Biometan osiągnął kamień milowy, ale jego rozwój nie satysfakcjonuje
Europejski sektor biometanu przekroczył kamień milowy zwiększając roczną produkcję o 1 mld m³. Mimo to wzrost jest nierównomierny, skupiony w kilku krajach, a branża wskazuje na przeszkody zniechęcające do nowych inwestycji.
Europejskie Stowarzyszenie Biogazu (EBA) i Gas Infrastructure Europe (GIE) opublikowały raport dotyczący perspektyw inwestycyjnych w sektorze biometanu – Biomethane Investment Outlook oraz Europejską Mapę Biometanowni. Europejski sektor podniósł roczne moce produkcyjne o 1 mld m³, przekraczając sumarycznie poziom 8 mld m³.
Na koniec czerwca 2026 r. zainstalowane moce osiągnęły poziom 8,2 mld m³ rocznie, co oznacza wzrost o 17 proc. z analogicznym okresem 2025 r. Zobowiązania inwestycyjne, według stanu na połowę 2026 r., wyniosły 36 mld euro, co stanowi wzrost o 8 mld euro w stosunku rok do roku. Autorzy odczytują to jako potencjał przyspieszenia rozwoju sektora, ale zauważają, że potrzeba odpowiednich ram regulacyjnych. Jeżeli uda się zrealizować inwestycje to do 2030 r. europejski sektor biometanu zwiększy moce produkcyjne o dodatkowe 9 mld m³ rocznie.
Między pierwszą połową 2025 r. a pierwszą połową 2026 r. uruchomiono 327 nowych instalacji, zwiększając ich liczbę z 1678 do 1975. W międzyczasie zamknięto niektóre wcześniej działające zakłady, stąd mimo 327 nowych instalacji różnica między działającymi w tym a ubiegłym rokiem wynosi 297.
Badanie przeprowadzone przez Guidehous szacują potencjał unijny na 31-32 mld m³ w 2030 r. i 163-184 mld m³ do 2050 r.
Nierównomierny wzrost
Mimo zauważalnego wzrostu w sektorze, nie odbył się on w całej Europie, a skupił się w pięciu krajach, które odpowiadają za 95 proc. produkcji biometanu. Średnia wydajność europejskiej biometanowni wynosi 472 Nm³/h, ale i tu występuje nierównomierność. Francja, posiadająca największą liczbę zakładów, postawiła na mniejsze instalacje o średniej wydajności 212 Nm³/h. Włochy, Niemcy i Dania eksploatują większe obiekty o wydajności (odpowiednio): 667 Nm³/h, 607 Nm³/h i 1528 Nm³/h.
Branża apeluje o większą pewność regulacyjną i dedykowane strategie dla sektora biometanu, które wesprą nowe projekty. Harmen Dekker, dyrektor wykonawczy EBA, zwraca uwagę, że niepewność i złożoność regulacji hamuje sektor uniemożliwiając pełne wykorzystanie potencjału.
– Jednym z najprostszych kroków, jakie możemy podjąć, jest umożliwienie istniejącym instalacjom pracy z wyższą wydajnością (obecnie wynosi ona średnio 70 proc.). Takie rozwiązanie – w połączeniu z uproszczeniem procedur dostępu do surowców, ułatwieniem przyłączania do sieci oraz przyspieszeniem procesów wydawania pozwoleń – pozwoliłoby sektorowi na znacznie szybszy rozwój – mówi Dekker.
Dyrektor podkreśla również znaczenie biometanu w odchodzeniu od paliw kopalnych.
Biometan w Polsce
Polska też dostrzega zalety biometanu, który może być mieszany w różnych proporcjach z gazem ziemnym.
– Biometan, przy zapewnieniu odpowiedniej jakości, praktycznie w dowolnych proporcjach może być mieszany z gazem ziemnym i transportowany sieciami gazowymi oraz długoterminowo magazynowany w systemie gazowym – napisano w Krajowym Planie w dziedzinie Energii i Klimatu (KPEiK).
W polskim miksie energetycznym wspomoże dekarbonizacje zasilając wraz z gazem ziemnym szczytowe bloki gazowe, w dniach, gdy pogoda nie pozwoli na wystarczającą generacje energii i słońca.
Według szacunków polski potencjał techniczny produkcji biometanu z substratu o charakterze odpadowym wynosi 8 mld m³, jednak z uwagi na różną wielkość źródeł substratu oraz jego rozproszenie potencjał wdrożeniowy to 4,7 mld m³. Potencjał inwestycyjny w gminach o największej koncentracji substratu wynosi ok. 3,2 mld m³.
Obecnie, jak stwierdzono w KPEiK, polski sektor biometanu jest na wstępnej fazie rozwoju. Według scenariusza WEM (ang. with existing measures, bazujący na istniejących rozwiązaniach) krajowa produkcja biometanu w 2030 roku wyniesie około 0,5 mld m³, a w 2040 r. 0,56 mld m³. Scenariusz WAM (ang. with additional measures, z dodatkowymi politykami i działaniami) zakłada prawie 1 mld m³ do 2030 r. i 3,3 mld m³ do 2040 r.
Wsparcie inwestycji
W pierwszym kwartale 2026 r. w Polsce działały 443 biogazownie, ale tylko jedna biometanownia. Sektor otrzymuje jednak wsparcie. Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w maju rozpoczął nabór na dofinansowanie wysokosprawnej kogeneracji, efektywnych biogazowni wykorzystujących OZE i magazynów energii. W ramach programu „Źródła wysokosprawnej kogeneracji” wsparcie mogą otrzymać jednostki kogeneracyjne o mocy powyżej 50kWe, wykorzystujące biomasę, biogaz lub właśnie biometan.
W ubiegłym miesiącu Bank Gospodarstwa Krajowego zainwestował 25 milionów euro w fundusz SWIFT 3 (SWEN Impact Fund for Transition 3), zarządzany przez francuską spółkę SWEN Capital Partners. Fundusze zostaną przeznaczone na rozwój projektów biogazowych i biometanowych, które powstaną m.in. w Polsce.
Marcin Karwowski, redaktor Gramwzielone.pl
marcin.karwowski@gramwzielone.pl
© Materiał chroniony prawem autorskim. Wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy E-Magazyny Sp. z o.o.
