Dawna kopalnia węgla zyska nowe życie. Powstanie farma PV i magazyn energii
Na terenie dawnej kopalni węgla w australijskim Muswellbrook (Nowa Południowa Walia) ruszyła budowa pierwszego dużego projektu fotowoltaicznego z magazynem energii, który połączy się z siecią w ramach specjalnej strefy Hunter-Central Coast Renewable Energy Zone. Docelowo farma PV o mocy 135 MW i 100 MW-owy magazyn energii zapewnią prąd dla ok. 52 tys. gospodarstw domowych. Projekt, realizowany przez szwedzki koncern OX2 wspólnie z firmą wydobywczą Idemitsu Australia, osiągnął zamknięcie finansowe w maju 2026 r. Inwestycja ma zapewnić ok. 200 miejsc pracy w fazie budowy.
Budowa instalacji hybrydowej rozpoczęła się 21 sierpnia 2026 r. na działce położonej ok. 2,5 km na wschód od Muswellbrook. Jest realizowana w miejscu dawnej kopalni węgla, należącej obecnie do Muswellbrook Coal Company, spółki zależnej Idemitsu Australia. Instalacja zajmie 482 ha, z czego sam magazyn energii – 2,1 ha. Projekt zostanie podłączony do sieci NSW poprzez odczep (ang. tee connection) do istniejącej linii napowietrznej 132 kV na zachód od terenu inwestycji, co będzie wymagało budowy ok. 2,4 km nowej linii 132 kV oraz rozdzielni 132 kV.
Zgodę środowiskową z zastrzeżeniem warunków wydała niezależna Komisja Planowania Nowej Południowej Walii (ang. Independent Planning Commission) 27 maja 2025 r. Zdaniem inwestora projekt pozwoli uniknąć emisji ok. 7,6 mln ton ekwiwalentu dwutlenku węgla (CO2e) w całym okresie eksploatacji instalacji.
Budowa krok po kroku
Generalnym wykonawcą (EPC) jest konsorcjum spółek Bouygues Construction Australia i Equans Solar & Storage, występujące pod nazwą BYESSA. Prace ruszyły w połowie maja 2026 r. od przygotowania terenu i dostaw sprzętu. Cały dojazd na plac budowy prowadzi przez Muscle Creek Road.
Inwestycja podzielona jest na etapy. Pierwszy obejmuje wyłącznie południową część terenu (Solar Farm South), podczas gdy w części północnej (Solar Farm North) prace jeszcze się nie rozpoczęły, a wjazd od strony Sandy Creek Road nie jest na razie wykorzystywany.
Do sierpnia 2026 r. trwały rozbiórka części istniejącej infrastruktury i usuwanie ogrodzeń, a kolejnym krokiem mają być prace ziemne pod drogi dojazdowe i budowa stacji transformatorowej.
Harmonogram projektu przewiduje budowę od maja 2026 r. do początku 2028 r., rozruch (ang. commissioning) w okresie od połowy 2027 r. do 2028 r. oraz pełną eksploatację od 2028 r. Od 4 sierpnia 2026 r. działa lokalne biuro projektu w Muswellbrook, otwarte we wtorki i piątki, gdzie mieszkańcy mogą uzyskać informacje bezpośrednio od pracownika ds. kontaktów lokalnych.
– Dzisiejsze wbicie pierwszej łopaty to początek budowy projektu, który pokazuje, jak australijska transformacja energetyczna może przynosić trwałe korzyści społecznościom regionalnym. Zmieniając teren dawnej kopalni węgla w hub odnawialnych źródeł energii, inwestujemy w infrastrukturę, która zapewni stabilne dostawy energii, stworzy lokalne miejsca pracy, wzmocni regionalne łańcuchy dostaw i wesprze przyszły dobrobyt regionu Hunter – powiedział Stephen Symons, wiceprezes OX2 Australia.
Korzyści i zobowiązania wobec lokalnej społeczności
W ramach umowy z Muswellbrook Shire Council OX2 będzie co roku przekazywać 115 tys. dolarów australijskich (ok. 307 tys. zł) na Program Podziału Korzyści ze Społecznością (ang. Community Benefit Sharing Program). Firma zaangażowała się też w lokalne wydarzenia, tj. sponsoruje wydarzenie Chamber of Commerce „Going Country” w październiku 2026 r. oraz wspiera finansowo Roo Haven Wildlife Rescue, lokalną organizację zajmującą się ratowaniem dzikich zwierząt.
Realizacja inwestycji obejmuje też zobowiązania środowiskowe wynikające z Planu Zarządzania Bioróżnorodnością. Na terenie budowy zainstalowano 12 zestawów sztucznych schronień dla gada gekonowatego Hunter Valley delma (jaszczurki beznogiej, łatwej do pomylenia z młodym wężem), a w ciągu dziesięciu tygodni zidentyfikowano i przeniesiono cztery osobniki. Projekt powstaje na tradycyjnych ziemiach ludu Wonnarua.
