Tak gorącego miesiąca jeszcze nie było. Padł rekord temperatury
Według najnowszego biuletynu Copernicus Climate Change Service sierpień 2026 r. był najcieplejszym sierpniem w historii pomiarów, a jednocześnie znalazł się na równi z rekordowym lipcem 2023 r. jako najcieplejszy miesiąc w historii.
Copernicus Climate Change Service (C3S) to unijna usługa monitorowania zmian klimatu, która dostarcza danych o temperaturze, opadach, suszy, wilgotności gleby czy lodzie morskim. Dane wykorzystywane przez C3S pochodzą m.in. z ERA5 – globalnej bazy danych klimatycznych przygotowywanej przez Europejskie Centrum Prognoz Średnioterminowych (ECMWF). Łączy ona rzeczywiste obserwacje z wynikami modeli meteorologicznych, umożliwiając porównywanie warunków pogodowych i klimatycznych w długiej serii sięgającej 1940 r.
Sierpień pobił rekord
Według najnowszych danych C3S średnia globalna temperatura powietrza przy powierzchni Ziemi wyniosła w sierpniu 2026 r. 16,96°C i była o 0,85°C wyższa od średniej dla sierpnia z okresu 1991–2020.
Sierpień 2026 r. został tym samym najcieplejszym sierpniem w historii pomiarów. Co więcej, jego średnia temperatura była praktycznie identyczna jak w lipcu 2023 r., który do tej pory zajmował pierwsze miejsce w zestawieniu. C3S wskazuje, że różnica między tymi dwoma miesiącami była mniejsza niż 0,01°C.
Nietypowe było również to, że rekordowy sierpień br. okazał się cieplejszy od lipca tego samego roku – średnia temperatura była o 0,06°C wyższa. W całej serii ERA5 takie sytuacje zdarzały się wcześniej bardzo rzadko.
Jeszcze wyraźniej widać skalę anomalii po porównaniu z okresem przedindustrialnym. Średnia globalna temperatura w sierpniu była o 1,65°C wyższa od średniej z lat 1850–1900. Oznacza to przekroczenie poziomu 1,5°C, który państwa zobowiązały się starać utrzymać w ramach porozumienia paryskiego z 2015 r. Badacze podkreślają jednak, że próg ten odnosi się do średniej wieloletniej, a nie do temperatury odnotowanej w jednym miesiącu.
Całe lato w rekordowej czołówce
Rekordowy sierpień nie był odosobnionym wydarzeniem. Z danych wynika, ze okres od czerwca do sierpnia 2026 r. był najcieplejszym takim okresem w historii pomiarów na świecie, ex aequo z latem 2024 r.
Wysokie temperatury utrzymywały się więc przez kilka kolejnych miesięcy. Według C3S tegoroczne lato jest również szczególnie interesujące ze względu na rozwijające się zjawisko El Niño, które może wpływać na globalne temperatury w kolejnych miesiącach.
Latem w Europie było ponad 40°C
W czasie tegorocznego lata w Europie temperatura przekraczała 40°C. Średnia temperatura dla całej Europy nie pokazuje jednak, jak wyglądały lokalne rekordy. W sierpniu w Austrii temperatura sięgnęła 41,2°C. 5 sierpnia tyle zanotowała stacja meteorologiczna w Bad Deutsch-Altenburg w Dolnej Austrii. Była to najwyższa temperatura kiedykolwiek odnotowana w Austrii.
Natomiast wcześniej, podczas czerwcowej fali upałów we Francji, termometry pokazały aż 44,3°C. Jednak historyczny europejski rekord to 48,8°C w sycylijskiej Floridii z sierpnia 2021 r., więc 2026 rok nie zbliżył się do absolutnego rekordu Europy.
Te dane dobrze pokazują różnicę między średnią dla kontynentu a ekstremami występującymi lokalnie. C3S podaje, że średnia temperatura nad europejskimi obszarami lądowymi wyniosła w sierpniu 20,26°C, czyli o 1,10°C więcej niż średnia z lat 1991–2020.
Jeszcze mocniej wyróżniła się Europa Zachodnia. W tym regionie lato 2026 r. było najcieplejszym latem w historii pomiarów. Według C3S średnia temperatura osiągnęła tam 21,69°C, czyli była aż o 2,54°C wyższa od średniej z lat 1991–2020.
