CBA w ministerstwie klimatu. Sprawa dotyczy dotacji z Czystego Powietrza
Centralne Biuro Antykorupcyjne prowadzi śledztwo zmierzające do wyjaśnienia nieprawidłowości w wydatkowaniu publicznych pieniędzy w programie Czyste Powietrze. Funkcjonariusze CBA zabezpieczają dokumenty w Ministerstwie Klimatu i Środowiska oraz w wojewódzkich funduszach ochrony środowiska.
Dzisiaj w siedzibie Ministerstwa Klimatu i Środowiska oraz w siedzibach wojewódzkich funduszy ochrony środowiska pojawili się funkcjonariusze Centralnego Biura Antykorupcyjnego. Celem ich działań jest zabezpieczenie dokumentacji związanej z rządowym programem Czyste Powietrze. Realizację tego programu nadzoruje podlegający resortowi klimatu Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW). Z kolei bezpośrednią obsługą wniosków i beneficjentów dofinansowania zajmują się wojewódzkie fundusze ochrony środowiska.
O programie Czyste Powietrze zrobiło się głośno z uwagi na nieprawidłowości w wydatkowaniu środków mających wspierać termomodernizację i wymianę źródeł ciepła w domach jednorodzinnych na terenie całej Polski. Z tego względu kierownictwo NFOŚiGW wstrzymało pod koniec 2024 r. realizację programu, aby przygotować zmiany w regulaminie, które wykluczą nieprawidłowości, a także zapowiedziało skierowanie do prokuratury spraw przeciwko nieuczciwym wykonawcom, którzy otrzymując zaliczki, odstępowali od wykonania zleconych im zadań. To stawiało w trudnej sytuacji właścicieli domów, którzy podpisali umowy o dofinansowanie. Programem Czyste Powietrze zainteresowała się także Prokuratura Europejska, która uruchomiła własne śledztwo.
Ostatnio w ramach działań związanych z Czystym Powietrzem Centralne Biuro Antykorupcyjne zatrzymało prezesa jednej z firm obsługujących beneficjentów programu Czyste Powietrze. Jak podało CBA, spółka kierowana przez zatrzymanego pełniła rolę wykonawcy i składała wnioski o dofinansowanie dla swoich klientów, otrzymując środki w wysokości ponad 6,9 mln zł. Te pieniądze trafiły bezpośrednio do spółki, która jednak nie zrealizowała powierzonych jej zleceń. Pokrzywdzonych miało zostać przynajmniej 37 właścicieli domów.
CBA żąda dokumentów od ministerstwa i wojewódzkich funduszy
Teraz funkcjonariusze CBA zgłosili się do Ministerstwa Klimatu i Środowiska oraz wojewódzkich funduszy ochrony środowiska, żądając dokumentów związanych z programem Czyste Powietrze z okresu od 1 czerwca 2021 r. Taką informację przekazał rzecznik resortu klimatu Marek Pogorzelski.
Rzecznik MKiŚ wyjaśnił, że działania CBA są związane z postępowaniem prowadzonym pzez Prokuraturę Europejską w sprawie niedopełnienia obowiązku przez funkcjonariuszy publicznych w związku z opracowaniem zasad funkcjonowania i wdrożenia kolejnych etapów programu Czyste Powietrze.
Rzecznik MKiŚ tłumaczy przyczyny nieprawidłowości
Marek Pogorzelski zaznaczył, że w 2022 r. przeprowadzono znaczące zmiany w programie Czyste Powietrze, wprowadzając prefinansowanie bez niezbędnych zabezpieczeń, a w 2023 r. zostały zniesione limity kosztów jednostkowych dla termomodernizacji. Zmiany te – w ocenie rzecznika resortu klimatu – stały się źródłem późniejszych problemów beneficjantów i nieuczciwych praktyk niektórych wykonawców. Skutkiem tych praktyk jest około 700 postępowań prowadzonych przez prokuratury, w tym Prokuraturę Europejską, oraz policję, z których część została wszczęta po zawiadomieniach NFOŚiGW oraz wojewódzkich funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej.
W związku z nieprawidłowościami obecne władze NFOŚiGW zdecydowały w 2024 roku o wstrzymaniu programu. We wznowionym wiosną 2025 roku nowym programie Czyste Powietrze wprowadzono wspólnie z MKiŚ zasady zwiększające bezpieczeństwo beneficjentów i zabezpieczające ich przed nadużyciami. Ministerstwo Klimatu i Środowiska i fundusze w pełni współpracują z prokuraturą i służbami. Wszystkie oczekiwane dokumenty zostaną przekazane w terminie wyznaczonym przez CBA
– zapewnił Marek Pogorzelski, rzecznik MKiŚ.
Specustawa pomoże pokrzywdzonym?
W odpowiedzi na problemy beneficjentów Czystego Powietrza Ministerstwo Klimatu i Środowiska przedstawiło projekt specustawy zawierającej przepisy mające wesprzeć poszkodowanych. Projekt ustawy był na etapie konsultacji, które zakończyły się 16 marca br. Więcej na ten temat w artykule: Dzieje się w programie Czyste Powietrze. Specustawa i propozycje zmian czekają na opinie.
Piotr Pająk
piotr.pajak@gramwzielone.pl
© Materiał chroniony prawem autorskim. Wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy Gramwzielone.pl Sp. z o.o.
