Sprzedaż domu przed wypłatą dotacji z Czystego Powietrza. Co z pieniędzmi?

Czy beneficjent programu Czyste Powietrze, który sprzeda dom przed otrzymaniem dotacji, nadal może liczyć na wypłatę dofinansowania? Takie pytanie trafiło do Ministerstwa Klimatu i Środowiska w interpelacji poselskiej. Resort przedstawił swoje stanowisko w tej sprawie.

Program Czyste Powietrze stanowi obecnie kluczowy instrument wsparcia termomodernizacji domów jednorodzinnych w Polsce. Umożliwia wymianę przestarzałych źródeł ciepła oraz docieplenie budynków, co bezpośrednio przekłada się na redukcję smogu, a także obniżenie rachunków za energię. Jednak procedury administracyjne i długi czas oczekiwania na wypłatę przyznanych dotacji mogą stanowić pułapkę dla beneficjentów, którzy z przyczyn losowych zmuszeni są do zbycia nieruchomości.

Sygnały o przypadkach, w których zrealizowanie inwestycji proekologicznej nie gwarantuje otrzymania obiecanych środków, stały się podstawą interpelacji poselskiej Grzegorza Lorka do Ministerstwa Klimatu i Środowiska.

REKLAMA

Własność nieruchomości warunkiem wypłaty dotacji

Zawarte w tytule stanowisko zostało przedstawione w odpowiedzi na interpelację posła Grzegorza Lorka dotyczącą zasad wypłaty środków z programu Czyste Powietrze.

Jak wyjaśnił sekretarz stanu w Ministerstwie Klimatu i Środowiska Krzysztof Bolesta, zgodnie z zasadami obowiązującymi od 2020 r. oraz aktualnym regulaminem programu beneficjent musi zachować prawo własności lub współwłasności nieruchomości do momentu zakończenia inwestycji i wypłaty dofinansowania. Oznacza to, że sprzedaż budynku lub lokalu przed przekazaniem środków skutkuje utratą prawa do dotacji.

Ministerstwo wskazało, że taki wymóg ma zapewnić, aby środki publiczne trafiały do osoby, która realizuje inwestycję i pozostaje właścicielem nieruchomości w chwili wypłaty dofinansowania.

Nie ma wyjątków od tej zasady

Ministerstwo poinformowało również, że program nie przewiduje odstępstw od tego wymogu. Resort podkreśla, że program ma charakter powszechny i jest realizowany według jednolitych oraz przejrzystych kryteriów wobec wszystkich wnioskodawców. W związku z tym przepisy nie przewidują żadnych odstępstw – niezależnie od tego, czy przyczyny sprzedaży domu były podyktowane nagłym pogorszeniem sytuacji zdrowotnej, czy finansowej beneficjenta.

Wprowadzenie takiego rygoru argumentowane jest koniecznością zapewnienia, że wsparcie publiczne trafi wyłącznie do osób faktycznie realizujących inwestycję i pozostających jej właścicielami. Ma to również służyć ograniczaniu ryzyka nadużyć oraz podwójnego finansowania.

REKLAMA

Takie przypadki zdarzają się sporadycznie

Z analizy przedstawionej przez wiceministra Krzysztofa Bolestę wynika, że sytuacje, w których beneficjenci zrealizowali inwestycję, a następnie sprzedali dom przed otrzymaniem przelewu, występują w niewielkiej skali.

Jako potwierdzenie resort przedstawił dane z wybranych wojewódzkich funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej (WFOŚiGW). Dane dotyczące umów zawartych od 2020 r. wskazują, że skala takich przypadków jest niewielka:

• WFOŚiGW we Wrocławiu – 37 przypadków na 42 143 zawarte umowy (0,088 proc.),
• WFOŚiGW w Łodzi – 22 przypadki na 68 317 umów (0,032 proc.),
• WFOŚiGW w Lublinie – 10 przypadków na 62 311 umów (0,016 proc.).

Resort nie planuje zmian

Najważniejszą informacją dla osób planujących transakcje na rynku nieruchomości jest deklaracja Ministerstwa dotycząca przyszłości regulaminu.

Resort poinformował, że w okresie od 16 lutego do 16 marca br. przeprowadzone zostały szerokie konsultacje społeczne w ramach ewaluacji programu Czyste Powietrze. W toku tych konsultacji zainteresowane strony nie zgłosiły żadnych uwag ani propozycji zmian wskazujących na problem zbycia prawa własności przed zakończeniem wypłaty całości dotacji.

W związku z tym Ministerstwo Klimatu i Środowiska oficjalnie poinformowało, że obecnie nie są planowane żadne zmiany zapisów programu w tym zakresie.

Wczoraj poinformowaliśmy, że od lipca 2026 r. w programie Czyste Powietrze zaczną obowiązywać nowe zasady. NFOŚiGW skrócił czas posiadania nieruchomości wymagany do uzyskania dofinansowania. Zamiast trzech lat, od 20 lipca będzie to rok. Tym samym osoby, które niedawno kupiły lub przejęły nieruchomość, mogą szybciej zacząć termomodernizację budynku.

Katarzyna Poprawska-Borowiec