500 mln zł na efektywność energetyczną budynków wielorodzinnych

Poprawa efektywności energetycznej wielorodzinnych budynków mieszkalnych na terenach wiejskich to jeden z kluczowych kierunków wydatkowania środków z Funduszu Modernizacyjnego. Po intensywnym etapie konsultacji społecznych, które zakończyły się w styczniu 2026 r., Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej przygotowuje się do uruchomienia naborów. Znamy już budżet oraz główne postulaty strony społecznej.

Ministerstwo Klimatu i Środowiska, we współpracy z NFOŚiGW, uruchamia program wsparcia dla budynków wielorodzinnych zlokalizowanych na obszarach wiejskich. To odpowiedź na specyficzne potrzeby energetyczne mniejszych miejscowości, gdzie „popegeerowskie” bloki i stare kamienice od lat czekały na systemową pomoc.

Najważniejszą informacją jest zatwierdzenie finansowania przez Europejski Bank Inwestycyjny (EBI). Program Poprawa efektywności budynków mieszkalnych wielorodzinnych na terenach wiejskich dysponuje budżetem w wysokości 500 mln zł. Środki te mają zostać przeznaczone na głęboką termomodernizację, wymianę „kopciuchów” oraz montaż instalacji OZE i magazynów energii. Dzięki takiemu budżetowi modernizacja może stać się bezkosztowa dla beneficjentów.

REKLAMA

Strategiczny cel: Walka z ubóstwem energetycznym

Głównym zadaniem programu jest wsparcie mieszkańców obszarów słabiej zurbanizowanych, którzy najdotkliwiej odczuwają skutki wysokich cen energii. Poprzez głęboką termomodernizację, program ma bezpośrednio przełożyć się na:

• obniżenie rachunków za ogrzewanie (szacowane oszczędności rzędu 75–90 proc.),
• likwidację smogu w lokalnych społecznościach poprzez odejście od paliw kopalnych.Program zakłada redukcję zużycia energii pierwotnej o co najmniej 30 proc. w modernizowanych budynkach oraz znaczące ograniczenie emisji CO2 (cel to minimum 5 tys. MgCO2/rok),
• poprawę komfortu cieplnego, co ma kluczowe znaczenie w budynkach o złym stanie technicznym.

Kto może zostać beneficjentem?

Zgodnie z najnowszymi wytycznymi, środki będą kierowane do jednostek samorządu terytorialnego (JST), które zarządzają wielorodzinnymi budynkami mieszkalnymi na terenach wiejskich. Są to przede wszystkim gminy posiadające w zasobach budynki komunalne oraz bloki powstałe w okresie PRL na potrzeby lokalnych zakładów pracy czy gospodarstw rolnych.

Co wiemy po konsultacjach społecznych?

Konsultacje społeczne (18-28 stycznia 2026 r.) pokazały ogromne zainteresowanie tematem. Swoje uwagi zgłosiły m.in. resort klimatu, liczne wpjewódzkie fundusze ochrony środowiska i gospodarki wodnej (WFOŚiGW) oraz organizacje branżowe, takie jak Forum Energii, KAPE czy Stowarzyszenie Fala Renowacji. Zgłoszono 22 oficjalne pakiety uwag, które koncentrowały się na czterech obszarach:

• Rozszerzenie katalogu inwestycji: Postulowano, aby dofinansowanie objęło szersze spektrum prac modernizacyjnych, nie ograniczając się jedynie do podstawowego ocieplenia ścian. Wsparcie ma objąć także wymianę stolarki okiennej, modernizację systemów grzewczych oraz instalację OZE (fotowoltaika, pompy ciepła).
• Elastyczność w przeznaczeniu budynków: Ważnym głosem była prośba o objęcie wsparciem budynków, które oprócz funkcji mieszkalnej pełnią role społeczne – goszczą świetlice wiejskie czy kluby seniora.
• Zwiększenie budżetów jednostkowych: W obliczu rosnących kosztów materiałów i robocizny, eksperci sugerowali podniesienie jednostkowego kosztu kwalifikowanego, co pozwoli na realizację inwestycji o wyższym standardzie.
• Wsparcie dla najuboższych: Program ma być orężem w walce z ubóstwem energetycznym, dlatego wiele uwag dotyczyło intensywności dofinansowania, która w specyficznych przypadkach może sięgnąć nawet 100 proc. kosztów.

Finansowanie: 100 proc. dotacji i konkretne limity

To, co wyróżnia ten program na tle innych, to wyjątkowo korzystne warunki finansowe. Po konsultacjach społecznych, w których brały udział m.in. WFOŚiGW z całego kraju oraz organizacje takie jak Forum Energii czy Fala Renowacji, doprecyzowano zasady wsparcia:

REKLAMA

• Poziom dofinansowania: Możliwość uzyskania dotacji do 100 proc. kosztów kwalifikowanych.
• Limit kosztów: Maksymalny poziom dofinansowania ustalono na poziomie 2 tys. zł za m2 powierzchni mieszkalnej.
• Dystrybucja środków: Za wdrażanie programu na poziomie regionalnym odpowiadać będą Wojewódzkie Fundusze Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (WFOŚiGW).

Realne korzyści: Standard życia w górę

Inwestycje realizowane w ramach tego programu mają przynieść trwałe efekty. Dla mieszkańców „popegeerowskich” osiedli oznacza to przeskok cywilizacyjny – od wilgoci i wysokich kosztów opału, do nowoczesnych, energooszczędnych lokali.

Z kolei dla branży OZE to sygnał do przygotowania ofert skrojonych pod małe bloki mieszkalne, gdzie synergia termomodernizacji z odnawialnymi źródłami energii będzie najwyżej punktowana.

Na jakim etapie jest program? (Stan: Kwiecień 2026)

Zgodnie z informacjami Ministerstwa Klimatu i Środowiska oraz NFOŚiGW, program znajduje się obecnie na etapie opracowywania finalnej dokumentacji naborowej. NFOŚiGW potwierdził, że merytoryczne sugestie z konsultacji zostaną zaadresowane w regulaminach konkretnych naborów.

Start pierwszych naborów wniosków o dofinansowanie w poszczególnych województwach spodziewany jest jeszcze w tym roku.

Katarzyna Poprawska-Borowiec