Wysokim temperaturom towarzyszyły bardzo suche warunki. W dużej części Europy w sierpniu notowano niskie opady, wyjątkowo niską wilgotność gleby oraz niskie przepływy rzek.
Susza i wysychające rzeki
Problem z niedoborem wody utrzymywał się przez większą część lata. Według C3S długotrwała susza i niskie przepływy rzek obejmowały duże obszary Europy, a wraz z postępem sezonu obszar dotknięty suchymi warunkami przesuwał się na wschód.
Pod koniec sierpnia pojawiły się intensywne opady, które w niektórych regionach doprowadziły do lokalnych powodzi i przyniosły pewną poprawę sytuacji. Nie oznaczało to jednak zakończenia problemu – wcześniejszy deficyt wody był na tyle duży, że w wielu miejscach przepływy rzek nadal pozostawały niskie.
To jeden z ważniejszych elementów sierpniowego raportu C3S: rekordowe temperatury występowały jednocześnie z bardzo suchymi warunkami hydrologicznymi.
Arktyczny lód znów na niskim poziomie
Zmiany były widoczne także w Arktyce. W sierpniu zasięg arktycznego lodu morskiego znalazł się na 12. miejscu wśród najniższych wartości odnotowanych dla tego miesiąca.
Szczególnie mało lodu znajdowało się na północ od dwóch grup wysp w rosyjskiej części Arktyki. Pod koniec sierpnia, kiedy zasięg lodu zbliżał się do sezonowego minimum przypadającego zwykle we wrześniu, znajdował się na 13. miejscu wśród najniższych wartości dla tego okresu roku.
C3S odnotował również bardzo niski zasięg lodu morskiego wokół Antarktydy. Sierpniowa wartość znalazła się tam na czwartym miejscu od końca dla tego miesiąca.
Rekordowo ciepłe oceany
Sierpień przyniósł rekord nie tylko w przypadku temperatury powietrza. Wyjątkowo ciepła była również powierzchnia oceanów.
Średnia temperatura powierzchni oceanów poza obszarami polarnymi osiągnęła w sierpniu 21,07°C. Była to najwyższa wartość odnotowana dla sierpnia i jednocześnie jedna z najwyższych w całej historii pomiarów.
To właśnie wysokie temperatury oceanów są jednym z powodów, dla których skutki rekordowo ciepłego lata widać także w ekosystemach morskich. Przypadek ośmiornic u wybrzeży Anglii jest jednym z bardziej spektakularnych przykładów.
W 2025 r. u wybrzeży Devon i Kornwalii wystąpił największy wysyp ośmiornic od co najmniej 75 lat. Zjawisko było związane z nietypowo ciepłymi wodami i zmianami prądów morskich, które stworzyły bardzo dobre warunki dla rozwoju tych zwierząt.
W 2026 r. zjawisko nadal było widoczne. W części południowo-zachodniej Anglii rybacy zaczęli nawet kierować połowy na ośmiornice, których było tak dużo, że stały się dla niektórych nowym źródłem dochodu. Jednocześnie cieplejsza woda sprzyja pojawianiu się w brytyjskich morzach innych gatunków kojarzonych z cieplejszym klimatem.
To ciekawy przykład tego, że ocieplenie mórz nie oznacza wyłącznie wzrostu temperatury mierzonej przez oceanografów. Zmienia się także to, jakie gatunki żyją w poszczególnych akwenach i jak funkcjonują lokalne ekosystemy.
Najnowsze dane C3S pokazują więc nie tylko kolejny rekord temperatury. Sierpień 2026 r. był najcieplejszym miesiącem w historii pomiarów, Europa Zachodnia zaliczyła najcieplejsze lato w historii, w Austrii temperatura przekroczyła 41°C, a w morzach wokół Anglii obserwowane są wyraźne zmiany w świecie zwierząt. Rekord temperatury coraz częściej ma więc swoje bardzo konkretne konsekwencje.
Katarzyna Poprawska-Borowiec
katarzyna.borowiec@gramwzielone.pl
© Materiał chroniony prawem autorskim. Wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy E-Magazyny Sp. z o.o.
