Polska firma wkracza do Czarnobyla. Gra o OZE, magazyny energii i SMR w Strefie Wykluczenia
Spółka ELQ podpisała porozumienie w sprawie przygotowania projektów energetycznych, które mogą znaleźć się w Strefie Wykluczenia w Czarnobylu. Analizy obejmują zbadanie możliwości inwestycyjnych w zakresie OZE, magazynów energii i małych reaktorów jądrowych SMR.
Grupa ELQ oraz jej ukraiński oddział ELQ Ukraine podpisały memorandum o współpracy z Państwową Agencją Ukrainy ds. Zarządzania Strefą Wykluczenia (SAUEZM). Porozumienie dotyczy przygotowania strategicznych projektów inwestycyjnych z sektora energetycznego na obszarze Strefy Wykluczenia w Czarnobylu i strefy bezwarunkowego przesiedlenia. Dokument podpisali dr Marcin Sołtysiak, prezes ELQ S.A., oraz Oleksii Budyk, który pełni obowiązki prezesa SAUEZM.
ELQ przygotuje projekty, które w przyszłości mogą odegrać kluczową rolę w odbudowie Ukrainy, przeprowadzeniu transformacji energetycznej i wzmocnieniu regionalnego bezpieczeństwa energetycznego.
Od OZE po mały atom
Grupa ELQ w ramach współpracy przygotuje i przedstawi analizę projektów z obszarów:
- energetyki słonecznej i wiatrowej,
- wielkoskalowych magazynów energii (BESS),
- małych reaktorów modułowych (SMR),
- bioenergetyki,
- gospodarki wodorowej,
- recyklingu baterii litowo-jonowych,
- gospodarki o obiegu zamkniętym,
- zarządzania materiałami krytycznymi,
- infrastruktury przesyłu energii,
- parków przemysłowych, energetycznych, logistycznych i technologicznych.
ELQ duże nadzieje wiąże zwłaszcza z wykorzystaniem technologii ELQ Nuclear One, czyli autorskiej platformy SMR, opracowywanej ze spółką Witkowitz Atomica z Czech. Porozumienie w tej sprawie obie strony podpisały w lutym 2026 r. Reaktor ELQ Nuclear One ma osiągać 170 MWt mocy cieplnej i 50 MW mocy elektrycznej.
Polska grupa odpowie za przygotowanie projektów inwestycyjnych, prowadzenie analiz technicznych, środowiskowych i finansowych oraz pozyskiwanie technologii, partnerów strategiczny i międzynarodowego finansowania. SAUEZM wesprze proces przygotowania projektów poprzez koordynację działań i zapewnienie wsparcia instytucjonalnego.
Co ważne, memorandum nie gwarantuje realizacji konkretnych projektów. Umowa ma charakter ramowy i zapewnia podstawy do prowadzenia studiów wykonalności, analiz technicznych i środowiskowych oraz rozmów z partnerami, w tym inwestorami oraz międzynarodowymi instytucjami finansowymi. Stanowi podwaliny pod dalszą współpracę i realizację projektów.
Projekt w budowie
Memorandum dotyczące Strefy Wykluczenia to niejedyna działalność ELQ na Ukrainie. W marcu br. grupa rozpoczęła prace nad budową kompleksu energetycznego o mocy do 2 GW, na który złożą się instalacje OZE, magazyny energii i reaktory SMR. Projekt zakłada zintegrowanie różnych technologii w ramach jednej infrastruktury.
Polska firma informowała, że budowa pierwszych instalacji ma ruszyć w drugim kwartale tego roku. W przyszłości inwestycja może zostać poszerzona o budowę centrów danych.
Strefę zamkniętą otworzy OZE
Porozumienie między ELQ z SAUZEM oznacza szansę na ogromne inwestycje w pobliżu miejsca największej katastrofy elektrowni jądrowej. Strefa Wykluczenia powstała wokół elektrowni jądrowej w Czarnobylu, po katastrofie z 25 na 26 kwietnia 1986 r. Awaria spowodowała przegrzanie się reaktora znajdującego się w bloku nr 4. Skutkiem zdarzenia był pożar i rozprzestrzenienie się substancji promieniotwórczych. Według najczęściej cytowanych danych w katastrofie zginęło bezpośrednio 31 osób, szacunki liczby ofiar długoterminowych są trudne do określenia, niektóre źródła podają nawet 60 tys. Na blok reaktora nałożono Sarkofag, potężną konstrukcję z betonu i stali chroniącą przed promieniowaniem. W latach 2016-2019 zamontowano drugą warstwę (nazywaną Arką), która ma zatrzymać promieniowanie przez nawet 100 lat.
Strefa jest zamknięta i obejmuje obszar o powierzchni około 2,5 tys. km2. Mieszkańców ewakuowano, jednak część z nich wróciła i nielegalnie zamieszkała te tereny. Pierwotnie wróciło około 1200 tzw. samosiołów, obecnie ich liczbę szacuje się na kilkadziesiąt.
Marcin Karwowski
marcin.karwowski@gramwzielone.pl
© Materiał chroniony prawem autorskim. Wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy E-Magazyny Sp. z o.o.
