczegółowe zasady instalowania paneli fotowoltaicznych i magazynów energii oraz obowiązek wykorzystania energii słonecznej w nowych budynkach.

Projekt, prowadzony obecnie w Rządowym Procesie Legislacyjnym pod numerem 29, wcześniej był opracowywany przez Ministra Rozwoju i Technologii (nr 68 w wykazie prac legislacyjnych tego resortu). W toku prac odpowiedzialność za projekt przeszła pod opiekę Ministra Finansów i Gospodarki. Zakres merytoryczny i treść przepisów pozostają jednak niezmienione – zmieniła się wyłącznie nazwa resortu wiodącego, co potwierdza dokumentacja procesu legislacyjnego.

We najnowszym wniosku o przyspieszenie procedury notyfikacyjnej resort wskazał sześć różnych obszarów – od bezpieczeństwa pożarowego instalacji fotowoltaicznych, przez dostępność budynków dla osób z niepełnosprawnościami, po konieczność ułatwienia inwestycji obronnych na terenach zamkniętych w związku z sytuacją geopolityczną na wschodniej granicy Polski. Rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych, ma wejść w życie 20 września 2026 r.

REKLAMA

REKLAMA

Fotowoltaika i magazyny energii pierwszy raz w przepisach budowlanych

Najbardziej istotną z punktu widzenia sektora OZE zmianą jest wprowadzenie do rozporządzenia osobnych rozdziałów regulujących instalowanie urządzeń fotowoltaicznych oraz magazynów energii elektrycznej. Dotąd żadna z tych technologii nie miała odrębnych przepisów techniczno-budowlanych. Nowe zasady obejmują m.in. wymogi dotyczące prowadzenia przewodów instalacji fotowoltaicznej po stronie prądu stałego, klasy odporności ogniowej osłon tych przewodów wewnątrz budynku (EI 30 lub EI 60, w zależności od rodzaju i wielkości budynku), obowiązkowy przycisk awaryjnego odłączenia napięcia dla służb ratowniczych oraz warunki ograniczające rozprzestrzenianie się pożaru przy instalacjach na dachach i ścianach zewnętrznych.

Dla magazynów energii elektrycznej przepisy określają m.in. zakaz lokalizowania akumulatorów w podziemnej części budynku, obowiązkowy wyłącznik awaryjny odcinający system od wszystkich obwodów, wymóg detekcji gazów palnych w pomieszczeniach z akumulatorami oraz odrębny, bardziej rygorystyczny zestaw warunków dla magazynów o łącznej pojemności powyżej 100 kWh lokalizowanych na zewnątrz budynku.

Energia słoneczna obowiązkowa od 2027 r., budynek bezemisyjny od 2028 r.

Rozporządzenie wprowadza także nowy dział poświęcony wykorzystaniu energii promieniowania słonecznego, którym resort wdraża art. 15a dyrektywy REDIII (dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/2413 o promowaniu energii ze źródeł odnawialnych) oraz przepisy unijnej dyrektywy EPBD dotyczącej charakterystyki energetycznej budynków. Projekt nakłada obowiązek wykorzystania energii słonecznej w nowych budynkach oraz na zadaszonych parkingach przylegających do budynków, o ile jest to uzasadnione technicznie, funkcjonalnie i ekonomicznie.

Zgodnie z najnowszą wersją oceny skutków regulacji, całe rozporządzenie wejdzie w życie 20 września 2026 r., ale przepisy dotyczące wykorzystania energii słonecznej (§ 358 ust. 2–4) będą miały dłuższe vacatio legis – zaczną obowiązywać odpowiednio 31 grudnia 2026 r. oraz 31 grudnia 2029 r. Rozporządzenie wprowadza też definicję „budynku bezemisyjnego” i „budynku o niskim zużyciu energii” zgodne z dyrektywą EPBD; standard bezemisyjny ma obowiązywać nowe budynki od 2028 r.

REKLAMA

REKLAMA

REKLAMA

193 podmioty i 681 osób fizycznych konsultowało projekt

Opublikowany 14 maja 2026 r. raport z konsultacji publicznych i opiniowania pokazuje, jak duże zainteresowanie wzbudził projekt. Uwagi zgłosiło łącznie 193 podmioty instytucjonalne oraz 681 osób fizycznych. Wśród zgłaszających uwagi znalazła się właściwie cała branża fotowoltaiki i magazynowania energii: Polskie Stowarzyszenie Fotowoltaiki, Polskie Stowarzyszenie Rozwoju Fotowoltaiki, Polskie Stowarzyszenie Magazynowania Energii, Stowarzyszenie Polska Izba Magazynowania Energii i Elektromobilności, Stowarzyszenie Branży Fotowoltaicznej i Magazynowania Energii, a także producenci i integratorzy jak SMA Solar Technology, Eco Voltaika czy Sun Smart. Głos zabrały również spółki i organizacje sektora elektroenergetycznego, w tym Polskie Sieci Elektroenergetyczne oraz Polskie Towarzystwo Przesyłu i Rozdziału Energii Elektrycznej. Część zgłoszonych uwag została uwzględniona i zmieniła brzmienie poszczególnych przepisów, część odrzucono jako wykraczającą poza upoważnienie ustawowe, a pozostałe wyjaśniono.