OX2 rozwija też własny plan pojednania (ang. Reflect Reconciliation Action Plan) przy współpracy z lokalnymi artystami rdzennych społeczności i firmą Black Rock Industries, a w lipcu 2026 r. przedstawiciele spółki wzięli udział w uroczystości podniesienia flagi z okazji tygodnia NAIDOC w siedzibie Wanaruah Land Council.
Unikatowa strefa rozwoju OZE
Projekt jest pierwszą dużą inwestycją podłączającą się do infrastruktury Hunter-Central Coast REZ – strefy, która jako pierwsza spośród australijskich obszarów inwestycyjnych opiera rozbudowę sieci na modernizacji istniejących linii dystrybucyjnych, zamiast budowy całkowicie nowych linii przesyłowych.
Prace sieciowe, zlecone przez EnergyCo operatorowi Ausgrid, mają uwolnić 1 GW dodatkowej mocy przyłączeniowej w regionie do 2028 r. i obejmują modernizację ok. 85 km linii przesyłowych, budowę 18 km nowego podziemnego światłowodu oraz dwóch nowych węzłów energetycznych (Sandy Creek i Antiene) na terenie gminy Muswellbrook.
Cała strefa REZ, obejmująca dziewięć jednostek samorządu lokalnego (m.in. Muswellbrook, Singleton, Cessnock, Maitland, Newcastle i Central Coast), ma docelowo przyłączyć dodatkowe 1,8 GW nowych mocy wytwórczych i magazynów energii, przyciągnąć do 3,9 mld dolarów australijskich (ok. 10,4 mld zł) prywatnych inwestycji oraz wygenerować średnio ok. 590 miejsc pracy rocznie na etapie budowy i 220 stałych miejsc pracy operacyjnej od 2030 r.
– Cieszy fakt, że dodatkowa moc przyłączeniowa, którą budujemy w Hunter-Central Coast REZ, już teraz odblokowuje nowe projekty wytwórcze i magazynowania energii, przynosząc regionowi Hunter korzyści gospodarcze – powiedziała Hannah McCaughey, dyrektor generalna EnergyCo.
Na terenie australijskich kopalń powstają elektrownie szczytowo-pompowe
Warto dodać, że władze stanu Nowa Południowa Walia zatwierdziły budowę elektrowni szczytowo-pompowej oraz instalacji fotowoltaicznej na terenie zamkniętej kopalni węgla w dolinie Gloucester, około 100 km na północ od Newcastle. Niedawno opisywaliśmy, że projekt Stratford Pumped Hydro and Solar, wyceniany na 1,8 mld dolarów australijskich (ok. 4,77 mld zł), ma powstać na terenie byłego kompleksu górniczego Stratford, gdzie wydobycie węgla koksowego i energetycznego zakończono w 2024 r., i zapewnić bezemisyjną energię elektryczną w ilości odpowiadającej zapotrzebowaniu nawet 120 tys. gospodarstw domowych.
Inwestycję realizuje spółka Gloucester Coal Pty, należąca do Yancoal Australia Limited – jednej z największych australijskich firm wydobywczych.
Wygaszane kopalnie zapewniają hektarydla nowych technologii OZE
Historia Muswellbrook to przykład modelu transformacji energetycznej, który wybiega poza samą wymianę źródeł wytwarzania energii. Inwestorzy stawiają na wykorzystanie terenu po wygaszonej kopalni węgla pod nową infrastrukturę odnawialną, połączone z formalnym mechanizmem dzielenia się korzyściami z lokalną społecznością (coroczna, gwarantowana umową kwota dla gminy, a nie doraźne, uznaniowe wsparcie) oraz z rozbudową sieci opartą na modernizacji istniejącej infrastruktury dystrybucyjnej zamiast kosztownej budowy nowych linii przesyłowych od zera.
Dla regionów węglowych, w tym dla polskich, to potencjalnie model do naśladowania. Teren pokopalniany, istniejące przyłącza sieciowe i lokalna siła robocza związana wcześniej z górnictwem mogą realnie skrócić czas i koszt uruchomienia nowych mocy OZE.
Drugim wątkiem wartym uwagi jest sposób, w jaki region Hunter-Central Coast został potraktowany strategicznie – nie jako pojedynczy projekt, lecz jako strefa (REZ) z odgórnie zaplanowaną, uwalnianą etapami przepustowością sieci, do której kolejni deweloperzy mogą się „podłączać” niemal od razu po zakończeniu budowy własnej instalacji.
To model, w którym inwestycja w sieć wyprzedza, a nie goni, popyt ze strony wytwórców – i to właśnie ta kolejność, zdaniem samego EnergyCo, jest dziś czynnikiem realnie „odblokowującym” kolejne projekty OZE w regionie.
Patrycja Rapacka
patrycja.rapacka@gramwzielone.pl
© Materiał chroniony prawem autorskim. Wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy E-Magazyny Sp. z o.o.
