Pierwsza baza wodoru na Litwie. Kłajpeda rozwija zeroemisyjny transport
W porcie w Kłajpedzie uruchomiono pierwszą na Litwie stację produkcji i tankowania zielonego wodoru. Projekt stanowi istotny krok w kierunku rozwoju niskoemisyjnej gospodarki i zapowiada budowę nowego, bardziej zrównoważonego ekosystemu transportowego, obejmującego zarówno pojazdy osobowe, jak i ciężkie.
Inwestycja jest efektem kilkuletnich prac przygotowawczych i wpisuje się w strategię transformacji energetycznej litewskiego sektora transportowego oraz portowego. Realizację projektu rozpoczęto w 2023 r., a prace budowlane ruszyły latem 2025 r. Już jesienią do portu dostarczono kluczowe komponenty instalacji, a w kwietniu 2026 r. wyprodukowano pierwszy wolumen wodoru.
Instalacja zlokalizowana przy ulicy Nemuno oparta jest na elektrolizerze typu PEM (membrana polimerowo-elektrolitowa), który pozwala na wytwarzanie wodoru z wykorzystaniem energii elektrycznej. Przy pracy na pełnych obrotach zakład będzie produkować około 127 ton zielonego wodoru rocznie.
Litwa chce wykorzystać paliwa alternatywne w praktyce
Projekt ma charakter otwartej infrastruktury i ma wspierać rozwój całego rynku paliw alternatywnych w regionie. Zielony wodór będzie wykorzystywany zarówno przez sektor transportowy, jak i logistyków portowych. Już teraz przewiduje się jego zastosowanie w pojazdach osobowych i ciężarowych, a także w nowo wybudowanej jednostce portowej zasilanej wodorem. Władze portu planują zużywać około 25% produkcji na własne potrzeby, a komercyjna sprzedaż paliwa ma rozpocząć się już jesienią 2026 r.
Rozwój ekosystemu wodorowego wspierany jest we współpracy z partnerami przemysłowymi, w tym grupą LTG, firmą Bega oraz Volvo Lietuva, które analizują możliwości wykorzystania wodoru w transporcie drogowym, kolejowym i operacjach portowych. Projekt otrzymał również wsparcie finansowe ze środków UE oraz Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO). Łączna wartość inwestycji szacowana jest na ok. 12 mln euro, z czego połowa pochodzi z finansowania unijnego.
Polska planuje małą aktualizację strategii wodorowej
Uruchomienie instalacji w Kłajpedzie stanowi jeden z pierwszych realnych kroków w kierunku budowy gospodarki wodorowej w regionie Morza Bałtyckiego i może w przyszłości odegrać ważną rolę w dekarbonizacji transportu oraz przemysłu. Unia Europejska uruchomiła w ostatnich latach wiele instrumentów i mechanizmów wsparcia produkcji zielonego wodoru. W trzeciej unijnej aukcji wodorowej, zakończonej w lutym 2026 r., wyłoniono dziewięciu inwestorów, którzy otrzymają wsparcie w formie premii za produkcję odnawialnego wodoru – maksymalnie do 3,49 euro (ok. 14 zł) za kilogram, przy czym poziom dopłat waha się od 0,44 euro do tego poziomu. Aukcja przyciągnęła 58 oferentów z 11 krajów, a łączna wartość zgłoszonych projektów aż sześciokrotnie przekroczyła dostępny budżet w wysokości 1,3 mld euro. Mechanizm wsparcia zakłada wypłatę dopłat przez 10 lat, aby zniwelować różnicę między kosztami produkcji a cenami rynkowymi. Łącznie wybrane projekty obejmują produkcję ponad 1,3 mln ton wodoru w instalacjach elektrolizy o mocy około 1,1 GW, choć część zwycięzców wcześniejszych aukcji ostatecznie wycofała się z podpisania umów grantowych.
Liczne działania podejmuje także Polska. Polska prowadzi obecnie prace nad aktualizacją krajowej strategii wodorowej, które koordynowane są przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska we współpracy z uczestnikami Porozumienia sektorowego. Podczas czternastego posiedzenia Rady Koordynacyjnej ds. Gospodarki Wodorowej, które odbyło się 3 czerwca 2026 r., jednym z głównych tematów była tzw. „mała” aktualizacja Polskiej Strategii Wodorowej (aPSW). Prace nad dokumentem mają charakter dwutorowy – obejmują zarówno przegląd dotychczasowych celów i działań w ramach grup roboczych, jak i cykl warsztatów eksperckich służących doprecyzowaniu priorytetów rozwoju rynku.
Aktualizacja strategii koncentruje się na kluczowych obszarach, takich jak magazynowanie energii w wodorze, rozwój dolin wodorowych, dekarbonizacja transportu oraz wsparcie projektów badawczo‑rozwojowych i krajowego łańcucha dostaw. Równolegle Polska aktywnie uczestniczy w pracach na poziomie UE nad dostosowaniem regulacji do realiów rynku, w tym nad rewizją zasad dla odnawialnych paliw pochodzenia niebiologicznego (RFNBO). Zebrane doświadczenia, m.in. z funkcjonowania Dolnośląskiej Doliny Wodorowej, mają stanowić istotny wkład w kształtowanie dalszego kierunku polityki wodorowej w Polsce.
W ubiegłym roku państwowy operator gazociągów otrzymał od URE zgodę na świadczenie usługi przesyłu gazu i wodoru w ramach jednej spółki. Oznacza to, że Gaz-System będzie jedynym operatorem linii przesyłu wodoru w Polsce.
Polska branża jest aktywna także w zakresie pozyskiwania i rozwoju technologii. Fundusz venture capital należący do polskiego koncernu Orlen od 2025 r. wspiera rozwój norweskiego producenta zaawansowanych elektrolizerów PEM.
Patrycja Rapacka, redaktor Gramwzielone.pl
patrycja.rapacka@gramwzielone.pl
© Materiał chroniony prawem autorskim. Wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy E-Magazyny Sp. z o.o.