Brak czasu na Komisję Prawniczą

31 lipca 2026 r. Rządowe Centrum Legislacji poinformowało resort, że ze względu na obszerność projektu oraz zaplanowany termin wejścia w życie odstępuje od przeprowadzenia pełnej komisji prawniczej, ograniczając się do naniesienia uwag prawnych i redakcyjnych w trybie roboczym. RCL zwróciło też uwagę na poważniejszy problem proceduralny: standardowy okres, w którym inne państwa członkowskie UE lub Komisja Europejska mogą zgłosić stanowisko do notyfikowanego projektu (tzw. okres standstill), nie zdąży się zakończyć przed planowanym wejściem rozporządzenia w życie. Powód jest formalny – 20 września 2026 r. to data, z którą tracą moc obowiązujące od lat rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 2002 r. oraz rozporządzenie MSWiA z 1999 r. o użytkowaniu budynków mieszkalnych.

Wniosek o tryb pilny. Bezpieczeństwo pożarowe, ale też granica z Ukrainą

Rozwiązaniem tego problemu miał być złożony równolegle wniosek o zastosowanie trybu pilnego i przyspieszenie procedury notyfikacyjnej w Komisji Europejskiej. W uzasadnieniu resort wskazał dziewięć odrębnych okoliczności uzasadniających pośpiech. Jedna z nich dotyczy inwestycji obronnych. Zdaniem autorów projektu nowe przepisy eliminują bariery techniczno-budowlane dla realizacji infrastruktury na terenach zamkniętych określonych decyzją Ministra Obrony Narodowej, a opóźnienie mogłoby ograniczyć zdolności obronne państwa. W dokumencie wprost przywołano „wyjątkową sytuację na granicy RP z Ukrainą oraz ostatnie wydarzenia związane z naruszeniem przestrzeni powietrznej w RP” jako okoliczności uzasadniające tryb pilny.

Kolejne argumenty za przyspieszeniem to: potrzeba pilnej aktualizacji wymagań przeciwpożarowych po wzroście liczby pożarów dużych obiektów (przygotowana we współpracy z Komendą Główną Państwowej Straży Pożarnej), a także – co istotne dla sektora energetycznego – konieczność jak najszybszego uregulowania bezpieczeństwa pożarowego magazynów energii i instalacji fotowoltaicznych. Resort argumentuje, że „dynamiczny wzrost liczby tego rodzaju instalacji, w szczególności magazynów energii wykorzystujących technologie bateryjne, powoduje konieczność pilnego określenia wymagań dotyczących ich lokalizacji, zabezpieczenia oraz warunków eksploatacji”, a brak jednoznacznych regulacji może prowadzić do stosowania niejednolitych rozwiązań technicznych i utrudniać ograniczanie ryzyka pożarowego związanego z tymi urządzeniami.

Pozostałe motywy przyspieszenia to: poprawa dostępności budynków dla osób z niepełnosprawnościami, doprecyzowanie ochrony przed radonem (z określeniem wartości referencyjnej średniorocznego stężenia na poziomie 300 Bq/m³), podwyższenie z 1,8 m do 2,2 m wysokości, poniżej której zakazane jest umieszczanie na ogrodzeniach ostro zakończonych elementów (ze względu na bezpieczeństwo zwierząt, nowe zasady zagospodarowania wód opadowych na działkach budowlanych w kontekście zmian klimatu, a także potrzeba terminowej implementacji trzech aktów prawa unijnego (dyrektyw REDIII i EPBD oraz rozporządzenia GIA o infrastrukturze gigabitowej) i uniknięcia postępowania naruszeniowego wobec Polski. Ostatni argument ma czysto formalny charakter. Dotychczasowe rozporządzenie z 2002 r. traci moc 20 września 2026 r., więc każde opóźnienie nowego aktu oznaczałoby lukę prawną dla całej branży budowlanej.

Patrycja Rapacka

patrycja.rapacka@gramwzielone.pl

© Materiał chroniony prawem autorskim. Wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy E-Magazyny Sp. z o.o.