KE rozdziela 3,4 mld euro z Funduszu Innowacyjnego. Skorzysta fabryka pod Wrocławiem
Komisja Europejska wybrała 77 projektów technologii zeroemisyjnych, które otrzymają łącznie 3,4 mld euro (ok. 14,9 mld zł) wsparcia z Funduszu Innowacyjnego. Na liście jest tylko jeden projekt z Polski.
Środki unijne zostaną przeznaczone na linię produkcji ogniw litowo-żelazowo-fosforanowych (LFP) do samochodów elektrycznych o wydajności 9 GWh rocznie, którą zbuduje LG Energy Solution Wrocław.
Polska pojawia się również przy projektach pilotażowych. Według KE jeden z nich jest realizowany jednocześnie w Niemczech, Polsce i Szwecji.
Co zakłada projekt ArisEU?
Projekt ArisEU zakłada budowę i uruchomienie w Polsce linii produkcyjnej ogniw LFP dla europejskiego rynku samochodów elektrycznych. Według KE projekt wprowadza nowe technologie układania i łączenia ogniw oraz przyspieszonego formowania baterii na cyfrowo zarządzanej linii produkcyjnej.
Nowa konstrukcja ogniw pryzmatycznych ma ułatwić ich wdrożenie do produkcji przemysłowej. W ciągu pierwszych dziesięciu lat działania projekt ma pozwolić uniknąć emisji rzędu 2,9 mln t ekwiwalentu dwutlenku węgla (CO2).
ArisEU jest jednym z 12 projektów wybranych w kategorii produkcji bezemisyjnych technologii. KE nie podała jeszcze kwoty dotacji dla poszczególnych projektów. Zgodnie z zasadami Funduszu kwoty są ujawniane za zgodą beneficjentów, najpóźniej w chwili podpisania umowy o dofinansowanie.
77 projektów z 23 krajów
Wybrane projekty pochodzą z 23 krajów Europejskiego Obszaru Gospodarczego i obejmują przemysł energochłonny, OZE i innowacyjne magazyny energii, produkcję czystych technologii, transport zeroemisyjny, przetwarzanie i recykling surowców krytycznych, zaawansowane paliwa alternatywne oraz wychwytywanie i składowanie CO2.
Po raz pierwszy wsparcie otrzyma projekt małego reaktora modułowego (SMR) oraz projekt bezpośredniego wychwytywania CO2 z powietrza z jego trwałym składowaniem (DACCS).
Na liście jest też sześć projektów dotyczących surowców krytycznych, m.in. produkcji magnesów z metali ziem rzadkich.
Projekty wybrano w pięciu kategoriach:
- duże projekty: 12 projektów i ok. 1,58 mld euro, m.in. paliwa niskoemisyjne, wychwytywanie CO₂, chemia, hutnictwo i lotnictwo;
- średnie projekty: 17 projektów i ok. 458 mln euro, m.in. chemia, rafinerie, transport morski, magazynowanie energii, szkło, cement i wodór;
- małe projekty: 20 projektów i ok. 124 mln euro, m.in. recykling surowców krytycznych, transport morski, energia z oceanów i magazynowanie energii;
- produkcja czystych technologii: 12 projektów i ok. 895 mln euro, m.in. pompy ciepła, panele fotowoltaiczne, elektrolizery i baterie do samochodów elektrycznych;
- projekty pilotażowe: 16 projektów i ok. 394 mln euro, m.in. lotnictwo, energetyka wiatrowa, energia jądrowa, DACCS i wodór.
Według KE projekty pozwolą w ciągu pierwszych dziesięciu lat działania uniknąć emisji na poziomie ok. 290 mln t ekwiwalentu CO2. To mniej więcej jedna tona CO2 na sekundę przez dekadę.
Ogromne zainteresowanie
Do konkursu wpłynęło 358 wniosków na łączną kwotę 17,5 mld euro, przy budżecie 2,9 mld euro. Dodatkowe 84 projekty przeszły ocenę, ale nie zmieściły się w budżecie. Razem z wybranymi otrzymają one znak jakości STEP, który ma ułatwić im pozyskanie finansowania z innych źródeł.
160 wniosków, które nie dostały dotacji, może skorzystać ze wsparcia doradczego Europejskiego Banku Inwestycyjnego.
Teraz wybrane projekty przygotują umowy o dofinansowanie z unijną agencją CINEA. Ich wyniki mają zostać ogłoszone w I kwartale 2027 r.
Na początku grudnia 2026 r. KE planuje ogłosić kolejne konkursy, w tym konkurs o łącznym budżecie 1 mld euro, który zostanie przeznaczony także na produkcję czystych technologii.
Fundusz Innowacyjny jest finansowany z przychodów ze sprzedaży uprawnień do emisji w unijnym systemie EU ETS. Szacuje się je na 40 mld euro w latach 2020–2030. Po obecnym naborze portfel Funduszu obejmuje ok. 320 projektów z dotacjami na łączną kwotę blisko 17 mld euro.
Polska w Funduszu Innowacyjnym
Polskie projekty pojawiały się już w poprzednich naborach Funduszu. W zestawieniu KE są m.in. projekt wychwytywania i składowania CO₂ w cementowni GO4ECOPLANET na Kujawach, projekty produkcji baterii i systemów magazynowania energii (NorthSTOR PLUS, POLVOLT, 46inEU), fabryka wież do morskich farm wiatrowych WINDPL, instalacja biometanu AMBASSADOR oraz projekty wodorowe i dotyczące ciepłownictwa.
Tegoroczny nabór pokazuje jednak skalę dysproporcji. Polska, płacąca jedne z najwyższych w UE kosztów emisji w systemie EU ETS, ma na liście 77 projektów jeden projekt krajowy i jeden współrealizowany z innymi państwami. Francja, Hiszpania czy Holandia mają ich po kilka lub kilkanaście.
ArisEU pokazuje przy tym, że Polska pozostaje ważnym ogniwem europejskiego łańcucha dostaw baterii. Kolejne nabory, z dużym budżetem na produkcję czystych technologii, będą testem, czy polskie firmy zdołają przygotować więcej projektów spełniających wymagania Funduszu.
Patrycja Rapacka
patrycja.rapacka@gramwzielone.pl
© Materiał chroniony prawem autorskim. Wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy E-Magazyny Sp. z o.o.
Obserwuj nas w Google News
